Chủ tịch Đoàn chủ tịch Ủy ban trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Phạm Thế Duyệt:
Phải có cơ chế bảo vệ và biểu dương những người chống tham nhũng

Chủ tịch Đoàn chủ tịch Ủy ban trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Phạm Thế Duyệt phát biểu tại buổi thảo luận

Trong những ngày qua, hội trường Ba Đình đã nóng lên khi các vị đại biểu Quốc hội (ĐBQH) thảo luận 2 dự án luật mà dư luận đang hết sức quan tâm. Đó là dự án Luật Phòng, chống tham nhũng và Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí. Bên lề kỳ họp, chúng tôi đã có cuộc phỏng vấn Chủ tịch Đoàn chủ tịch Ủy ban trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Phạm Thế Duyệt

* Phóng viên (PV): Thưa ông, mấy ngày vừa qua, các vị ĐBQH đã thảo luận hết sức sôi nổi về những dự án luật mà dư luận đặc biệt quan tâm. Đó là Luật Phòng, chống tham nhũng và Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí. Xin ông cho biết liệu những dự án luật này có đáp ứng yêu cầu, mong đợi của nhân dân?

- Ông Phạm Thế Duyệt: Quyết tâm của Đảng và Nhà nước trong công cuộc đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí được thể hiện bằng việc nâng cấp 2 Pháp lệnh lên thành  luật, đó là điều hết sức quan trọng. Nhưng tôi nghĩ rằng, không phải là cứ có luật thì sẽ làm được nếu khâu chỉ đạo và thực thi không tốt. Ngược lại, có những vấn đề như cấm pháo chẳng hạn, khi ban hành Nghị định 46 và quyết tâm thực hiện, thì đã trở thành hiện thực ngay chứ chưa cần đến pháp lệnh. Vậy mà hàng chục năm nay, chúng ta đã có Pháp lệnh về phòng, chống tham nhũng và Pháp lệnh thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, song điều đáng lo ngại là trên thực tế, tình hình lại ngày càng phức tạp và xấu đi. Nhân dân ta, nhất là các đồng chí về hưu, những người có công với nước, đang rất bất bình, băn khoăn trước tình trạng tham nhũng, lãng phí và tình trạng thất thoát nghiêm trọng xảy ra ở khắp mọi nơi. Bảo rằng có luật mà thực thi được ngay, tôi cho là không đơn giản như vậy. Sắp tới đây, quyết tâm của Đảng, Nhà nước và Quốc hội phải rất cụ thể. Vai trò của quần chúng phải được tăng cường trong giám sát thì mới mong thực hiện có hiệu quả. 

* PV : Trong khi đấu tranh phòng, chống tham nhũng được dư luận và các vị ĐBQH hết sức quan tâm, thì vấn đề lãng phí dường như lại chưa thực sự được quan tâm. Ông suy nghĩ như thế nào về vấn đề này?

- Ông Phạm Thế Duyệt : Cũng dễ hiểu thôi, vì tham nhũng và lãng phí đều gây thất thoát tài sản của Nhà nước và nhân dân, nhưng tính chất của 2 loại này có khác nhau. Khi nói đến những vụ ăn cắp, tham ô, tham nhũng thì người ta bức xúc, căm ghét, coi đó là "giặc nội xâm"; còn lãng phí, thất thoát thì khiến người ta xót xa, đau đớn. Tình cảm có khác nhau, nhưng tác hại của nó và sự kìm hãm quá trình phát triển của đất nước thì lại như nhau. Cho nên cũng không thể xem nhẹ việc chống lãng phí và phải chống cho được.

* PV : Trong Luật Phòng, chống tham nhũng có một điều khoản quy định về vai trò của Mặt trận và các đoàn thể trong việc phát hiện và đấu tranh phòng, chống tham nhũng. Theo ông, quy định như vậy có đủ xác lập vai trò quan trọng của Mặt trận và các đoàn thể quần chúng trên lĩnh vực hết sức phức tạp này không?

- Ông Phạm Thế Duyệt: Điều 89 của dự án luật đã quy định vai trò của Mặt trận và các đoàn thể trong việc tham gia phòng, chống tham nhũng. Ý tứ, nội dung thì có, nhưng nếu chỉ như thế thì không thể làm được. Dứt khoát phải có cơ chế, quy định rõ ràng. Quyền của Mặt trận được làm những gì và được tỏ thái độ đối với việc xử lý những vấn đề đó như thế nào? Có trách nhiệm đến đâu?... Phải quy định thật cụ thể thì mới làm được. Nếu nêu như trong dự án luật thì chưa đủ điều kiện để Mặt trận và các đoàn thể cũng như nhân dân có thể giám sát, kiểm tra việc chống tham nhũng, tiêu cực. Phải mạnh dạn, đừng do dự. Không sợ Mặt trận làm sai.   

* PV : Thưa ông, nhiều ĐBQH băn khoăn, lo lắng khi dự án luật chưa có những điều khoản cụ thể, đủ mạnh để có thể bảo vệ những người dũng cảm phát hiện và đấu tranh chống tham nhũng, tiêu cực. Ông có cho rằng cần thiết phải có những quy định chặt chẽ và mạnh mẽ hơn trong vấn đề này?

- Ông Phạm Thế Duyệt: Cũng tương tự như trên, tôi cho rằng tới đây,  những quy định phải rất cụ thể để những người dũng cảm đấu tranh tố giác tham nhũng, tiêu cực được biểu dương, khen thưởng và được bảo vệ. Không thể để bọn xấu, bọn tham nhũng, tiêu cực lại đi hãm hại hoặc đối phó, trù dập đối với những người đấu tranh chống tham nhũng. Không phải dân ta không dám đấu tranh, nhưng do chưa có cơ chế bảo vệ nên họ đành phải viết thư tố cáo, thậm chí còn phải viết thư nặc danh nữa. Tại đại hội thi đua yêu nước vừa rồi, tôi cảm thấy rất xúc động vì tinh thần lao động quên mình làm nhiều việc tốt của các điển hình tiên tiến, xuất sắc, nhưng tôi cũng thực sự không vui vì trên mặt trận nóng bỏng này chưa có những anh hùng nào xuất hiện. Ta chưa quan tâm, chưa biểu dương được ai. Đây là một điểm yếu mà sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước, Mặt trận và các tổ chức đoàn thể chính trị cần phải đặc biệt quan tâm hơn nữa. Trong thời kỳ chiến tranh, chúng ta không thiếu những "Dũng sĩ diệt Mỹ" thì nay, trong cuộc chiến này, chúng ta cũng không phải không có những dũng sĩ diệt tham nhũng. Một khi có cơ chế bảo vệ và biểu dương, khen thưởng kịp thời những người có công trên mặt trận chống tham nhũng, thì nhất định chúng ta sẽ làm được.

* PV : Xin cảm ơn ông!

Minh Thanh (thực hiện)