Những xã nông thôn mới đầu tiên của thành phố

Năm 2026, thành phố Ðồng Nai đặt mục tiêu có 6 xã đạt chuẩn nông thôn mới (NTM) theo Bộ tiêu chí xã NTM trên địa bàn thành phố giai đoạn 2026-2030. Ðến nay, các xã này đã cơ bản về đích xã NTM.

Nông dân xã Xuân Bắc trồng mít theo hướng hữu cơ cho hiệu quả kinh tế cao.

Đây là kết quả rất đáng biểu dương vì đa số các xã trên đều phải nỗ lực phấn đấu đạt xã NTM sớm hơn so với mục tiêu ban đầu đề ra. Nguyên nhân do Đồng Nai có 10 xã được nâng cấp lên phường gắn với mục tiêu đô thị hóa Đồng Nai lên thành phố. Trong 10 xã lên phường có nhiều xã thuộc danh sách 6 xã mục tiêu đạt chuẩn NTM năm 2026 và cơ bản về đích xã NTM trong năm 2026. Do đó, thành phố phải rà soát lại và lập danh sách 6 xã mục tiêu đạt chuẩn NTM khác gồm: Phú Vinh, Định Quán, Thống Nhất, Cẩm Mỹ, Xuân Định, Xuân Bắc.

Về đích sớm

Thách thức lớn với các xã đầu tiên về đích xã NTM trong năm 2026 là Bộ tiêu chí quốc gia NTM giai đoạn 2026-2030 chia xã thành 3 nhóm: nhóm 1, nhóm 2, nhóm 3 với nhiều chỉ tiêu ban hành mới; một số chỉ tiêu yêu cầu mức độ cao hơn so với giai đoạn 2021-2025. Đặc biệt, Bộ tiêu chí xã NTM trên địa bàn thành phố Đồng Nai giai đoạn 2026-2030, nhiều chỉ tiêu khó thực hiện lại có yêu cầu cao hơn so với Bộ tiêu chí NTM quốc gia.

Các chỉ tiêu, tiêu chí trong Bộ tiêu chí NTM giai đoạn 2026-2030 đòi hỏi hạ tầng số, năng lượng tái tạo, đặt yêu cầu cao hơn đối với các tiêu chuẩn về môi trường, thu nhập… Tiêu biểu, tiêu chí về hệ thống đường giao thông nông thôn trên địa bàn xã yêu cầu phải đảm bảo kết nối và được bảo trì hằng năm; tỷ lệ đường xã đạt chuẩn theo quy hoạch đạt 100%, tỷ lệ km đường xã được trồng cây xanh dọc tuyến đường đạt từ 50% trở lên; đường thôn, ngõ, xóm được cứng hóa. Chuẩn nghèo đa chiều của thành phố Đồng Nai cao hơn chuẩn nghèo quốc gia. Tỷ lệ hộ dân nông thôn tại Đồng Nai được sử dụng nước sạch theo quy chuẩn và tỷ lệ hộ dân sử dụng nước sạch theo quy chuẩn từ công trình cấp nước tập trung cũng cao hơn mức bình quân của bộ tiêu chí NTM quốc gia. Cảnh quan, không gian xanh - sạch - đẹp, an toàn; có mô hình cải tạo, phục hồi cảnh quan, xử lý chất lượng nước mặt ao hồ, kênh mương trên địa bàn đạt từ 70-75% tùy nhóm xã. Có hệ thống camera AI giám sát an ninh trên địa bàn toàn xã…

6 xã về đích NTM trong năm 2026 chú trọng quy hoạch các vùng sản xuất tập trung gắn với thị trường xuất khẩu; thu hút đầu tư vào lĩnh vực sơ chế, bảo quản, chế biến nông sản. Trong đó, Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) được triển khai hiệu quả, khai thác được các đặc sản, nông sản thế mạnh của địa phương. Bên cạnh đó, các xã cũng triển khai hiệu quả chuyển đổi số, ứng dụng khoa học, công nghệ để phát triển kinh tế nông thôn, đặt nền tảng xây dựng NTM hiện đại trong tương lai.

Bên cạnh đó, các địa phương còn gặp khó khăn trong việc lập hồ sơ minh chứng đạt chuẩn NTM trong năm 2026 do các bộ, ngành chậm ban hành hướng dẫn đánh giá, thực hiện các tiêu chí NTM. Chỉ tiêu về tốc độ tăng thu nhập bình quân đầu người chưa hoàn thiện hồ sơ minh chứng do đang chờ phương án điều tra thu nhập nông thôn năm 2026.

Chú trọng về chất lượng

Các địa phương về đích NTM hiện đang nỗ lực hoàn thành các tiêu chí, chỉ tiêu theo quy định của bộ tiêu chí NTM. Chương trình xây dựng NTM giai đoạn mới có sự thay đổi về chất khi các địa phương tập trung chuyển đổi số, phát triển kinh tế xanh, xây dựng vùng quê đáng sống với mục tiêu lớn nhất là không ngừng nâng cao về đời sống tinh thần và vật chất của người dân nông thôn.

Khi ý thức được việc canh tác truyền thống lạm dụng phân bón, thuốc hóa học gây hại cho môi trường và sức khỏe con người, nhiều năm nay, ông Nguyễn Chinh Chiến, nông dân ở xã Xuân Bắc đã mạnh dạn chuyển hướng sang canh tác hữu cơ. Sau quá trình thử nghiệm với nhiều thách thức, khó khăn, đến nay, vườn cây ăn trái trồng chuối cấy mô, mít, ổi của gia đình ông Chinh đều cho năng suất cao, chất lượng tốt.

Ông Nguyễn Chinh Chiến chia sẻ: Đến nay, các vườn cây ăn trái trồng theo hướng hữu cơ đều đạt năng suất cao, chất lượng ngon đã khẳng định sự chuyển hướng canh tác an toàn này là đúng. Thuận lợi để nông dân mạnh dạn chuyển đổi là do địa phương rất quan tâm, có nhiều chương trình hỗ trợ, khuyến khích phát triển nông nghiệp hữu cơ gắn với xây dựng chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ. Đặc biệt, địa phương đã thu hút được doanh nghiệp về xây dựng chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ. Tham gia chuỗi liên kết, nông dân được doanh nghiệp hỗ trợ một phần vật tư đầu vào, có cán bộ kỹ thuật theo sát hướng dẫn cách trồng, chăm sóc. Nông dân cũng được hỗ trợ tham gia nhiều chương trình xúc tiến thương mại, quảng bá nông sản để tăng cơ hội ký kết hợp đồng bao tiêu nông sản.

Phó Chủ tịch UBND xã Phú Vinh Vũ Mạnh Dương cho hay: Thành quả nổi bật của xã Phú Vinh trong xây dựng NTM là tập trung phát triển kinh tế, nhất là phát triển sản xuất nông nghiệp gắn với xây dựng các chuỗi liên kết, bao tiêu các sản phẩm chủ lực của địa phương. Xã dựa trên vị trí địa lý có các địa danh như: thác Ba Giọt, hang dơi, thủy điện Phú Tân 2; đồng thời khai thác các vườn cây ăn trái có cảnh quan đẹp, trồng đa dạng trái cây ngon để phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng. Chính vì vậy, địa phương cũng rất chú trọng thực hiện cảnh quan, không gian xanh - sạch - đẹp, an toàn. Nhờ làm tốt công tác tuyên truyền, vận động, nhất là phát huy vai trò của đội ngũ người uy tín trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số tại các ấp, tạo sự đồng lòng, tích cực tham gia của nhân dân.                       

Bình Nguyên