Chương trình 134: "Tiếp sức" cho hộ dân tộc thiểu số nghèo

"Dù đã được Nhà nước cấp đất ở, nhà ở ổn định hơn 2 năm nay nhưng tới giờ tôi cứ nghĩ như nằm mơ. Thiệt lòng, tôi mừng còn hơn trúng số vì nhờ đó mà gia đình tôi thoát khỏi cảnh ăn nhờ, ở đậu; yên tâm làm ăn, cải thiện đời sống" - bà Thái Thị Bông, dân tộc Nùng, ngụ tại khu Kim Sơn, thị trấn Long Thành, huyện Long Thành đã nói với chúng tôi như vậy.

"Dù đã được Nhà nước cấp đất ở, nhà ở ổn định hơn 2 năm nay nhưng tới giờ tôi cứ nghĩ như nằm mơ. Thiệt lòng, tôi mừng còn hơn trúng số vì nhờ đó mà gia đình tôi thoát khỏi cảnh ăn nhờ, ở đậu; yên tâm làm ăn, cải thiện đời sống" - bà Thái Thị Bông, dân tộc Nùng, ngụ tại khu Kim Sơn, thị trấn Long Thành, huyện Long Thành đã nói với chúng tôi như vậy. 

* Hỗ trợ nhà ở, đất ở cho hơn 3.000 hộ

Bà Bông là một trong hàng ngàn hộ dân tộc thiểu số (DTTS) trên địa bàn tỉnh đã được hỗ trợ theo Quyết định số 134/2004/QĐ-TTg (Chương trình 134) ngày 20-7-2004 của Thủ tướng Chính phủ về việc hỗ trợ nhà ở, đất ở, đất sản xuất và nước sinh hoạt cho đồng bào DTTS nghèo.

Bà Bông cùng cháu trong ngôi nhà được cấp theo Chương trình 134.

Qua 4 năm triển khai Chương trình 134, đến nay toàn tỉnh đã giải ngân trên 70 tỷ đồng. Trong đó, hỗ trợ đất ở cho 598 hộ; hỗ trợ nhà ở cho 2.422 hộ; hỗ trợ nước sinh hoạt bằng cách cấp dụng cụ chứa nước cho 2.986 hộ; xây dựng 13 công trình nước sinh hoạt tập trung. Đối với chính sách hỗ trợ nhà ở, ngân sách Trung ương hỗ trợ 6 triệu đồng/căn. Ngoài ra, UBND tỉnh hỗ trợ thêm từ ngân sách 10 triệu đồng/căn; UBND cấp huyện hỗ trợ 4 triệu đồng/căn. Riêng huyện Trảng Bom hỗ trợ 5 triệu đồng/căn và vận động Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh hỗ trợ 2 triệu đồng/căn; tổng giá trị 1 căn nhà là 27 triệu đồng. Bên cạnh đó, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh và các đoàn thể, hộ gia đình đóng góp thêm với tổng số tiền trên 8,4 tỷ đồng hỗ trợ cho các hộ nghèo. Các huyện thực hiện tốt và sớm hoàn thành chương trình này là: Xuân Lộc, Thống Nhất, Trảng Bom, Long Thành và TX.Long Khánh.

Theo Ban Dân tộc, cơ quan thường trực Ban chỉ đạo Chương trình 135-134 của tỉnh, kết quả đạt được lớn nhất qua 4 năm triển khai thực hiện Chương trình 134 trên địa bàn tỉnh là đã giúp đồng bào DTTS ổn định nơi ở, giải quyết những khó khăn trong đời sống, góp phần tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về mọi mặt, giảm nghèo trong vùng đồng bào DTTS. Trong năm 2009, có khoảng 1.466 hộ nghèo DTTS thoát nghèo (theo chuẩn nghèo mới của tỉnh), đồng bào DTTS phấn khởi. Qua đó, đồng bào tự lực vươn lên trong lao động, sản xuất phát triển kinh tế ổn định cuộc sống.

* Chuyển đổi phương thức hỗ trợ

Được biết, quá trình thực hiện Quyết định 134 đối với chính sách hỗ trợ nhà ở, đất ở và nước sinh hoạt trên địa bàn tỉnh đến nay đã hoàn thành. Tuy nhiên, việc hỗ trợ đất sản xuất còn gặp nhiều khó khăn, do quỹ đất của nhiều địa phương trong tỉnh không còn.

Trao nhà tình thương cho một hộ dân tộc nghèo ở xã Nhân Nghĩa, huyện Cẩm Mỹ.

Ngày 28-8-2009, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định 60/2009/QĐ-UBND (Quyết định 60) về định mức hỗ trợ áp dụng cho các hộ đồng bào DTTS nghèo được chuyển đổi sang chăn nuôi, đào tạo nghề thuộc Chương trình 134 và dự án hỗ trợ phát triển sản xuất thuộc Chương trình 135. Theo đó, những hộ được thụ hưởng chính sách hỗ trợ đất sản xuất được chuyển sang chăn nuôi, đào tạo nghề.  Và, đến nay, đã có 40 hộ ở xã Xuân Hòa, huyện Xuân Lộc được  hỗ trợ đất sản xuất với tổng diện tích được cấp là 18,4 hécta; 2.668 hộ trong tỉnh thay vì được hỗ trợ đất sản xuất đã chuyển đổi sang chăn nuôi, đào tạo nghề nhưng vẫn còn 1.243 hộ vẫn chưa được giải quyết. Trong đó có trường hợp 157 hộ DTTS ở ấp Thanh Sơn (huyện Định Quán) đến nay vẫn chưa được hỗ trợ đất sản xuất. Nguyên nhân là do các hộ dân này đã có đất sản xuất nhưng lại thuê của Lâm trường La Ngà. Do đó, Ban chỉ đạo Chương trình 135 đã giao cho UBND huyện Định Quán rà soát, thống kê lại nguồn gốc sử dụng đất để xác định cụ thể từng trường hợp thiếu đất sản xuất (dưới 5.000m2) để hỗ trợ.

Hiện nay, một số địa phương chậm trễ trong việc triển khai đối với dự án hỗ trợ đất sản xuất chuyển đổi sang chăn nuôi, đào tạo nghề theo Quyết định 60. Do đó, Ban chỉ đạo Chương trình 135 đã có văn bản yêu cầu các địa phương đẩy nhanh tiến độ thực hiện chuyển đổi từ không có đất sản xuất sang chăn nuôi, đào tạo nghề để hoàn thành việc hỗ trợ cho các hộ dân còn lại trong năm 2011. Đồng thời đề nghị Chính phủ tiếp tục có chính sách hỗ trợ thay thế chính sách hỗ trợ đất sản xuất đối với đồng bào DTTS.

Đặng Ngọc