Đồng chí Huỳnh Chí Thắng, Phó chủ tịch HĐND tỉnh:
Sẽ thành lập thí điểm ban giám sát HĐND cấp xã

Thường trực HĐND tỉnh vừa có phương án trình Ủy ban thường vụ Quốc hội xin thí điểm thành lập Ban giám sát HĐND cấp xã. Đây là vấn đề mới, bởi trong Luật Tổ chức HĐND và UBND không hề có quy định này.

Phó chủ tịch HĐND tỉnh Huỳnh Chí Thắng hỏi chuyện các cháu mẫu giáo trong một chuyến giám sát ở cơ sở

Thường trực HĐND tỉnh vừa có phương án trình Ủy ban thường vụ Quốc hội xin thí điểm thành lập Ban giám sát HĐND cấp xã. Đây là vấn đề mới, bởi  trong Luật Tổ chức HĐND và UBND không hề có quy định này. Vậy đâu là cơ sở để Thường trực HĐND tỉnh quyết định xin thành lập thí điểm Ban giám sát HĐND cấp xã và nếu được chấp thuận, Ban giám sát HĐND cấp xã sẽ hoạt động ra sao? Phóng viên báo Đồng Nai đã có cuộc trao đổi với Phó chủ tịch HĐND tỉnh Huỳnh Chí Thắng.

* Phóng viên: Thưa Phó chủ tịch HĐND tỉnh, xuất phát từ lý do nào mà Thường trực HĐND tỉnh lại xin phép Ủy ban thường vụ Quốc hội cho thành lập thí điểm Ban  giám sát HĐND cấp xã?

- Ông Huỳnh Chí Thắng: Trong những năm qua, hoạt động giám sát của HĐND các cấp còn có những mặt hạn chế, nhất là ở cấp xã. Trong khi đó, Luật Tổ chức HĐND và UBND (được Quốc hội khóa XI thông qua tại kỳ họp thứ 4) mặc dù đã có những quy định cụ thể về hoạt động giám sát của HĐND các cấp nhưng cũng chưa đủ để đảm bảo hoạt động giám sát của HĐND cấp xã có hiệu quả. Có nhiều nguyên nhân, song chủ yếu vẫn là do năng lực hoạt động của đại biểu HĐND cấp xã còn nhiều bất cập. Chẳng hạn, luật quy định HĐND xem xét văn bản của UBND cùng cấp trong trường hợp có dấu hiệu trái với Hiến pháp, luật, văn bản của cơ quan Nhà nước cấp trên và Nghị quyết HĐND cùng cấp. Đối với HĐND cấp tỉnh, huyện thì có các ban và đội ngũ chuyên viên giúp việc, nhưng HĐND cấp xã thì không có. Bộ máy của HĐND cấp xã chỉ có chủ tịch và phó chủ tịch (một người hoạt động chuyên trách, một người hoạt động kiêm nhiệm). Chính vì vậy mà hoạt động của HĐND cấp xã chưa phát huy được vai trò, trách nhiệm của mình, đặc biệt là trong chức năng giám sát. Do đó, việc thành lập Ban giám sát HĐND cấp xã là rất cần thiết.

* Như vậy nhiệm vụ, quyền hạn của Ban giám sát HĐND cấp xã sẽ được quy định như thế nào?

- Ban giám sát HĐND cấp xã dự kiến sẽ có 8 nhiệm vụ, quyền hạn chủ yếu: Thứ nhất là tham gia chuẩn bị nội dung kỳ họp của HĐND. Thứ hai là thẩm tra dự thảo các nghị quyết, báo cáo, đề án có liên quan do HĐND hoặc Thường trực HĐND phân công. Thứ ba là giúp HĐND xã giám sát hoạt động của UBND và các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cùng cấp về lĩnh vực kinh tế, ngân sách, giáo dục, y tế, văn hóa thông tin, thể dục thể thao, xã hội và đời sống, khoa học công nghệ, tài nguyên môi trường, chính sách dân tộc và chính sách tôn giáo; giám sát hoạt động của cơ quan Nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, đơn vị vũ trang nhân dân cùng cấp và công dân trong việc thi hành Hiến pháp, luật, văn bản của cơ quan Nhà nước cấp trên và Nghị quyết của HĐND cùng cấp... Thứ tư là tổ chức khảo sát tình hình thực hiện các quy định của pháp luật về các lĩnh vực do HĐND hoặc Thường trực HĐND phân công. Thứ năm là có trách nhiệm kiến nghị với HĐND về những vấn đề thuộc lĩnh vực kinh tế, ngân sách, giáo dục, y tế, văn hóa thông tin, thể dục thể thao, xã hội và đời sống, khoa học và công nghệ, tài nguyên và môi trường, chính sách dân tộc và tôn giáo. Thứ sáu là tham gia xây dựng kế hoạch tuyên truyền, giáo dục pháp luật và kiến nghị với HĐND về những biện pháp bảo đảm việc thi hành pháp luật ở địa phương. Thứ bảy là tham gia các chương trình mục tiêu của ban giám sát do cộng đồng tổ chức khi có yêu cầu phối hợp. Thứ tám là báo cáo kết quả hoạt động giám sát  với thường trực HĐND.

* Ông có thể cho biết về cơ cấu nhân sự và kinh phí hoạt động của Ban giám sát HĐND cấp xã?

- Theo dự kiến, Ban giám sát HĐND cấp xã sẽ có 5 thành viên là đại biểu HĐND cùng cấp (bao gồm 1 trưởng ban và 1 phó ban). Trưởng ban do Chủ tịch hoặc Phó chủ tịch (chuyên trách) HĐND cùng cấp kiêm nhiệm. 1 phó ban do HĐND cùng cấp quyết định trong số các thành viên được bầu. Kinh phí hoạt động của ban tạm thời thực hiện theo quy định tại Nghị quyết số 40/2005/NQ-HĐND ngày 19- 4- 2005 của HĐND tỉnh về "Quy định tạm thời một số khoản chi cho hoạt động của HĐND các cấp nhiệm kỳ 2004 - 2009". Theo quy định này, các hoạt động thẩm tra, giám sát của ban sẽ được coi là hoạt động của đại biểu và được chi 20 ngàn đồng/người/ngày.

* Thành lập Ban giám sát HĐND là một vấn đề mới và chưa biết chắc sẽ đem lại hiệu quả ra sao. Vậy để chuẩn bị cho việc thành lập thí điểm, thường trực HĐND tỉnh đã chuẩn bị ra sao?

- Đúng là cũng có một số ý kiến bày tỏ sự lo ngại về tính khả thi của việc thành lập Ban giám sát HĐND cấp xã. Song, cho đến thời điểm này, có thể nói Thường trực HĐND tỉnh đã có những bước chuẩn bị khá chu đáo từ việc lấy ý kiến đóng góp của các địa phương, khảo sát  tình hình hoạt động thực tế của HĐND cấp xã đến việc xây dựng những quy định cụ thể về tổ chức và hoạt động thí điểm của Ban giám sát của HĐND cấp xã. Bên cạnh đó, những kết quả khả quan thu được từ mô hình "tổ giám sát", "tổ tư vấn" đã triển khai thí điểm ở một số địa phương cho phép, chúng tôi tin tưởng vào tính khả thi của việc thành lập Ban giám sát HĐND cấp xã.

* Vậy đến khi nào Thường trực HĐND tỉnh sẽ triển khai việc thành lập thí điểm Ban giám sát HĐND cấp xã, thưa ông?

- Ngay sau khi có sự đồng ý của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, chúng tôi sẽ tiến hành việc thành lập thí điểm phương án này ở phường Xuân An (TX Long Khánh), xã An Phước (huyện Long Thành) và phường Trung Dũng (TP Biên Hòa).

* Xin cảm ơn ông!

N.Phượng (thực hiện)