Xã Hiệp Phước, huyện Nhơn Trạch: Dân khổ vì ô nhiễm môi trường!

Kho chứa than đá và hệ thống vận hành than của Công ty Formosa.

Hiện nay, trên địa bàn xã Hiệp Phước, huyện Nhơn Trạch  có nhiều nhà máy, xí nghiệp đang  hoạt động đã giải quyết việc làm cho nhiều lao động nhàn rỗi của địa phương. Tuy nhiên cùng với sự phát triển này thì vấn đề môi trường đang khiến cho chính quyền địa phương ở đây phải lo ngại. Tình trạng ô nhiễm do khí thải và nguồn nước thải công nghiệp chưa được xử lý triệt để đã ảnh hưởng đến đời sống, sinh hoạt của người dân ở đây.

Theo chính quyền địa phương, vấn đề môi trường mà người dân đang bức xúc là tình trạng khí thải từ than đá của Công ty TNHH Hưng Nghiệp Formosa (công ty Formosa) và nguồn nước thải từ hệ thống xử lý nước thải KCN Nhơn Trạch I. Theo phản ánh của người dân, hàng ngày lưu lượng nước từ khu xử lý nước thải vẫn chảy xuống đường thoát nước của ấp 3 rồi chảy ra sông Bà Ký và thoát ra sông Thị Vải. Lượng nước thải nhiều nhất là vào buổi chiều và tối, nhiều đến nỗi ngay trong mùa khô nhưng nước ở trong mương thoát nước vẫn dâng cao và tràn ngập vườn nhà dân. Khi nước thải tràn về thường có nhiều màu và mùi hôi thối. Ông Phan Văn Năm, cán bộ giao thông thủy lợi - môi trường xã cho biết: "Không biết có phải do nguồn nước bị ô nhiễm hay không mà mấy năm nay, một số diện tích lúa ở cánh đồng Hiệp Phước dù được chăm sóc và phát triển rất tốt nhưng hạt lép, năng suất thấp. Người dân bỏ hoang ruộng ngày càng nhiều". Thêm nữa, nỗi lo lớn nhất của người dân là nguồn nước ngầm trong khu vực đang bị đe dọa, vì các hộ dân đều xài nước giếng!

Được biết, vào năm 2004, cử tri ở huyện Nhơn Trạch đã phản ánh tình trạng ô nhiễm ở sông Bà Ký. Sau đó, Sở Tài nguyên - môi trường (TN-MT) đã tiến hành kiểm tra và khẳng định, nước chảy ra sông Bà Ký từ nhiều nguồn: nước thải từ KCN Nhơn Trạch I, KCN Nhơn Trạch II và nước thải sinh hoạt, chăn nuôi của các hộ dân. Vì vậy, khi có triều cường hoặc khi nước từ các KCN thải ra nhiều thì nguồn nước này đã tràn vào khu vực nuôi trồng thủy sản, gây thiệt hại cho người dân. Do đó, Sở đã yêu cầu Ban quản lý KCN Nhơn Trạch I, KCN Nhơn Trạch II phải tiến hành xây dựng hệ thống xử lý nước thải. Tháng 10-2005, hệ thống xử lý nước thải của KCN Nhơn Trạch I đã được vận hành thử nghiệm. Tuy nhiên, đến nay đơn vị quản lý hệ thống này vẫn chưa có văn bản gửi cho Sở TN-MT báo cáo hiệu quả hệ thống xử lý nước thải tập trung có đạt tiêu chuẩn quy định hay không. Vì vậy, Sở TN-MT yêu cầu đơn vị  này phải hoàn thành văn bản trên để gửi về Sở trong tháng 6-2006. Như vậy, nguồn nước từ hệ thống xử lý nước thải KCN Nhơn Trạch I chảy ra đường thoát nước của ấp 3 vẫn chưa được xác định là có ô nhiễm hay không? Theo ông Đoàn Văn Trúng, Phó chủ tịch UBND xã thì: "Việc nước thải từ KCN Nhơn Trạch I chảy xuống đường thoát nước của các hộ dân đã xảy ra từ nhiều năm nay. Nguyện vọng của nhân dân là cơ quan chức năng phải nhanh chóng kiểm tra chất lượng nguồn nước thải này xem có ô nhiễm hay không và cần  thông báo rộng rãi cho nhân dân biết để yên tâm".

Nước thải tràn về thường có nhiều màu và mùi hôi thối.

Bên cạnh đó, người dân trong xã còn phải khổ sở vì mùi khí thải từ than đá của công ty Formosa. Khí thải này được thải ra liên tục, nhiều nhất là vào lúc chiều tối và trời mưa. Bà Đỗ Thị Dễ, người dân ở ấp 4 cho biết: "Nhà của tôi cách công ty khoảng 500m nhưng vẫn ngửi được mùi hôi của than đá tự cháy tỏa ra. Khó chịu nhất là vào những ngày nắng nóng như thế này.  Người dân dễ mắc bệnh về hô hấp lắm!".  Qua tìm hiểu chúng tôi được biết nguyên nhân gây ra khí thải có mùi hôi là do than đá chứa trong kho ở nhà máy điện của công ty Formosa tự bốc cháy tỏa ra. Sở TN-MT đã tiến hành kiểm tra và ngày 17-4-2006, sở đã ban hành quyết định số 34/QĐ-XPHC để xử phạt hành chính với hình thức cảnh cáo đối với công ty Formosa đã thải mùi hôi thối, mùi khó chịu trực tiếp vào môi trường không qua thiết bị hạn chế ô nhiễm; không kịp thời báo cho UBND, cơ quan quản lý Nhà nước về bảo vệ môi trường nơi gần nhất khi phát hiện sự cố môi trường. Được biết, sau đó, Công ty có khắc phục, xử lý tình trạng than tự cháy tại kho bằng cách huy động các phương tiện xe cuốc, xe ủi và nhân viên túc trực xử lý sự cố. Tuy nhiên, theo Sở TN-MT, đến nay hiện tượng than tự cháy vẫn còn với mức độ nhẹ. Lượng than còn tồn đến hết ngày 21-4-2006 là 29.692 tấn, ước tính lượng than này khoảng 20 ngày sau mới sử dụng hết.

Theo kết luận của Sở TN-MT: "Kết quả đo đạc nồng độ khí độc xung quanh kho chứa than và khu dân cư đều đạt tiêu chuẩn. Song, chưa thể kết luận mùi hôi do than đá tự cháy không gây ảnh hưởng đến sức khỏe con người. Hiện nay chưa có tiêu chuẩn về mùi và việc đo kiểm mùi rất khó khăn, chủ yếu dùng phương pháp thăm dò ý kiến người dân trong vùng". Do đó, Sở cũng đã có kiến nghị với UBND tỉnh cho phép công ty được lưu trữ than tại kho trong 45 ngày. Tuy nhiên, công ty phải có đánh giá cụ thể và các biện pháp phòng ngừa hiện tượng than tự bốc cháy một cách hiệu quả , không để tình trạng than tự cháy như thời gian qua. Mặt khác, việc đánh giá ảnh hưởng và biện pháp phòng ngừa hiện tượng than tự cháy của công ty cần được thẩm định của cơ quan quản lý Nhà nước có chức năng (thông qua việc lập hội đồng thẩm định đánh giá tác động môi trường) nhằm đảm bảo tính khả thi và khoa học.

Đặng Ngọc