Xây dựng chuỗi liên kết bưởi xuất khẩu

Thành phố Đồng Nai có diện tích trồng bưởi lớn, sản phẩm có chất lượng và tiềm năng xuất khẩu. Để trái bưởi Đồng Nai vươn xa, nông dân cần thay đổi tư duy sản xuất, đáp ứng các tiêu chuẩn của thị trường xuất khẩu.

Mô hình trồng bưởi da xanh của nông dân xã Phú Vinh.

Ngành nông nghiệp thành phố đang chú trọng xây dựng, nhân rộng các chuỗi liên kết bưởi xuất khẩu; đồng thời tạo môi trường thuận lợi để thu hút doanh nghiệp đầu tư, mở rộng thị trường tiêu thụ.

Thay đổi từ nông dân

Hiện Đồng Nai có gần 11 ngàn hécta trồng bưởi với tổng sản lượng 163 ngàn tấn. Định hướng đến năm 2030, thành phố phát triển được gần 12,7 ngàn hécta, diện tích tăng thêm không nhiều nhưng sản lượng đạt 223 ngàn tấn. Trong đó, có 11 xã, phường trọng điểm phát triển cây bưởi đã hình hành được các vùng sản xuất tập trung gồm: Hưng Thịnh, Thanh Sơn, Bình Lộc, Phú Vinh, Trị An, Bảo Vinh, Tân Triều, Tân Phú, Dầu Giây, Lộc Ninh, Phú Riềng.

Hiện tại, tỷ lệ diện tích tham gia liên kết sản xuất mới đạt khoảng 12%; các mối liên kết chủ yếu chỉ hình thành ở từng công đoạn, chưa tạo thành chuỗi khép kín từ vùng trồng đến thị trường tiêu thụ. Phần lớn nông dân vẫn sản xuất, tiêu thụ theo hình thức tự phát, chưa hình thành chuỗi giá trị bền vững. Điều này khiến chi phí đầu vào còn cao, năng suất và chất lượng sản phẩm chưa đồng đều, từ đó làm giảm sức cạnh tranh của trái bưởi trên thị trường.

Ông Lê Công Sự, nông dân trồng bưởi tại phường Dầu Giây chia sẻ: Làm bưởi xuất khẩu là câu chuyện dài hơi, đòi hỏi nông dân phải thay đổi tư duy, chủ động khắc phục hạn chế để đáp ứng yêu cầu của thị trường. “Nông dân không thay đổi thì sẽ mất cơ hội. Chúng tôi đã thực hiện bao trái nhưng mẫu mã chưa đạt, rất cần được hỗ trợ về khoa học - kỹ thuật để sản xuất bưởi đạt chuẩn xuất khẩu. Thời gian đầu tham gia chuỗi xuất khẩu, nông dân còn thiếu kinh nghiệm nên mong doanh nghiệp đồng hành, tổ chức thu mua ngay tại vườn và hướng dẫn cụ thể các tiêu chuẩn để nông dân từng bước làm quen, thực hiện đúng quy trình” - ông Sự bày tỏ.

Ông Nguyễn Văn Thanh, nông dân trồng bưởi tại phường Trị An cho rằng: Sản xuất bưởi cần được chuẩn hóa từ đầu vào đến đầu ra. Nông dân mong được kết nối với các doanh nghiệp cung ứng vật tư đạt chuẩn, bởi việc sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật không bảo đảm chất lượng có thể ảnh hưởng đến tiêu chuẩn xuất khẩu. Đồng thời cần tổ chức thường xuyên các lớp tập huấn để nông dân từng bước làm quen và tuân thủ quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn xuất khẩu.

Cần cầu nối hiệu quả

Mới đây, Sở Nông nghiệp và Môi trường tổ chức hội thảo “Các giải pháp xây dựng và phát triển chuỗi giá trị bưởi Đồng Nai” nhằm xây dựng thương hiệu bưởi xuất khẩu của thành phố.

Công ty TNHH Thương mại - dịch vụ xuất nhập khẩu Vina T&T (Thành phố Hồ Chí Minh) đang tìm kiếm nguồn bưởi đạt chuẩn xuất khẩu tại Đồng Nai. Ông Nguyễn Đình Mười, Phó Tổng giám đốc công ty cho biết: Doanh nghiệp đã khảo sát các vùng trồng bưởi và xây dựng phươngán phối hợp với nông dân. Nếu hình thành được vùng nguyên liệu ổn định, doanh nghiệp dự kiến đầu tư nhà xưởng đóng gói tại chỗ; đồng thời phối hợp với các hợp tác xã làm đầu mối xây dựng chuỗi liên kết bền vững.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Đồng Nai Lê Thị Ánh Tuyết cho biết: Ngành nông nghiệp đang chuyển mạnh từ tư duy sản xuất sang tư duy kinh tế nông nghiệp, tập trung xây dựng vùng nguyên liệu bưởi đạt chuẩn, nâng cao hiệu quả hoạt
động của hợp tác xã, quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói và tăng cường liên kết với doanh nghiệp. Đồng thời, ngành chú trọng thu hút đầu tư vào bảo quản, chế biến, xúc tiến xuất khẩu chính ngạch.

Cũng theo bà Tuyết, để tham gia chuỗi xuất khẩu, nông dân phải chủ động thay đổi, ghi nhật ký canh tác và tuân thủ nghiêm quy trình sản xuất đạt chuẩn.

Đồng Nai có diện tích trồng bưởi lớn, cần giải pháp căn cơ trong xây dựng chuỗi ngành hàng bưởi xuất khẩu. Trong đó, điều quan trọng là nông dân phải đổi mới về tư duy, bắt đầu từ thay đổi thói quen ghi nhật ký canh tác, tuân thủ nghiêm ngặt quy trình sản xuất đạt chuẩn xuất khẩu. Cần phát huy vai trò của các cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền phải kiến tạo môi trường, hỗ trợ cho doanh nghiệp, nông dân trong xây dựng chuỗi liên kết bền vững.

Bình Nguyên