Đồng Nai tăng cường phòng bệnh do não mô cầu

(ĐN) - Thành phố Hồ Chí Minh, địa phương giáp ranh với Đồng Nai trong những ngày gần đây ghi nhận 4 trường hợp mắc bệnh do não mô cầu nhóm B tại một trường THCS, trong đó có 1 trường hợp đã tử vong. Trước tình hình trên, thành phố Đồng Nai đang tiếp tục triển khai các giải pháp nhằm phòng bệnh do não mô cầu, bảo vệ sức khỏe người dân.

Cảnh giác trước diễn biến nguy hiểm của bệnh

Bàn chân của người mắc bệnh do não mô cầu với nhiều chấm xuất huyết trên da. Ảnh: Hạnh Dung

Bệnh do não mô cầu là bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra, lây chủ yếu qua giọt bắn đường hô hấp và dịch tiết mũi, họng khi tiếp xúc gần, nhất là trong môi trường sinh hoạt đông người. Người lành có thể mang vi khuẩn mà không biểu hiện triệu chứng nhưng vẫn có khả năng truyền bệnh.

Điều đáng lo ngại là bệnh có thể khởi phát với những triệu chứng không đặc hiệu, dễ nhầm với các bệnh nhiễm trùng thông thường, nhưng sau đó chuyển nặng chỉ trong thời gian ngắn. Hai thể bệnh nghiêm trọng nhất là viêm màng não mủ và nhiễm khuẩn huyết. Nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời, bệnh có thể gây tử vong hoặc để lại di chứng nặng nề như: điếc, tổn thương thần kinh, hoại tử da và phải cắt cụt chi.

Tại Đồng Nai, theo Bác sĩ chuyên khoa I Hồ Thị Hoa, Phó Trưởng khoa, phụ trách Khoa Phòng, chống bệnh truyền nhiễm, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Đồng Nai cho hay: Bệnh do não mô cầu xuất hiện rải rác qua các năm. Giai đoạn 2022-2024, Đồng Nai ghi nhận 2 ca bệnh, riêng năm 2025 ghi nhận 9 ca bệnh, trong đó có 1 trường hợp tử vong. Từ đầu năm 2026 đến nay, thành phố ghi nhận 2 ca bệnh do não mô cầu.

Tiêm vaccine phòng bệnh do não mô cầu cho trẻ em tại Trung tâm Tiêm chủng vaccine dành cho trẻ em và người lớn (VNVC) Đồng Nai. Ảnh: Hạnh Dung

Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Ngọc Thanh Quyên, Trưởng khoa Truyền nhiễm, Bệnh viện Đa khoa Thống Nhất cho biết: Bệnh não mô cầu rất nguy hiểm do khả năng diễn tiến nhanh và gây biến chứng nặng. Thực tế điều trị tại bệnh viện cho thấy, người bệnh có thể nhập viện trong tình trạng nhiễm trùng nặng, sốc, xuất huyết dưới da, cần được hồi sức tích cực.

Bác sĩ Thanh Quyên cho biết các dấu hiệu mà người dân cần lưu ý gồm: sốt cao đột ngột, đau đầu dữ dội, buồn nôn hoặc nôn, đau mỏi cơ, cứng gáy, mệt lả. Người bệnh có thể xuất hiện các chấm hoặc mảng xuất huyết dưới da, rối loạn ý thức, co giật, thậm chí hôn mê. Ở trẻ nhỏ, dấu hiệu đôi khi không điển hình, có thể là quấy khóc liên tục, lừ đừ, giảm hoạt động, bỏ bú hoặc nôn ói.

Bệnh não mô cầu được điều trị chủ yếu bằng kháng sinh phù hợp, kết hợp hồi sức và xử trí các biến chứng như sốc nhiễm trùng, suy đa cơ quan. Việc lựa chọn kháng sinh, đường dùng và các biện pháp hỗ trợ phải do bác sĩ quyết định, căn cứ vào tình trạng cụ thể của người bệnh. Khi nghi ngờ mắc bệnh, người bệnh cần được đánh giá, cách ly và điều trị khẩn cấp.

Đối với những người tiếp xúc gần với ca bệnh, ngành y tế sẽ điều tra dịch tễ, xác định đối tượng có nguy cơ và chỉ định kháng sinh dự phòng theo hướng dẫn chuyên môn. Người dân không tự mua kháng sinh uống dự phòng vì có thể sử dụng không đúng đối tượng, liều lượng và làm tăng nguy cơ kháng thuốc.

“Khi thấy người thân bị sốt cao kèm đau đầu dữ dội, cứng cổ, nổi ban xuất huyết hoặc có biểu hiện bất thường về ý thức, gia đình cần đưa ngay đến cơ sở y tế để được cấp cứu. Không nên tự ý điều trị tại nhà hoặc chờ các triệu chứng xuất hiện đầy đủ mới đi khám, tránh hậu quả đáng tiếc”.

Bác sĩ chuyên khoa II NGUYỄN NGỌC THANH QUYÊN, Trưởng khoa Truyền nhiễm, Bệnh viện Đa khoa Thống Nhất

Tăng cường truyền thông, chủ động phòng bệnh

Thông tin tuyên truyền phòng bệnh do não mô cầu của Trường TH-THCS-THPT Song ngữ Á Châu (phường Trấn Biên). Ảnh: ABC

Trước nguy cơ bệnh não mô cầu lây lan trong cộng đồng, theo Bác sĩ chuyên khoa I Hồ Thị Hoa, CDC Đồng Nai khuyến cáo các địa phương, cơ sở giáo dục, doanh nghiệp và các đơn vị y tế tăng cường truyền thông để người dân nhận biết dấu hiệu bệnh, hiểu rõ đường lây truyền và chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa. Người dân không nên hoang mang nhưng cũng không chủ quan với bệnh não mô cầu. Người dân cần duy trì vệ sinh cá nhân, thường xuyên rửa tay bằng xà phòng và nước sạch; che miệng, mũi khi ho hoặc hắt hơi; không dùng chung đồ dùng cá nhân có thể tiếp xúc với dịch tiết mũi, họng. Tại trường học, nơi làm việc, khu nhà trọ và các không gian đông người, cần bảo đảm thông thoáng, vệ sinh thường xuyên các bề mặt tiếp xúc và hạn chế tiếp xúc gần với người có dấu hiệu mắc bệnh.

Bên cạnh đó, tiêm vaccine là biện pháp quan trọng giúp phòng bệnh do não mô cầu. Người dân nên đến cơ sở tiêm chủng để được tư vấn loại vaccine phù hợp với độ tuổi, tiền sử tiêm chủng và nguy cơ phơi nhiễm. Lưu ý, các vaccine não mô cầu có phạm vi bảo vệ khác nhau tùy nhóm huyết thanh, tiêm một loại vaccine không đồng nghĩa phòng được tất cả các nhóm vi khuẩn gây bệnh.

CDC Đồng Nai tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ sở khám, chữa bệnh và chính quyền địa phương trong giám sát, phát hiện ca nghi ngờ, điều tra người tiếp xúc, xử lý ổ dịch khi có yêu cầu; đồng thời bảo đảm hướng dẫn chuyên môn được truyền tải kịp thời đến người dân.

Vaccine phòng bệnh do não mô cầu được chỉ định tiêm cho trẻ nhỏ từ 6 tuần tuổi trở lên. Trước khi tiêm, bác sĩ sẽ thăm khám cho trẻ và chỉ định tiêm phù hợp.

Hạnh Dung