Phát triển sông Đồng Nai thành trục không gian chiến lược

Mang trong mình những giá trị về sinh thái, môi trường, văn hóa, cảnh quan…, sông Đồng Nai được định hướng phát triển trở thành trục không gian chiến lược của thành phố Đồng Nai.

Hành lang sông Đồng Nai cùng với đô thị Cảng hàng không quốc tế (sân bay) Long Thành được thành phố Đồng Nai xác định là 2 khu vực động lực phát triển mới.

“Mặt tiền” đô thị

Sông Đồng Nai đoạn qua địa bàn thành phố Đồng Nai có chiều dài hơn 200km, chảy qua những khu vực đô thị lớn của thành phố. Không chỉ mang giá trị về sinh thái, giao thông đường thủy, sông Đồng Nai còn là dòng sông của lịch sử, di sản gắn với hành trình mở cõi phương Nam của dân tộc.

Đường ven sông Đồng Nai - một trong những dự án hạ tầng giao thông quan trọng tạo động lực khai thác khu vực hành lang sông Đồng Nai đoạn qua phường Trấn Biên đã hoàn thành xây dựng.

Ông Trần Quang Toại, Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử thành phố chia sẻ: Sông Đồng Nai là dòng sông gắn liền với dòng chảy lịch sử hình thành và phát triển gần 330 năm của vùng đất Trấn Biên - Đồng Nai. Trong suốt thế kỷ XVII, XVIII, sông Đồng Nai từng chứng kiến nhiều sự kiện quan trọng như: sự kiện nhóm người Hoa theo Trần Thượng Xuyên vào xây dựng thương cảng cù lao Phố hay Lễ thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh kinh lược vào mở cõi, xây dựng bộ máy quản lý hành chính ở phía Nam đất nước. Hiện nay, dọc tuyến sông này, nhiều di tích, di sản cấp quốc gia như: chùa Ông, chùa Đại Giác, đền thờ Nguyễn Hữu Cảnh và Văn miếu Trấn Biên vẫn còn hiện hữu.

Trong quá trình phát triển của đất nước cũng như thành phố Đồng Nai, sông Đồng Nai ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành và phát triển trục cảnh quan không gian đô thị.

Kiến trúc sư Khương Nguyễn Đức Chương, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư thành phố cho rằng: Sông Đồng Nai không chỉ là dòng cấp nước mà phải trở thành trục cảnh quan và kinh tế chủ đạo của thành phố Đồng Nai. Trục sông Đồng Nai cần được quy hoạch và phát triển trở thành “mặt tiền” của thành phố. 

Cũng theo kiến trúc sư Khương Nguyễn Đức Chương, trục sông Đồng Nai cần được quy hoạch, phát triển theo hướng “mở”. Trong đó, quy hoạch các công viên ven sông liên hoàn, ưu tiên không gian cho cộng đồng. Các dải xanh ven sông chính là giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu tự nhiên nhất. Đồng thời cần coi các di tích văn hóa, lịch sử, các làng nghề truyền thống dọc sông Đồng Nai là “trục xương sống” của bản sắc đô thị. Không gian quy hoạch quanh các di tích phải tạo ra các “quảng trường văn hóa” để người dân tiếp cận.

Khai thác tối đa lợi thế

Nghị quyết số 16-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển thành phố Đồng Nai đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2065 đã xác định mục tiêu quy hoạch và phát triển sông Đồng Nai trở thành trục không gian chiến lược của thành phố, giữ vai trò trung tâm về sinh thái, văn hóa, cảnh quan và phát triển đô thị. Đồng thời khai thác hiệu quả tiềm năng giao thông đường thủy, gắn kết các cực tăng trưởng, thúc đẩy phát triển kinh tế, dịch vụ và du lịch bền vững.

Thực tế phát triển thời gian qua cho thấy, việc khai thác không gian ven sông Đồng Nai còn chậm và thiếu quy hoạch tổng thể.

Chính vì vậy, trong định hướng phát triển, thành phố Đồng Nai xác định mục tiêu phát triển khu vực hành lang sông Đồng Nai trở thành khu vực động lực tăng trưởng mới. Trong đó, thành phố xác định việc tái thiết không gian đô thị ven sông Đồng Nai là nhiệm vụ đột phá, mang ý nghĩa chiến lược trong giai đoạn phát triển mới.

Nghị quyết số 16-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển thành phố Đồng Nai đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2065 đặt mục tiêu đến năm 2035, thành phố Đồng Nai phấn đấu trở thành đô thị theo mô hình đô thị sân bay, đô thị ven sông, đô thị đa trung tâm, đô thị đa mục tiêu, xanh, thông minh với trung tâm công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp hàng không, vũ trụ, kinh tế hàng không tiêu chuẩn quốc tế; người dân có thu nhập cao; xã hội văn minh, an toàn, hạnh phúc.

Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Văn Út cho biết: Thành phố Đồng Nai sẽ định hướng quy hoạch lại việc phát triển sông Đồng Nai và các hồ trên địa bàn. Theo đó, thành phố sẽ tính toán, quy hoạch lại hệ thống cảng trên địa bàn. Đồng Nai hiện có nhiều cảng trong hệ thống cảng cập các con sông. Hiện nay, trong bối cảnh phát triển mới, Đồng Nai sẽ tính toán quy hoạch lại. Những cảng nào phù hợp, đáp ứng cho sự phát triển của thành phố thì giữ lại, không phù hợp sẽ di dời. Bởi Đồng Nai phải là thành phố đáng sống, phải là đô thị xanh, sạch.

Thời gian qua, với định hướng phát triển các khu đô thị sinh thái dọc hàng lang ven sông Đồng Nai, nhiều dự án khu đô thị đã được đầu tư và hình thành, tạo nên diện mạo đô thị mới khang trang, hiện đại. Đồng thời, các công trình hạ tầng ven sông Đồng Nai như đại lộ Nguyễn Hữu Cảnh, các cây cầu bắc qua sông Đồng Nai kết nối thành phố Đồng Nai với Thành phố Hồ Chí Minh đã được triển khai xây dựng. Hiện nay, thành phố cũng đang triển khai nghiên cứu hình thành tuyến đường ven sông Đồng Nai với quy mô từ 8-10 làn xe, làm trục phát triển không gian chủ đạo ven sông.

Phạm Tùng