Thành phố trẻ trên một vùng đất cổ…

Dòng sông Đồng Nai lững lờ trôi qua bao thế hệ, chứng kiến một thành phố vừa cổ kính trầm mặc vừa tràn đầy sức sống trẻ trung.

Các phường trung tâm của thành phố Đồng Nai mang trong mình lớp áo lịch sử dày dặn mà vẫn khoác lên mình vẻ đẹp hiện đại, năng động. Nhìn về tương lai, một thành phố trẻ nằm trên một vùng đất cổ sẽ không chỉ giữ gìn bản sắc mà còn vươn mình bay cao, hòa nhịp cùng nhịp thở của thời đại mới.

Những dấu ấn cổ kính

 Đồng Nai là vùng đất cổ với chiều dài lịch sử hàng ngàn năm, nếu tính đến dấu tích của các cộng đồng cư dân cổ. Đây không chỉ là một địa phương công nghiệp hiện đại của miền Đông Nam Bộ mà còn là mảnh đất giàu bản sắc văn hóa, lịch sử và truyền thống.

Đền thờ Nguyễn Hữu Cảnh nằm bên bờ sông Đồng Nai và cầu Ghềnh tạo dấu ấn riêng 2 tạo dấu ấn riêng cho thành phố. Ảnh: Công Nghĩa

Đồng Nai là vùng đất cổ, vì nơi đây có lịch sử lâu đời: Đồng Nai có dấu tích cư trú của người cổ từ thời kỳ tiền sử. Trong thời kỳ Champa và sau này là thời các chúa Nguyễn mở cõi, vùng đất này đã hình thành các làng nghề, chợ búa sầm uất. Mộ cự thạch Hàng Gòn là một di tích khảo cổ nổi tiếng không chỉ ở vùng Nam Bộ. Còn khu vực thành phố Biên Hòa trước đây từng là trung tâm hành chính, thương mại quan trọng từ thời nhà Nguyễn. Tên gọi Đồng Nai từng chỉ cả một vùng đất rộng lớn của Nam Bộ, từ khi về với chúa Nguyễn cách đây gần 330 năm; hay các địa danh Trấn Biên, cù lao Phố… đã có trong thư tịch hàng trăm năm.

Đồng Nai có nhiều di tích lịch sử - văn hóa như: Văn miếu Trấn Biên, thành cổ Biên Hòa, miếu Ngũ Hành Nương Nương, chùa Bửu Phong, đình Bình Hòa, chùa Sóc Lớn, mộ cự thạch Hàng Gòn, đền thờ Nguyễn Hữu Cảnh, địa đạo Nhơn Trạch hay các làng nghề gốm Biên Hòa nổi tiếng từ xa xưa.

Đồng Nai là vùng đất giàu truyền thống cách mạng, là “cái nôi” của nhiều phong trào kháng chiến, với tinh thần quật cường “Chiến khu Đ còn Sài Gòn mất” và cũng từng là “trái tim” của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước ở miền Nam với Căn cứ Bộ Chỉ huy Quân giải phóng miền Nam Việt Nam (Căn cứ Tà Thiết, nơi ghi dấu những quyết sách lịch sử trọng đại, thể hiện tinh thần kiên cường và trí tuệ Việt Nam)…

Gắn liền với vùng đất Đồng Nai là những dấu ấn cổ kính ở các công trình, trong đời sống văn hóa… Cổ kính ở đây là những ngôi chùa trăm năm tuổi, là những di tích cách mạng oai hùng, là những làng nghề truyền thống vẫn còn lưu giữ dấu ấn từ những đôi bàn tay khéo léo của ông cha. Đó là những vườn cây ăn trái sum suê, những con đường rợp bóng me xanh đã chứng kiến bao thăng trầm của đất nước. Truyền thống ở đây là cội nguồn nuôi dưỡng bản sắc.

Giữ bản sắc cho thành phố hiện đại, năng động

Nhưng Đồng Nai cũng rất trẻ. Đó là sức sống của những khu công nghiệp hiện đại, của những khu đô thị mới mọc lên, của thế hệ trẻ năng động, sáng tạo với start-up công nghệ, của các ý tưởng xanh... Thành phố trẻ ở tinh thần đổi mới, ở khát vọng vươn xa. Cảng hàng không quốc tế Long Thành, một số tuyến đường cao tốc và đường vành đai 3 - Thành phố Hồ Chí Minh, đường vành đai 4 - Thành phố Hồ Chí Minh kết nối Đồng Nai với các tỉnh, thành lân cận… sắp hoàn thiện, tất cả đang vẽ nên bức tranh tương lai rực rỡ. Đồng Nai không chỉ là một trong những đầu tàu kinh tế phía Nam mà còn là điểm đến của dòng vốn đầu tư, của du lịch sinh thái và văn hóa…

Văn miếu Trấn Biên tọa lạc tại phường Trấn Biên, đô thị trung tâm của thành phố Đồng Nai. Ảnh: Công Nghĩa

Tương lai của thành phố sẽ nằm ở sự hài hòa giữa cũ và mới, không đánh đổi bản sắc để chạy theo hiện đại... Đó là một Đồng Nai xanh hơn, với những khu công nghiệp công nghệ cao, những dòng sông không còn ô nhiễm, những khu dân cư hiện đại nhưng vẫn giữ được khoảng sân vườn và bóng mát cây xanh. Là một thành phố thông minh, nơi công nghệ phục vụ con người. Là nơi giáo dục không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn hun đúc lòng yêu quê hương, ý thức giữ gìn di sản.

Người Đồng Nai tự hào về tinh thần quật cường giữ nước, về lòng hiếu khách, về tinh thần đoàn kết cộng đồng… Bản sắc ấy là “sợi chỉ đỏ" xuyên suốt, giúp thành phố không bị đánh mất mình giữa dòng chảy hiện đại.

Rồi một ngày không xa, du khách đến Đồng Nai không chỉ để chiêm ngưỡng di tích mà còn để trải nghiệm một thành phố sống động: sáng sớm dạo bước bên sông ngắm bình minh, chiều tham quan làng nghề gốm sứ, tối lại dạo phố với ánh đèn lung linh. Hoặc có nhiều thời gian hơn thì có thể thả hồn mình trong các khu đô thị sinh thái rồi tận hưởng rừng nguyên sinh ở Vườn quốc gia Cát Tiên, tìm hiểu thủy điện Thác Mơ, hay đắm mình trong không gian sông nước của khu vực lòng hồ Trị An… Thế hệ trẻ Đồng Nai sẽ là những người viết tiếp câu chuyện ấy, bởi họ mang trong mình dòng máu anh hùng của ông cha nhưng cũng mang đầy hoài bão của hội nhập và phát triển toàn cầu.

Tương lai ấy đòi hỏi sự chung tay của cả hệ thống chính trị và người dân, doanh nghiệp. Chính quyền cần quy hoạch bền vững, doanh nghiệp đầu tư có trách nhiệm, người dân nâng cao nhận thức bảo vệ môi trường và di sản. Mỗi người dù ở đâu cũng góp một phần công sức bằng tình yêu với mảnh đất này, nhất là làm cho sự hòa quyện giữa vùng đất cổ và thành phố mới thêm đậm đà. Để nét cổ làm “dày” thêm vùng đất, còn nét trẻ làm cho thành phố càng có chiều sâu.

Nguyễn Minh Hải