Cấp thiết đầu tư máy xạ trị, giảm quá tải cho tuyến trên

Do thiếu máy xạ trị, hàng trăm bệnh nhân ung thư tại Ðồng Nai phải chuyển lên tuyến trên để xạ trị mỗi tháng, đối mặt với hành trình điều trị xa nhà, tốn kém và thời gian chờ đợi kéo dài.

Bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai khám bệnh nhân ung thư điều trị giảm nhẹ tại.

Việc sớm đầu tư máy xạ trị cho Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai không chỉ đáp ứng nhu cầu cấp thiết của người bệnh mà còn góp phần giảm áp lực cho các bệnh viện tuyến trên, sử dụng hiệu quả nguồn lực y tế của thành phố.

Người bệnh chật vật vì phải đi xa điều trị

Năm 2025, chị P.L. (ở phường Tân Triều) được các bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai chẩn đoán bị ung thư phổi di căn não, xương, có chỉ định xạ trị. Do máy xạ trị của bệnh viện đã bị hư hỏng nên chị P.L. buộc phải chuyển lên Bệnh viện Ung Bướu Thành phố Hồ Chí Minh để xạ trị não.

“Mỗi lần lên tuyến trên để xạ trị vô cùng vất vả. Đường xa, bệnh nhân đông, mọi người ngồi chờ vạ vật mãi mới đến lượt, có khi phải thuê trọ để chờ đến lượt xạ trị, rất mệt mỏi. Sau khi xạ trị xong 10 tia, vì quá mệt mỏi, tôi phải nằm tại chỗ. Chúng tôi chỉ mong Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai có máy xạ trị để bệnh nhân ung thư vốn đã rất đau đớn, mệt mỏi đỡ phải đi lại xa xôi, tốn chi phí” - chị P.L. chia sẻ.

“Ðối với bệnh nhân ung thư, thời gian và sự liên tục trong điều trị có ý nghĩa rất lớn. Ðược xạ trị gần nhà giúp người bệnh bớt nhọc nhằn trên hành trình chữa bệnh; đồng thời tạo điều kiện để đội ngũ y tế địa phương theo dõi, phối hợp điều trị và chăm sóc tốt hơn cho người bệnh”.

Bác sĩ KIM NGỌC SI HA, Trưởng khoa Ung bướu - Y học hạt nhân, Bệnh viện Ða khoa Ðồng Nai

Bà K.L. (ở phường Tân Triều) may mắn hơn chị P.L. vì năm 2014 khi được phát hiện bị ung thư, máy xạ trị của Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai còn hoạt động nên bà được xạ 25 tia triệt để tại bệnh viện gần nhà. Đến nay, khi ung thư đã di căn, bà chỉ mong được điều trị giảm nhẹ tại Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai vì bà ám ảnh mãi cảnh quá tải ở bệnh viện tuyến trên, bệnh nhân không có chỗ nằm, phải nằm dưới gầm giường, không có chỗ cho người nhà đứng.

Thạc sĩ, bác sĩ chuyên khoa II Kim Ngọc Si Ha, Trưởng khoa Ung bướu - Y học hạt nhân, Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai cho biết: Máy xạ trị của bệnh viện được đưa vào hoạt động từ năm 2010 theo hình thức hợp tác công tư nhưng đã hư hỏng từ năm 2021 và không thể tiếp tục sử dụng.

Trước thời điểm máy hư, bệnh viện thực hiện xạ trị trung bình khoảng 30-40 ca/ngày. Nhiều trường hợp được xạ trị trực tiếp hoặc phối hợp với hóa trị, phẫu thuật trong điều trị ung thư vú, đại trực tràng, ung thư đầu cổ; một số bệnh nhân di căn xương, di căn não được xạ trị nhằm giảm đau, giảm chèn ép và cải thiện chất lượng sống. Từ khi máy ngừng hoạt động, bệnh nhân có chỉ định xạ trị phải chuyển đến các cơ sở khác.

Theo bác sĩ Si Ha, bệnh nhân ung thư thường phải trải qua nhiều giai đoạn điều trị nối tiếp nhau. Nếu sau phẫu thuật hoặc hóa trị phải chuyển viện và chờ đợi lâu mới được xạ trị thì quá trình điều trị có thể bị gián đoạn, ảnh hưởng đến tâm lý và tính liên tục của phác đồ. Trong khi đó, khi được điều trị tại địa phương, người bệnh có điều kiện tiếp cận bác sĩ quen thuộc, được người thân hỗ trợ và giảm áp lực trong thời gian dài chống chọi với bệnh tật.

Sớm đầu tư máy xạ trị, đáp ứng nhu cầu bức thiết

Xạ trị là một trong những phương pháp quan trọng trong điều trị nhiều loại ung thư, có thể được sử dụng độc lập hoặc phối hợp với phẫu thuật, hóa trị và các phương pháp điều trị khác tùy loại bệnh, giai đoạn và thể trạng người bệnh. Đặc biệt, với một số bệnh ung thư đầu cổ, xạ trị giữ vai trò chủ đạo do vị trí tổn thương nằm gần các cơ quan quan trọng, khiến khả năng phẫu thuật bị hạn chế.

Bác sĩ Si Ha cho hay: Hiện nay, Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai vẫn duy trì các phương pháp phẫu thuật, hóa trị và từng bước triển khai các phương pháp điều trị mới như: miễn dịch, điều trị nhắm trúng đích. Tuy nhiên, việc thiếu máy xạ trị khiến bệnh viện chưa thể hoàn chỉnh chuỗi điều trị đa mô thức ngay tại cơ sở.

Bác sĩ chuyên khoa II Đinh Cao Minh, Phó Giám đốc phụ trách Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai cho biết: Riêng 8 tháng của năm 2026, bệnh viện đã chuyển khoảng 6 ngàn bệnh nhân ung thư có chỉ định xạ trị lên các bệnh viện tuyến trên. Đây là con số rất lớn, gây nhiều bất lợi cho người bệnh, đồng thời khiến các bệnh viện tiếp nhận phải chịu thêm áp lực. Việc người bệnh ở Đồng Nai phải sử dụng dịch vụ ở nơi khác cũng làm phát sinh những khoản chi phí điều trị ngoài địa phương.

Theo bác sĩ Đinh Cao Minh, Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai vừa đưa Trung tâm Tai Mũi Họng vào hoạt động. Trong đề án được thành phố phê duyệt có nội dung đầu tư hệ thống máy xạ trị, song theo lộ trình dự kiến, việc đầu tư có thể đến năm 2028 mới thực hiện. Trước nhu cầu cấp bách, trong tháng 10-2026, bệnh viện sẽ có văn bản trình Sở Y tế đề xuất đẩy nhanh tiến độ, đầu tư máy xạ trị ngay trong năm 2027.

“Chúng tôi mong muốn Sở Y tế hỗ trợ trình các cấp có thẩm quyền xem xét, tháo gỡ khó khăn về kinh phí, sớm đầu tư, mua sắm máy xạ trị cho bệnh viện. Đây là nhu cầu bức thiết đối với bệnh nhân ung thư nói chung, đặc biệt là bệnh nhân mắc ung thư đầu cổ cần được điều trị bằng xạ trị. Một thành phố có gần 5 triệu dân nhưng đến thời điểm hiện tại chưa có bệnh viện công lập nào có máy xạ trị sẽ là khoảng trống không nhỏ trong công tác khám, chữa bệnh” - bác sĩ Cao Minh cho hay.

Giám đốc Sở Y tế Đỗ Thị Nguyên cho biết: Hiện nay, nguồn lực chuyên môn tại 2 bệnh viện tuyến cuối của thành phố là Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai và Bệnh viện Đa khoa Thống Nhất tương đối dồi dào, song khó khăn lớn nhất hiện nay là kinh phí mua sắm máy móc, trang thiết bị. Trên địa bàn thành phố hiện có một bệnh viện tư nhân là Bệnh viện Đại học Y dược Shing Mark đã trang bị máy xạ trị, nhưng như vậy vẫn chưa đủ để đáp ứng nhu cầu điều trị của người dân. Sở Y tế sẽ kiến nghị các cấp lãnh đạo về vấn đề này. 

Hạnh Dung