Buồn vui ngôn ngữ giới trẻ!

Là những người có ăn có học, nên học sinh, sinh viên luôn được xem là lớp người có văn hóa. Thế nhưng sự kỳ vọng đó đôi khi cũng làm cho chúng ta cảm thấy lo lắng trước sự trong sáng của tiếng Việt đang bị chính những học sinh, sinh viên đó pha trộn thêm nhiều ngôn ngữ tạp nham khác...

Là những người có ăn có học, nên học sinh, sinh viên luôn được xem là lớp người có văn hóa. Thế nhưng sự kỳ vọng đó đôi khi cũng làm cho chúng ta cảm thấy lo lắng trước sự trong sáng của tiếng Việt đang bị chính những học sinh, sinh viên đó pha trộn thêm nhiều ngôn ngữ tạp nham khác...

* Ngôn ngữ "tạp nham"

Mặc dù mới đầu mùa hè, học sinh bắt đầu được nghỉ học, nhưng tiệm internet tại khu phố 1, phường Trảng Dài (TP.Biên Hòa) đã phải chạy hết công suất vì các em đến chơi rất đông. Trong tiệm net, những tiếng súng, gươm, đao... phát ra từ những trò chơi game online ồn ã, hòa lẫn với những tiếng chửi thề chát chúa của mấy cô cậu học trò liên tiếp bung ra: "Đù... sao mà mày chim lợn thế! Không chơi được thì biến... mày đi! Ăn cái... gì mà đầu đất thế!", "Con bé cũng xinh đấy, khổ nỗi vừa câm, lại vừa điếc...!"... Chưa ngồi "nóng chỗ", nhưng tôi cũng đành phải rời tiệm net ra về, vì không chịu nổi những lời văng tục chửi bậy đến nhức cả màng nhĩ của đám trẻ 8X, 9X này.

Chỉ cần vài ngàn đồng là các em có thể vào tiệm net.

Một lần khác, tôi ngồi uống nước ở cổng một trường đại học tại Biên Hòa, ngồi bàn kế bên là "tam tiểu thư" trong tà áo dài, vắt chân hình chữ ngũ, miệng vừa nhai kẹo, vừa uống nước mía. Một nam sinh viên vừa bước ra khỏi cổng trường đã bị "tam tiểu thư" ngó mắt, chỉ tay theo bình luận: " Ê! Tụi bay biết chả kia không?". Một "tiểu thư" ngồi cạnh liền "nhổ toẹt" miếng kẹo xuống đất, lên tiếng: "Thằng mọt sách lớp 07ĐP..., ai mà chẳng biết nó! Nghe cả khoa đồn đâu, nó bóng mà". Nói đến đây, cả bọn ngồi cười khúc khích...

Chủ một quán nước mía gần cổng trường đại học nói trên cho biết: "Sinh viên bây giờ nói tục, chửi bậy là chuyện chẳng có gì lạ. Sinh viên nam có ngôn ngữ của sinh viên nam, ngay cả phái được mệnh danh là "duyên dáng, dịu dàng" nhất là sinh viên nữ mà cũng nói bậy thả phanh chẳng chút ngượng miệng".

* Người lớn cần làm gương!

Môi trường giao tiếp hàng ngày của tuổi mới lớn vô cùng quan trọng trong việc hình thành nhân cách, ngôn ngữ giao tiếp và văn hóa ứng xử. Một đứa trẻ trong một gia đình không ai biết nói tục, chửi bậy, thường con cái cũng có ngôn ngữ, hành vi, ứng xử tốt hơn. Anh Lê Trung (phường Quyết Thắng, TP.Biên Hòa) tâm sự: "Có lúc con chưa ngoan, là đàn ông, tính khí tôi thường nóng nảy, nhưng cũng gắng kiềm chế, vì vô tình dùng ngôn ngữ "thô bỉ" với con một lần, dễ tạo thành vết thương tâm lý khó lành cho con. Sau này con nóng giận với ai, con lại dùng ngôn ngữ đó để đối đáp, thì mình thật thấy có lỗi!". Cũng giống như anh Trung, chị Lan Nhi cũng có cách uốn nắn lời ăn tiếng nói của con mình thật khéo. Chị cho biết: "Vợ chồng tôi chưa bao giờ to tiếng với nhau hoặc với mọi người trước mặt cháu. Mỗi lần cháu đi học về, có biểu hiện của ngôn ngữ không bình thường là cả ba mẹ lại phải tìm cách khéo léo sửa cho cháu ngay, để cháu nhận thức được như thế là không tốt". Chị Lan Nhi cũng cho biết thêm: "Nếu đi học, chẳng may nghe thấy bạn nói bậy là cháu đã biết nhắc nhở bạn mình ngay!".

* Cần giữ sự trong sáng của tiếng Việt

Trong một xã hội hiện đại, giới trẻ hàng ngày đang được tiếp xúc với nhiều luồng thông tin xấu như: phim ảnh đồi trụy, ngôn ngữ xã hội đen, những thông tin tiêu cực từ internet, từ chính cuộc sống giao tiếp hàng ngày... Đó cũng chính là một thách thức và trách nhiệm của người lớn trong việc giúp giới trẻ bảo vệ  sự trong sáng của tiếng Việt. Ở đâu đó, vẫn có những bậc phụ huynh văng tục, chửi bậy trước mặt con trẻ, trong gia đình, thì ở đó sẽ tiếp tục có những lớp trẻ bị "loạn ngôn". Chính vì vậy, mỗi người lớn cần là một tấm gương sáng về ngôn ngữ để giới trẻ noi theo. Đoàn, Hội phải là nơi tập hợp giới trẻ, học sinh, sinh viên vào những hoạt động văn hóa lành mạnh, biết lên án, đẩy lùi những ngôn ngữ xấu len lỏi, ảnh hưởng, làm mất đi sự trong sáng của tiếng Việt. 

Công Nghĩa