Cà phê nông dân trong đô thị

Trong nhịp đô thị hóa ngày càng nhanh, nông dân phường Phước Tân không chỉ đứng trước yêu cầu thay đổi phương thức sản xuất mà còn phải tìm những hướng đi mới để thích ứng với điều kiện đất sản xuất thu hẹp, thị trường thay đổi và nhu cầu tiêu dùng ngày càng đa dạng.

Lãnh đạo Hội Nông dân và phường Phước Tân cùng nông dân tham quan mô hình phát triển quán cà phê Sông Buông.

Từ thực tế đó, mô hình Cà phê nông dân được Hội Nông dân phường Phước Tân triển khai, gắn với hoạt động của Câu lạc bộ (CLB) Nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi. Mô hình đã mở ra một không gian gặp gỡ gần gũi để nông dân cùng trao đổi, liên kết và tìm cơ hội phát triển.

Gắn kết nông dân đô thị

Sáng 15-9, không gian Cà phê nông dân tại phường Phước Tân trở nên sôi nổi bởi những câu chuyện rất đời thường nhưng gắn với những vấn đề thiết thực trong sản xuất, kinh doanh. Hơn 30 nông dân và lãnh đạo địa phương cùng ngồi uống cà phê và trao đổi về những việc đang được quan tâm.

Không có những cuộc họp nặng về báo cáo, những câu chuyện được đưa ra khá gần gũi: làm thế nào để liên kết sản xuất, tìm đầu ra cho sản phẩm, phối hợp xây dựng quy trình sản xuất, tạo thêm việc làm cho người dân hay hỗ trợ nhau trong kinh doanh. Mỗi người một ý tưởng, một kinh nghiệm, qua đó tạo nên những gợi mở để cùng tìm hướng phát triển phù hợp với địa bàn.

Theo ông Đậu Đức Đông, Chủ nhiệm CLB Nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi phường Phước Tân, CLB hiện có hơn 10 thành viên, hoạt động ở nhiều lĩnh vực khác nhau, từ trồng trọt, kinh doanh nông sản đến tiểu thủ công nghiệp và doanh nghiệp nhỏ. Sự đa dạng về ngành nghề cũng là điều kiện để các thành viên có thể bổ trợ cho nhau trong quá trình hoạt động.

Điểm đáng chú ý của Cà phê nông dân là cách thức tổ chức không quá khuôn mẫu. Không gian được tổ chức thân mật để nông dân cởi mở, tự tin trao đổi về những vấn đề sát sườn với hoạt động sản xuất, kinh doanh như: chia sẻ kinh nghiệm vay vốn, ứng dụng công nghệ, quảng bá sản phẩm… Đồng thời các thành viên tham gia mô hình cũng tích cực vận động, kết nạp thêm hộ sản xuất giỏi và mời gọi chuyên gia, nhà khoa học, lãnh đạo doanh nghiệp trên địa bàn tham gia với vai trò cố vấn, đồng hành.

Bà Lương Thị Cẩm Nhung, Chủ tịch Hội Nông dân phường Phước Tân cho biết: Mô hình được xây dựng trong bối cảnh địa phương đang có tốc độ đô thị hóa mạnh. Khi quỹ đất sản xuất ngày càng thu hẹp bởi các dự án, người nông dân cũng phải tính toán lại cách làm ăn, không thể chỉ dựa vào phương thức sản xuất truyền thống.

Theo bà Nhung, Hội Nông dân phường dự kiến duy trì hoạt động này định kỳ mỗi tháng một lần. Một trong những mục tiêu quan trọng của mô hình là tạo sự gắn kết giữa hội viên, giúp tổ chức hội có thêm điều kiện tuyên truyền chính sách, nắm bắt tâm tư và nhu cầu thực tế của người dân. Qua những cuộc gặp gỡ, hội có thể hiểu rõ hơn hội viên đang cần gì, gặp khó khăn ở đâu để có hướng hỗ trợ phù hợp.

Mở hướng phát triển nông dân đô thị

Thực tế cho thấy, nông dân đô thị không còn bó hẹp trong vai trò sản xuất nông nghiệp trên những diện tích đất lớn. Họ có thể kinh doanh nông sản, cung cấp dịch vụ, phát triển sản phẩm chế biến, kết nối thị trường, tổ chức các hoạt động trải nghiệm hoặc tận dụng những lợi thế sẵn có của đô thị để tạo ra giá trị mới.

Phó Chủ tịch Hội Nông dân thành phố Đỗ Phước Dũng đánh giá: Việc Hội Nông dân phường Phước Tân chủ động thành lập CLB Nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi và lựa chọn mô hình Cà phê nông dân làm không gian sinh hoạt là cách làm phù hợp với yêu cầu đổi mới nội dung, phương thức hoạt động hội trong điều kiện đô thị.

Theo đó, giá trị của người nông dân trong đô thị không nhất thiết chỉ nằm ở diện tích đất sản xuất mà còn ở khả năng chuyển đổi, sáng tạo, phát triển dịch vụ, tạo sản phẩm, kết nối khách hàng và khai thác những lợi thế của thị trường. Những hướng đi như: kinh doanh nông sản, thực phẩm an toàn, sản phẩm chế biến, sản phẩm đặc trưng; dịch vụ gắn với nông nghiệp, ẩm thực, trải nghiệm hay các mô hình kinh tế hộ, kinh doanh nhỏ phù hợp với địa bàn có thể trở thành hướng phát triển mới.

Cùng với đó, chuyển đổi số cần được xem là công cụ hỗ trợ nông dân nâng cao hiệu quả kinh doanh. Có thể xuất phát từ những việc gần gũi như: xây dựng thương hiệu cá nhân, quảng bá sản phẩm trên mạng xã hội, bán hàng trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt, làm hình ảnh, video giới thiệu sản phẩm hay quản lý khách hàng và đơn hàng.

Để làm được điều này, CLB có thể chọn một số thành viên có kinh nghiệm, có kỹ năng để làm hạt nhân, hướng dẫn những thành viên khác cùng tiếp cận. Mục tiêu không phải nói nhiều về chuyển đổi số mà là mỗi hội viên có thể ứng dụng ít nhất một công cụ để việc sản xuất, kinh doanh hiệu quả hơn.

“CLB cần từng bước trở thành một mạng lưới liên kết kinh tế. Người có sản phẩm kết nối với người có điểm bán; người có nguồn nguyên liệu kết nối với người chế biến; người có kinh nghiệm hỗ trợ người mới bắt đầu. Những mối liên kết ban đầu có thể nhỏ nhưng nếu tạo ra giá trị thực sẽ hình thành nền tảng hợp tác lâu dài” - ông Đỗ Phước Dũng cho hay.

Từ mô hình mới này, Hội Nông dân phường Phước Tân đang hướng đến một cách tập hợp nông dân phù hợp hơn với đời sống đô thị. Nếu được duy trì thực chất, Cà phê nông dân sẽ trở thành một không gian kết nối để những người nông dân Phước Tân cùng nhau thích ứng, sáng tạo và tìm thêm những hướng đi mới trên chính địa bàn đô thị đang phát triển.

Mô hình Cà phê nông dân được kỳ vọng trở thành nơi để người nông dân trao đổi về chuyển đổi nghề nghiệp, xây dựng thương hiệu cá nhân, phát triển sản phẩm và tìm kiếm cơ hội hợp tác.

Bà Lương Thị Cẩm Nhung, Chủ tịch Hội Nông dân phường Phước Tân

Tố Tâm