Thêm dư địa phát triển cho khu vực phía Bắc thành phố Đồng Nai

(ĐN) - Ngày 21-7-2026, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 16 về xây dựng và phát triển thành phố Đồng Nai đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2065 (Nghị quyết số 16).

Với các địa phương, vấn đề đặt ra lúc này là cụ thể hóa những định hướng của Nghị quyết số 16 bằng các kế hoạch, nhiệm vụ phù hợp với điều kiện thực tế; tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn về quy hoạch, đất đai, hạ tầng, từ đó khai thác hiệu quả các nguồn lực phục vụ phát triển. Trong đó, khu vực phía Bắc thành phố được kỳ vọng sẽ có thêm dư địa phát triển nhờ lợi thế về đất đai, hạ tầng và vị trí kết nối.

Hạ tầng giao thông mở ra không gian phát triển

Trên công trường cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh - Thủ Dầu Một - Chơn Thành, máy móc và nhân lực đang được huy động thi công nền đường, hầm chui, hệ thống thoát nước. Tuyến cao tốc dài khoảng 52km, trong đó đoạn qua thành phố Đồng Nai dài khoảng 6,6km, tổng mức đầu tư hơn 1,4 ngàn tỷ đồng. Đây là đoạn tuyến không dài nhưng có ý nghĩa trực tiếp đối với khả năng kết nối Chơn Thành với Thành phố Hồ Chí Minh và mạng lưới giao thông vùng Đông Nam Bộ.

Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Đồng Nai Nguyễn Văn Út kiểm tra tiến độ cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh - Thủ Dầu Một - Chơn Thành. Ảnh: Xuân Túc

Theo thông tin được công bố vào tháng 8-2026, nhà thầu đã huy động gần 90 phương tiện, thiết bị cùng hàng trăm công nhân trên công trường; khối lượng thực hiện đạt khoảng 35%. Thành phố đặt mục tiêu cơ bản hoàn thành đoạn tuyến trong năm 2026, đưa vào khai thác trong năm 2027. Cùng với tiến độ thi công, công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng và nguồn vật liệu tiếp tục là những phần việc phải xử lý dứt điểm để công trường có thể tổ chức liên tục, tránh bị chia cắt.

Ở một hướng khác, cao tốc Bắc - Nam phía Tây đoạn Gia Nghĩa - Chơn Thành hình thành trục kết nối Tây Nguyên với Đông Nam Bộ. Khi nối với cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh - Thủ Dầu Một - Chơn Thành, hệ thống này sẽ đưa phía Bắc thành phố vào mạng lưới giao thông liên vùng, tiếp cận các tuyến vành đai, trung tâm công nghiệp, logistics và cửa khẩu. Với Chơn Thành, giao thông vì vậy còn quyết định cách tổ chức không gian đô thị, sản xuất và dịch vụ.

Người dân chủ động tháo dỡ công trình bàn giao mặt bằng cao tốc Gia Nghĩa - Chơn Thành. Ảnh: Xuân Túc

Phường Chơn Thành có nền tảng công nghiệp, quỹ đất phát triển đô thị và vị trí giao cắt của các tuyến giao thông lớn. Lợi thế này chỉ tạo ra giá trị khi quy hoạch sử dụng đất, hạ tầng kết nối và danh mục dự án được xác định đồng bộ. Khu công nghiệp phát triển nhưng thiếu nhà ở, dịch vụ, trường học, y tế và giao thông nội vùng sẽ làm tăng sức ép đô thị. Đất đai bị chia nhỏ, sử dụng manh mún cũng khiến địa phương khó hình thành một trung tâm có chức năng rõ ràng.

Ông Nguyễn Anh Tài, Chủ tịch UBND phường Chơn Thành cho biết: Địa phương còn nhiều dư địa và lợi thế phát triển, trong đó có các tuyến giao thông huyết mạch và những dự án cao tốc đang đồng loạt triển khai. Đây là điều kiện để phường rà soát lại quy hoạch, kêu gọi đầu tư và tập trung phát triển đô thị. Nhận định này cũng cho thấy nhiệm vụ trước mắt của chính quyền cơ sở là không chờ công trình giao thông hoàn thành mới chuẩn bị, mà phải chủ động xác định các khu vực phát triển, quỹ đất dành cho hạ tầng xã hội và các dự án ưu tiên.

Quy hoạch phải đi trước dự án

Nếu Chơn Thành có lợi thế cửa ngõ và công nghiệp, Nha Bích lại có dư địa để phát triển các chức năng đô thị, dịch vụ và sinh thái. Bên cạnh 2 tuyến cao tốc, địa phương có hồ thủy lợi Phước Hòa với diện tích mặt nước hơn 2.000ha. Đây là nguồn lực lớn, nhưng cũng là khu vực đòi hỏi yêu cầu cao về bảo vệ nguồn nước, môi trường, hành lang an toàn và khả năng chịu tải của hạ tầng.

Nhà thầu triển khai thi công đường gom tuyến cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh - Thủ Dầu Một - Chơn Thành. Ảnh: XT

Giai đoạn 2026-2030, xã Nha Bích đã có tờ trình xin chủ trương kêu gọi đầu tư vào 9 lĩnh vực, tập trung vào giao thông; khu đô thị, dịch vụ và du lịch sinh thái; khu phức hợp sân golf, đô thị và thương mại; cùng các dự án khu công nghiệp... Từ đề xuất đến triển khai, địa phương vẫn phải rà soát sự phù hợp với quy hoạch thành phố, xác định nguồn lực, lựa chọn nhà đầu tư và đáp ứng các điều kiện về đất đai, môi trường, hạ tầng.

Ông Đặng Quốc Hùng, Phó Chủ tịch UBND xã Nha Bích cho biết, xã đã rà soát các dự án trọng điểm, đề xuất thành phố sớm triển khai; một số dự án đã được cập nhật vào quy hoạch trước đây. Trong đó, mong muốn của địa phương là các dự án sớm được thực hiện để tạo điều kiện phát triển kinh tế - xã hội. Từ yêu cầu thực tế này, Nghị quyết số 16 cần được cụ thể hóa bằng một quy trình rõ: Dự án nào ưu tiên, cơ quan nào chịu trách nhiệm, mốc thời gian chuẩn bị đầu tư ra sao và hạ tầng nào phải đi trước.

Nguồn lực đất đai ở phía Bắc thành phố cũng đặt ra yêu cầu phòng ngừa đầu cơ và phát triển tự phát. Khi thông tin quy hoạch, cao tốc và các khu chức năng mới được công bố, giá đất có thể biến động, giao dịch tăng và việc chuyển mục đích sử dụng đất dễ phát sinh phức tạp. Nếu quản lý không chặt, chi phí giải phóng mặt bằng sẽ tăng, quỹ đất cho hạ tầng công cộng bị thu hẹp và tiến độ dự án bị ảnh hưởng. Công khai quy hoạch, số hóa dữ liệu đất đai, kiểm soát phân lô và xử lý dự án chậm triển khai vì vậy phải được thực hiện song song với xúc tiến đầu tư.

Theo ông Bùi Xuân Thống, Thành ủy viên, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Đồng Nai, khu vực phía Bắc thành phố còn dư địa lớn về đất đai và gắn với hành lang kinh tế biên mậu, logistics với Campuchia và ASEAN. Nếu vận dụng tốt các cơ chế và định hướng mới, thành phố có thể mở rộng không gian phát triển, đồng thời hình thành các hành lang kinh tế chiến lược trong thời gian tới.

Nghị quyết số 16 đã xác định hướng phát triển dài hạn cho thành phố Đồng Nai, trong đó phía Bắc có vị trí riêng trong liên kết vùng và kinh tế biên mậu. Kết quả sẽ phụ thuộc vào tiến độ các tuyến cao tốc, chất lượng quy hoạch, hiệu quả dự án và kỷ cương quản lý đất đai. Trọng tâm đặt ra đối với Chơn Thành, Nha Bích và các địa phương lúc này là cụ thể hóa các định hướng vào kế hoạch, xác định rõ tiến độ, nguồn lực và trách nhiệm thực hiện.

Xuân Túc - Tùng Minh