Nở rộ dịch vụ giới thiệu việc làm "chui"!
Kỳ 2: Ai quản lý dịch vụ giới thiệu việc làm?

Cách đây vài năm, Sở Lao động - thương binh và xã hội (LĐ-TBXH) đã chấn chỉnh lại lĩnh vực dịch vụ giới thiệu việc làm (GTVL), trong đó kiên quyết chấm dứt dịch vụ cho thuê lao động và chỉ cấp phép hạn chế đối với một số đơn vị đủ điều kiện hoạt động GTVL. Vì vậy, việc hàng loạt cơ sở dịch vụ GTVL "mọc" lên như nấm ở khu vực phường Long Bình (TP.Biên Hòa) là điều bất thường.

Cách đây vài năm, Sở Lao động - thương binh và xã hội (LĐ-TBXH) đã chấn chỉnh lại lĩnh vực dịch vụ giới thiệu việc làm (GTVL), trong đó kiên quyết chấm dứt dịch vụ cho thuê lao động và chỉ cấp phép hạn chế đối với một số đơn vị đủ điều kiện hoạt động GTVL. Vì vậy, việc hàng loạt cơ sở dịch vụ GTVL "mọc" lên như nấm ở khu vực phường Long Bình (TP.Biên Hòa) là điều bất thường.

* Giấy phép một đằng, hoạt động một nẻo

Trao đổi với chúng tôi về việc hàng loạt cơ sở dịch vụ GTVL hoạt động tại phường Long Bình, ông Đào Ngọc Hoàng, Trưởng phòng Chính sách lao động Sở LĐ-TBXH khẳng định: hiện Sở chỉ cấp phép hoạt động dịch vụ GTVL cho 4 đơn vị là các công ty: Đô Na, Thanh niên X.P, Ngô Gia và Phương Phụng. Ngoài ra, trên địa bàn còn có 2 cơ sở GTVL được cấp phép hoạt động thuộc sự quản lý của Trường cao đẳng nghề số 8 (Bộ Quốc phòng) và Vinhempic.

Một cơ sở giới thiệu việc làm "chui" đang tư vấn cho người tìm việc

Thế nhưng, khi chúng tôi làm việc với chính quyền địa phương - nơi chịu trách nhiệm quản lý các đơn vị kinh doanh trên địa bàn, thì được ông Trần Đức Đại, Phó chủ tịch UBND phường Long Bình cho biết, các cơ sở trên đều có giấy phép hoạt động. "Họ đều có giấy phép cả đấy, nếu không, chẳng ai dám hoạt động không phép" - ông Đại khẳng định. Và sau khi kiểm tra, ông Đại đưa ra hàng loạt giấy phép về... các ngành nghề khác của các cơ sở GTVL nói trên. Các công ty này được cấp phép hoạt động rất nhiều lĩnh vực, từ xây dựng công trình, san lấp mặt bằng, gia công các sản phẩm hàng hóa trong KCN, dịch vụ vệ sinh công nghiệp, dịch vụ bảo vệ cho đến kinh doanh bất động sản, mua bán phế liệu, kể cả... trồng rừng và chăn nuôi gia súc, gia cầm, nhưng không công ty nào có giấy phép hoạt động GTVL!

Ông Trần Đức Đại thừa nhận, việc các cơ sở hoạt động không đúng ngành nghề theo giấy phép kinh doanh là điều đang xảy ra trên địa bàn. Đồng thời, ông lại cho rằng do phường hiện không có cán bộ chuyên trách về lao động việc làm nên khó quản lý được vấn đề này.

* Quản lý GTVL: còn lỏng lẻo

Nói về hàng loạt cơ sở hoạt động dịch vụ GTVL "chui" xuất hiện ở khu vực phường Long Bình, ông Đào Ngọc Hoàng cho biết, chức năng cấp giấy phép hoạt động trong lĩnh vực này là của các sở, cụ thể là Sở Kế hoạch - đầu tư cấp giấy phép kinh doanh chung và Sở LĐ-TBXH cấp phép về dịch vụ GTVL. Nhưng việc quản lý các cơ sở kinh doanh hoạt động như thế nào, có đúng nội dung giấy phép đã được cấp hay không là trách nhiệm của địa phương. "Chúng tôi chỉ quản lý về mặt Nhà nước, không thể nào có đủ người để theo dõi tất cả những cơ sở hoạt động kinh doanh trong toàn tỉnh và phát hiện nơi nào hoạt động không đúng giấy phép. Đó là trách nhiệm của địa phương, cụ thể là UBND các phường, xã" - ông Hoàng nhấn mạnh.

Nhưng về phía địa phương, ông Trần Đức Đại cho rằng việc kiểm tra trong lĩnh vực GTVL là thuộc chức năng của ngành LĐ-TBXH. "Cấp phường, xã không có cán bộ chuyên trách về lĩnh vực này, nên nếu tổ chức đoàn đi kiểm tra hoạt động GTVL, chúng tôi cảm thấy không được "chắc tay" lắm"- ông Đại phân trần. Khi chúng tôi đặt vấn đề địa phương đã có sự phối hợp với cơ quan chức năng, cụ thể là Phòng LĐ-TBXH TP.Biên Hòa để kiểm tra, quản lý lĩnh vực mà địa phương chưa "chắc tay" ra sao, thì ông Đại cho biết là chưa, mặc dù việc các cơ sở hoạt động GTVL "chui" trên địa bàn đã diễn ra trong thời gian dài.

Theo quy định, một doanh nghiệp muốn hoạt động trong lĩnh vực GTVL phải đáp ứng một số điều kiện nhất định, trong đó phải có khoản ký quỹ tối thiểu là 300 triệu đồng. Khoản ký quỹ này được ngầm hiểu như là "tiền thế chân" để các cơ quan quản lý Nhà nước "nắm đằng chuôi" trong trường hợp có xảy ra tranh chấp nhằm tránh thiệt thòi quyền lợi cho người tìm việc. Thế nhưng đối với các cơ sở GTVL "chui" này, khoản ký quỹ trên hoàn toàn không có nên trong trường hợp có tranh chấp, việc chế tài để bảo vệ quyền lợi người lao động sẽ khó khăn nếu không muốn nói là không thể, bởi phần lớn cơ sở này quá đơn giản, chỉ có bàn ghế và vài nhân viên, có thể "hô biến" bất cứ lúc nào.

Ngoài ra, việc các cơ sở hoạt động "chui" đã làm ảnh hưởng không ít đến quyền lợi của những doanh nghiệp được cấp phép. Bà Ngô Thị Thanh Thủy, Giám đốc Công ty TNHH Ngô Gia bức xúc: "Trong khi chúng tôi hoạt động chịu sự ràng buộc của Nhà nước như phải đóng tiền ký quỹ, không được phép mở chi nhánh, thì các cơ sở "chui" lại vô tư làm đủ mọi chuyện, gây bát nháo trên thị trường GTVL vốn nhiều nhạy cảm, dễ tai tiếng, ảnh hưởng đến các doanh nghiệp kinh doanh có giấy phép". Trưởng phòng nhân sự một doanh nghiệp đầu tư nước ngoài còn cho biết, trong giới làm công tác nhân sự cũng có đồn đại về "chiêu thức" phụ trách nhân sự móc nối với các cơ sở GTVL: nhận giấy giới thiệu và tổ chức phỏng vấn người xin việc nhưng sau đó loại bỏ hoặc không ký hợp đồng khi hết thời hạn thử việc, thế là người xin việc mất trắng khoản lệ phí mà không biết kêu ở đâu...

Việc các cơ sở GTVL "chui" công khai hoạt động trong một thời gian dài đã cho thấy sự lỏng lẻo trong việc phối hợp quản lý giữa địa phương và các ngành liên quan. Nếu không được chấn chỉnh, không chỉ quyền lợi của người lao động tìm việc còn bấp bênh, phụ thuộc vào lương tâm của những cơ sở GTVL mà những nguy cơ tiềm ẩn trong lĩnh vực này như chuyện lừa đảo GTVL có thể sẽ còn tiếp diễn...

Hà Lam