Ðể người dân nông thôn quan tâm sử dụng nước sạch

Ðồng Nai thuộc tốp đầu cả nước trong xây dựng nông thôn mới. Thời gian qua, thành phố quan tâm đầu tư hạ tầng nông thôn, trong đó có hạ tầng nước sạch. Thành phố cũng đặt ra tiêu chí về nước sạch nông thôn cao hơn mặt bằng chung của cả nước và đã đạt nhiều kết quả nổi bật.

Dự án cấp nước sạch tại xã Phú Lâm.

Tuy nhiên, một số xã hiện vẫn chưa có công trình cấp nước tập trung hoặc một số địa phương có nước máy nhưng tỷ lệ hộ dân sử dụng nước sạch từ các công trình cấp nước tập trung chưa cao. Khó khăn lớn nhất trong bài toán đầu tư nước sạch tập trung là cần nguồn vốn lớn do các dự án cấp nước sạch nông thôn phải đầu tư trên địa bàn rộng, dân cư thưa thớt. Trong khi đó, người dân nông thôn vẫn có thói quen sử dụng nước giếng khoan, nước mưa, chỉ sử dụng nước máy trong mùa khô hoặc sử dụng nhỏ giọt nên hiệu quả đầu tư chưa cao.

Quan tâm đầu tư nước sạch nông thôn

Đến nay, trên địa bàn thành phố có 139 công trình cấp nước tập trung nông thôn, công suất thiết kế hơn 96 ngàn m³/ngày đêm. Trong đó, có 85 công trình đang hoạt động với công suất hơn 85,8 ngàn m³/ngày đêm. Các công trình ngưng hoạt động là công trình quy mô nhỏ, xây dựng lâu, hư hỏng, xuống cấp, đầu tư nâng cấp không hiệu quả.

Mục tiêu Đồng Nai đặt ra trong năm 2026, tỷ lệ hộ dân nông thôn sử dụng nước đạt quy chuẩn đạt 81%; đến năm 2030, tỷ lệ này tăng lên 85%. Thời gian qua, thành phố chú trọng đầu tư các công trình cấp nước tập trung. Kết quả, tính đến tháng 9 năm 2026, tỷ lệ hộ dân nông thôn sử dụng nước đạt quy chuẩn là 80,55%. Đạt được kết quả trên nhờ nhiều nhà đầu tư không ngừng đầu tư thêm dự án mới hoặc mở rộng quy mô các dự án nước sạch nông thôn.

Nước sạch ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe của nhiều thế hệ người dân. Hiện vẫn còn một số địa phương chưa có dự án cấp nước, người dân sử dụng nguồn nước chưa an toàn, ảnh hưởng đến sức khỏe. Do đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng như các sở, ngành, đơn vị liên quan cần rà soát lại thực trạng, làm rõ những tồn tại, khó khăn; trên cơ sở đó đưa ra giải pháp, cách làm phù hợp cho giai đoạn tới.

Thành ủy viên, Phó Chủ tịch UBND thành phố  NGUYỄN THỊ CÁT TIÊN

Ông Hồ Ngọc Long, Phó Giám đốc Công ty cổ phần Cấp nước Đồng Nai cho biết: Doanh nghiệp (DN) đang cấp nước cho 17 xã nông thôn và đang làm thủ tục nâng công suất của nhiều nhà máy nước sạch nhằm mở rộng địa bàn phục vụ cho nhiều xã hơn. Khó khăn là thủ tục hồ sơ còn phức tạp, kéo dài, DN mong được hỗ trợ để các dự án trên sớm được triển khai. Về vốn đầu tư, hiện DN phải vay vốn thương mại với lãi suất cao, mong được tạo điều kiện vay vốn ưu đãi trong đầu tư.

Ông Đặng Đình Thuần, Giám đốc Công ty TNHH MTV Thủy lợi Đồng Nai đánh giá: Hiện nhu cầu tưới thủy lợi giảm, nguồn nước tại các hồ chứa lớn sẽ ưu tiên cấp nước thô cho sinh hoạt. DN đang tiếp tục làm việc với các địa phương để đáp ứng nhu cầu nước sinh hoạt tại các địa phương. Trước nhu cầu các nhà máy nước mở rộng công suất, DN tiếp tục rà soát, đánh giá trữ lượng các hồ lớn, hỗ trợ để thu hút các nhà đầu tư nhà máy nước. DN kiến nghị UBND thành phố quan tâm xây dựng chính sách hỗ trợ, khuyến khích nhằm thu hút các nhà đầu tư dự án nhà máy nước.

Gỡ khó cho đầu tư dự án nước sạch nông thôn

Khó khăn lớn nhất hiện nay của những chủ đầu tư các dự án cấp nước tập trung ở khu vực nông thôn là vốn đầu tư lớn nhưng khi nhà máy nước đi vào hoạt động, tỷ lệ hộ dân sử dụng nước máy vẫn còn hạn chế.

Bà Phạm Thị Loan, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Cấp thoát nước Bình Phước cho hay: Đến nay, DN đã mở rộng cung cấp nước cho 6 xã nông thôn. Khó khăn của DN là ở một số xã công ty đã đầu tư dự án, tỷ lệ người dân sử dụng nước máy còn thấp hoặc sử dụng rất tiết kiệm, chủ yếu vẫn sử dụng nước giếng khoan trong sinh hoạt. Đặc biệt, trong mùa mưa, người dân sử dụng nước mưa nên lượng nước máy dùng rất hạn chế. Tuy nhiên, DN vẫn đang triển khai kế hoạch mở rộng đầu tư cấp nước cho các xã lân cận như: Phú Nghĩa, Phú Trung, Bình Tân, Đồng Tâm… đều là những địa phương có địa bàn xã rộng, đồi dốc nên cần chi phí đầu tư rất cao. Trong khi đó, việc sử dụng nước máy của người dân thấp, hiệu quả đầu tư không cao. DN mong được hỗ trợ tiếp cận nguồn vốn ưu đãi trong đầu tư nước sạch cho các xã nông thôn.

Cùng nỗi lo, ông Nguyễn Như Phong, Trưởng phòng kinh doanh Công ty cổ phần Cấp nước Gia Tân (xã Thống Nhất) chia sẻ: DN có kế hoạch đầu tư tăng công suất cung cấp nước từ 40 ngàn m³/ngày đêm lên 99 ngàn m³/ngày đêm. Khó khăn khiến DN đang tạm ngưng mở rộng đầu tư do thua lỗ. Nguyên nhân vì tỷ lệ hộ dân sử dụng nước không cao. Có những địa bàn, 50% hộ dân lắp đặt đồng hồ nước rồi để đó chứ không sử dụng nước máy.

Phó Giám đốc Sở Nông Nghiệp và Môi trường Nguyễn Văn Thắng đánh giá: Muốn giải quyết bài toán khó tăng tỷ lệ người dân sử dụng nguồn nước sạch, các địa phương phải tăng cường công tác vận động, tuyên truyền người dân. Trong đó, các sở, ngành cần cung cấp thông tin, công bố công khai về chất lượng nước giếng khoan để người dân biết, quan tâm hơn việc sử dụng nước sạch.

Bình Nguyên