Minh bạch thông tin sản phẩm để phát triển bền vững

Khi hàng hóa ngày càng đi sâu vào các hệ thống phân phối hiện đại và thị trường xuất khẩu, yêu cầu về nguồn gốc không còn dừng ở việc doanh nghiệp (DN) có đầy đủ hóa đơn, chứng từ. Khách hàng, đối tác cần biết sản phẩm được tạo ra từ đâu, qua những công đoạn nào và chất lượng được kiểm soát ra sao.

Một doanh nghiệp thuộc Hội Doanh nhân trẻ thành phố giới thiệu sản phẩm với khách hàng.

Tại Đồng Nai, các DN đang từng bước minh bạch, số hóa những thông tin này, biến truy xuất nguồn gốc thành một phần trong quản trị sản xuất và xây dựng thương hiệu.

Yêu cầu tất yếu

Hiện nay, tại các thị trường Liên minh châu Âu hay Hoa Kỳ, yêu cầu không còn dừng lại ở chất lượng sản phẩm mà mở rộng đến toàn bộ hành trình của sản phẩm, từ nguyên liệu đầu vào, quy trình sản xuất đến các yếu tố phát thải và trách nhiệm xã hội.

Đơn cử như ngành gỗ là một trong những lĩnh vực nhìn thấy rõ nhất yêu cầu này. Đồng Nai có nhiều DN sản xuất, chế biến gỗ tham gia chuỗi xuất khẩu, trong đó nguồn nguyên liệu là vấn đề được đặc biệt quan tâm. Theo ông Nguyễn Phương, Chủ tịch Hiệp hội Gỗ và Thủ công mỹ nghệ Đồng Nai, hiệp hội đang nỗ lực cùng với các đơn vị thành viên xây dựng hệ thống cung ứng nguyên liệu hợp pháp cho các nhà máy sản xuất. Khi các thị trường lớn ngày càng siết yêu cầu về tính hợp pháp, bền vững của gỗ, DN không thể chỉ quan tâm đến sản phẩm ở công đoạn chế biến mà phải kiểm soát được nguồn nguyên liệu ngay từ đầu vào.

Doanh nghiệp tham gia một triển lãm quốc tế ngành nông nghiệp ở Trung tâm hội chợ và triển lãm quốc tế Sài Gòn (Thành phố Hồ Chí Minh).

Điều này cũng là vấn đề tất yếu đối với các ngành nghề khác khi muốn đưa sản phẩm ra thế giới. Theo đánh giá của các chuyên gia, khả năng minh bạch và tiếp cận sâu hơn với thông tin về DN, đối tác, nhà cung cấp và các mối quan hệ thương mại sẽ giúp các tổ chức tài chính tự tin hơn trong phân bổ nguồn vốn, hỗ trợ DN lựa chọn những đối tác uy tín, đồng thời tạo điều kiện để DN Việt Nam khẳng định năng lực và vị thế trước thị trường rộng lớn hơn.

Hiện nay, Việt Nam đang hội nhập mạnh mẽ, tham gia sâu vào chuỗi sản xuất thông qua các hiệp định thương mại tự do (FTA). Và các FTA đang tạo ra sức ép buộc DN phải nâng cấp chính mình. DN cần đầu tư công nghệ, chuẩn hóa quy trình sản xuất, nâng chất lượng, tiết kiệm năng lượng, kiểm soát nguyên liệu và xây dựng hệ thống truy xuất. Cùng với đó là phát triển thương hiệu, chuyển dần từ gia công sang tạo ra những sản phẩm có giá trị gia tăng cao hơn.

Việc minh bạch thông tin về quy trình sản xuất, nguồn gốc nguyên liệu không chỉ nâng cao uy tín mà còn là bước đi chiến lược để đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe của thị trường quốc tế. Cách tiếp cận này cũng phù hợp với yêu cầu ngày càng cao của các chuỗi cung ứng. Khi một sản phẩm đi qua nhiều công đoạn, việc xác định chính xác nguyên liệu, thời điểm sản xuất, nhà máy, lô hàng hay quy cách đóng gói giúp DN nhanh chóng khoanh vùng khi có vấn đề phát sinh.

Nỗ lực phát triển bền vững

Ở Công ty TNHH MTV Tổng công ty Cao su Đồng Nai (phường Long Khánh), việc nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và ứng dụng khoa học - công nghệ được xem là “chìa khóa” để phát triển bền vững. DN đã nghiên cứu, thiết kế và ứng dụng các thiết bị tự động hóa và hệ thống giám sát tự động thông minh (qua app điện thoại) tại các nhà máy chế biến. Điển hình như: thiết bị dán bao gói sản phẩm cao su, hệ thống cảm biến mùi hôi, hệ thống giám sát dây chuyền sản xuất.

Điểm đáng chú ý là DN không chỉ đưa một mã nhận diện lên sản phẩm mà xây dựng dữ liệu từ chính quá trình sản xuất. Điều này giúp truy xuất nguồn gốc trở thành một phần của hệ thống kiểm soát chất lượng. Hệ thống quản lý số giúp kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng các vật tư, tránh lãng phí và bảo đảm tuân thủ tiêu chuẩn quốc tế, giúp sản phẩm có chỗ đứng tốt hơn trên thị trường quốc tế.

Minh bạch thông tin, dữ liệu sản phẩm không chỉ quan trọng với các DN có sản phẩm xuất khẩu mà đối với các DN tiêu thụ hàng hóa trong nước, đây cũng là yếu tố đang được quan tâm. Điều này nhằm đáp ứng thị hiếu tiêu dùng ngày càng cao của khách hàng, nhất là khách hàng trẻ, ưu tiên lựa chọn những sản phẩm có xu hướng sản xuất xanh, thân thiện với môi trường.

Tại Công ty cổ phần Domilk (xã An Phước), nhà sản xuất bánh kẹo, sữa mang thương hiệu Long Thành thì minh bạch trong sản xuất là vấn đề đặc biệt quan trọng của đơn vị cũng như các cơ sở trong chuỗi cung ứng sản phẩm. Domilk đã ban hành bộ quy tắc đạo đức và phát triển bền vững của mình.

Theo đó, Domilk yêu cầu nhà cung cấp trong chuỗi cung ứng cũng như các bên liên quan đáp ứng các yêu cầu về giấy phép môi trường, an toàn thực phẩm trong sản xuất. Đặc biệt là những vấn đề liên quan đến quản lý chất thải, khí thải, nước thải được phê duyệt hoặc chứng minh thực hiện hiệu quả, đúng quy định.

Ông Võ Văn Mạnh Em, Phó Tổng giám đốc thường trực Công ty cổ phần Domilk chia sẻ: Việc nâng cao tiêu chuẩn từ nguồn nguyên liệu đến quá trình sản xuất là giải pháp để xây dựng thương hiệu đối với người tiêu dùng và từng bước vươn ra thị trường quốc tế.

Vương Thế