Trên vùng biển đảo quê hương
Hòn Ngang một thời ngang dọc

Đưa tôi ra bến tàu để qua hòn Ngang, ông Lê Minh Khai, người đã hai đời sống trên quần đảo Nam Du, cũng là người cho tôi ở trọ và làm tài xế xe ôm chở tôi đi khắp hòn Củ Tron không quên căn dặn

Đưa tôi ra bến tàu để qua hòn Ngang, ông Lê Minh Khai, người đã hai đời sống trên quần đảo Nam Du, cũng là người cho tôi ở trọ và làm tài xế xe ôm chở tôi đi khắp hòn Củ Tron không quên căn dặn:

- Bên hòn Ngang dân tình lộn xộn lắm, chớ hổng có hiền như ở Củ Tron này đâu. Qua đó có mình ên, anh nhớ cẩn thận giữ gìn đồ đạc, tiền bạc... nghen!

Công an huyện Kiên Hải lặn lội ra đảo để làm giấy chứng minh thư cho từng người dân ở hòn Ngang.

Hòn Ngang là đảo lớn thứ hai trong số 21 đảo lớn nhỏ của quần đảo Nam Du và được chọn để đặt trung tâm hành chánh xã Nam Du. Gần hòn Ngang là hòn Bờ Đập, hòn Mấu, hòn Đụng, hòn Ống... hình thành một vùng biển với các eo vịnh liên hoàn yên tĩnh và phẳng lặng. Do đó, mỗi khi biển động thì gần như tất cả tàu thuyền đang đánh bắt trong vùng vịnh Thái Lan đều kéo vào hòn Ngang neo đậu. Khu vực biển êm này cũng đồng thời biến hòn Ngang trở thành nơi giao dịch, trao đổi, mua bán hải sản khá sầm uất. Do đó, tuy diện tích chỉ bằng 1/5 hòn Củ Tron, nhưng hòn Ngang lại mang dáng dấp của một trung tâm thương mại với cửa hàng, quầy bách hóa và các dịch vụ... mọc nối san sát nhau.

Ông Huỳnh Văn Lời - Phó chủ tịch UBND xã Nam Du cho biết, năm 1983 cả hòn Ngang chỉ có khoảng 40 hộ  dânsống nghề biển (vì vậy ngư dân phải đưa sản phẩm qua hòn Sơn hoặc hòn Tre bán), nay thì toàn xã lên đến 914 hộ với 3.368 khẩu. Nhưng vào mùa đánh bắt thì số nhân khẩu ở hòn Ngang tăng lên từ 4.800 - 5.200 người. Chưa kể vào những ngày biển động, nhiều tàu bè đánh cá từ các tỉnh miền Trung trở vào đều tấp kết vô hòn Ngang neo đậu. Trên một diện tích nhỏ hẹp cùng lúc phải chứa đến hàng ngàn vị khách "lỡ đường" nên thường thì họ chỉ còn biết nhậu để chờ... trời, vì vậy tình hình trật tự an ninh trên đảo trở nên khá phức tạp. Do đó, mỗi lần biển động là cả hệ thống chính trị đều phải xắn tay vào cuộc và tăng cường tuần tra, kiểm soát. Ngoài lực lượng công an xã, dân phòng, xã đội vất vả, làm nòng cốt trong các hoạt động bảo vệ trật tự trị an, xã còn được sự hỗ trợ tích cực và có hiệu quả của trạm biên phòng tại chỗ và đồn biên phòng từ bên hòn Củ Tron cũng sang hỗ trợ. Nhưng phải khẳng định một điều, từ lúc đặt trung tâm hành chánh xã Nam Du trên đảo hòn Ngang đến nay, tình hình an ninh trật tự ở địa phương này từng bước được đưa vào nề nếp ổn định.

Bà Nguyễn Thị Lệ, 54 tuổi (vợ của ông Ba "đồng hồ") là một trong số những người ra hòn Ngang này làm ăn khá sớm, kể lại: Hòn Ngang là vùng biển có nhiều tôm, cá nhất trong quần đảo Nam Du nên khi bắt đầu có chính sách mở cửa, dân Rạch Giá kéo nhau ra đây thu mua tôm. Tàu của Thái Lan, Na Uy biết được vùng biển này có loại tôm chất lượng cao cũng vào đậu mua bán tại chỗ. Thế là giới mua bán tôm tứ xứ ùn ùn kéo đến, tổ chức thu mua và làm cơ sở chế biến tôm lột. Lợi nhuận thu được khá cao đã dẫn đến quyết định của hàng ngàn hộ dân từ đất liền chọn nơi này làm quê hương mới. Hàng trăm người đã bỏ vốn mở quán cà phê, giải khát, tiệm tạp hóa. Vì vậy, diện mạo phố thị đã nhanh chóng xuất hiện nơi đảo xa này. Đoạn đường đi qua trung tâm xã dài hàng cây số mọc lên nhiều lều quán giải khát, quán nhậu trá hình với... "em út" làm tiếp viên ăn mặc tươi mát. Cách đó không xa là những ổ mại dâm, bài bạc với những địa danh như: dốc Sương Mù, đồi Gió Hú...

Bà Lê còn cho biết, vào những ngày biển động không đêm nào là không có xảy ra nạn đánh lộn, đâm chém nhau! "Từ khi thành lập xã, con đường sung sướng này bị dẹp, hàng loạt quán giải khát, quán nhậu trá hình bị giải tỏa, nay con đường này chỉ toàn là tiệm tạp hóa, phòng khám chữa bệnh..." - bà Lê nói thêm.

Thế mạnh của xã đảo Nam Du (hòn Ngang) là đánh bắt hải sản.

Người có mặt ở hòn Ngang sớm hơn vợ chồng ông Ba "đồng hồ" là bà Tư Lài (Trần Thị Lài), hiện đang là cán bộ phụ nữ, cộng tác viên dân số còn cho biết: "Hồi tôi mới ra đảo lập nghiệp, nhà cửa ở đây còn tạm bợ lắm: nhà nào cũng chỉ lót cây, lợp lá, bà con đốn đủng đỉnh làm sạp ngủ, còn việc đi lại phải... leo gành, nhảy lên đá tảng mà đi chớ đâu có đường như bây giờ. Cơ cực hơn nữa là nước sinh hoạt, phải đổi từng can. Sau khi làn sóng người ùn ùn kéo ra đảo để thu mua, làm tôm lột bán cho tàu nước ngoài phất lên, bộ mặt của hòn Ngang sung túc, sầm uất hẳn lên. Thế nhưng trận bão số 5 lớn chưa từng thấy trong lịch sử đã quét qua hòn Ngang phá vỡ tất cả, cuộc sống ở vùng biển đảo coi vậy chứ cơ cực lắm. Người dân phải "kiên cường" lắm mới trụ lại được nơi đây".

Thế mạnh của xã đảo Nam Du là khai thác hải sản. Hiện nay toàn xã có đến 314 tàu đánh bắt và 6 cơ sở sơ chế tôm khô với sản lượng bình quân 20 tấn/ngày. Gặp con nước trúng, mỗi ngày các cơ sở chế biến có thể cho ra lò từ 50-60 tấn tôm khô "xuất khẩu" vô đất liền.

Phát huy lợi thế của vùng eo vịnh yên tĩnh, mé bãi dễ núp sóng, hòn Ngang đi đầu toàn huyện Kiên Hải trong việc nuôi cá lồng bè. Đầu tiên là những ông thợ lặn bắt cá đem về nuôi thử. Sau đó mở rộng ra được 5-6 hộ nuôi chừng 20 lồng cá mú, cá bốp. Cá nuôi mau lớn nhờ nguồn thức ăn dồi dào tại chỗ, lại bán được giá. Năm 2008 vừa rồi, việc nuôi cá bốp trong lồng của toàn đảo phát triển mạnh lên hơn 300 lồng; 9 tháng đầu năm 2009 này lại tăng thêm 56 lồng nữa. Nhờ đó, xã Nam Du đã xuất bán được 80 tấn cá, trong đó có 65 tấn cá bốp, tính từ đầu năm nay.

Phó chủ tịch UBND xã Huỳnh Văn Lời cho biết, theo định hướng phát triển, Nam Du sẽ mở rộng nghề nuôi cá bè để tiến tới hình thành làng bè, tạo điều kiện thu hút khách du lịch đến với vùng biển đảo Tây Nam của Tổ quốc.

 

Hiện nay, một trong những lực lượng quan trọng góp phần giữ bình yên, làm tươi đẹp trên đảo này là những "gia đình quân nhân". Đó là những gia đình bộ đội Cụ Hồ nhận nhiệm vụ giữ gìn biển đảo và đã gắn bó cuộc sống với... hòn. Ông Nguyễn Hiền Nhân, Bí thư Đảng ủy xã đảo Nam Du cho biết, trung úy Nguyễn Văn Hoài thuộc phân đội S, quê ở tận TP.Hải Phòng ra đảo nhận nhiệm vụ từ năm 1995. Sau khi xả thân cứu dân tránh bão đã phải lòng một cô gái ngư dân hòn Ngang và họ đã trở thành mái ấm quân nhân đầu tiên trên đảo Nam Du. Tiếp đó là trung úy Tôn Văn Tuấn, quê ở Nghệ An đã vận động được vợ là cô giáo Lương Thị Hạnh cùng ra đảo lập nghiệp... Bí thư Nhân xúc động nói: "Những năm qua, các gia đình quân nhân đã thực sự trở thành trung tâm đoàn kết, chỗ dựa vững chắc của ngư dân ở đảo. Họ sống chan hòa, gần gũi với ngư dân và còn giúp con em ở đây học hành, định hướng tương lai".

Bùi Thuận  (Còn tiếp)