Tranh chấp "lối đi chung": Cơ quan nào giải quyết?

Theo văn bản số 298/TNMT-TTr ngày 20-3-2007 của Phòng Tài nguyên và môi trường TP.Biên Hòa thì vụ "tranh chấp lối đi chung" giữa nguyên đơn là ông Trần Văn Đương và bị đơn là ông Trịnh Viết Xô, cùng cư ngụ tại tổ 4, khu phố 8, phường Long Bình (TP.Biên Hòa), thuộc thẩm quyền của Tòa án nhân dân (TAND).

Theo văn bản số 298/TNMT-TTr ngày 20-3-2007 của Phòng Tài nguyên và môi trường TP.Biên Hòa thì vụ "tranh chấp lối đi chung" giữa nguyên đơn là ông Trần Văn  Đương và bị đơn là ông Trịnh Viết Xô, cùng cư ngụ tại tổ 4, khu phố 8, phường Long Bình (TP.Biên Hòa), thuộc thẩm quyền của Tòa án nhân dân (TAND). Thế nhưng theo Quyết định đình chỉ giải quyết vụ án dân sự số 338/QĐST-DS ngày 15-9-2008 của TAND TP.Biên Hòa, thì do cả 2 bên đương sự đều không có một trong các loại giấy tờ theo quy định nên không thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án. Như vậy, việc tranh chấp giữa ông Đương và ông Xô sẽ do cơ quan nào giải quyết?

* Không thực hiện việc cam kết, dẫn đến tranh chấp

Năm 1999, ông Trịnh Viết Xô có làm giấy tay sang nhượng cho ông Trần Văn Đương một lô đất, có nguồn gốc là đất quân đội, được Thủ tướng Chính phủ giao cho tỉnh Đồng Nai quản lý. Lô đất có chiều ngang 7 m, sâu 50 m, diện tích 350 m2, trong đó có ghi 2 bên đồng ý để một con đường đi chung rộng 2 m, dài 50 m dọc theo hông nhà. Từ năm 1999 - 2005, con đường vẫn được sử dụng chung. Thế nhưng vào năm 2006, ông Xô đã xây một dãy phòng trọ dọc theo con đường và xây thêm một đoạn vỉa hè, chiếm phân nửa con đường đi chung, làm con đường chỉ còn rộng khoảng 1m, gây trở ngại trong việc đi lại của gia đình ông Đương. Hành vi xây dựng trái phép trên đất chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (CNQSDĐ) của ông Trịnh Viết Xô cũng đã được UBND phường Long Bình lập biên bản vi phạm hành chính, yêu cầu ngưng thi công. Tuy nhiên, do ông Xô không chấp hành, nên UBND phường phải ra quyết định xử lý vi phạm hành chính, với số tiền 300.000 đồng và buộc ông phải tháo dỡ toàn bộ công trình xây dựng trái phép. Đáng tiếc là yêu cầu này đã không được ông Xô chấp hành.

Dãy phòng trọ và một đoạn vỉa hè xây lấn ra đường đi.

Trao đổi với chúng tôi, ông Đương nói: "Ông Xô cố tình dùng vật liệu xây dựng, xây chắn hết con đường để gia đình tôi không ra vào được. Quá bức xúc, tôi đã dùng chân đá vào hàng gạch mới xây, thì ông Xô xông ra dùng bay sắt chém tôi nhiều nhát vào đầu, mặt mũi, gây thương tích, gia đình tôi phải đưa đi cấp cứu tại Bệnh viện đa khoa khu vực Thống Nhất". Theo giấy chứng thương ngày 11-7-2006 của Bệnh viện đa khoa Thống Nhất, ông Đương bị chấn thương vùng trán, để lại sẹo 1,5cm, suy nhược thần kinh sau chấn thương. Kết quả giám định pháp y của Trung tâm giám định pháp y tỉnh Đồng Nai số 0945/GĐPY/06 ngày 31-7-2006 có tỷ lệ thương tật tạm thời là 11%.

* Một năm tù cho hành vi "cố ý gây thương tích"

Với hành vi "cố ý gây thương tích", ông Xô đã bị Tòa sơ thẩm Tòa án nhân dân (TAND) TP.Biên Hòa tuyên án 1 năm tù, nhưng cho hưởng án treo, thời gian thử thách là 2 năm tính từ ngày tuyên án, buộc bị cáo phải bồi thường cho ông Đương số tiền 8.000.000 đồng. Do không đồng ý với bản án sơ thẩm, ông Đương đã làm đơn kháng cáo lên Tòa phúc thẩm và TAND tỉnh xét thấy có đủ cơ sở quy kết ông Trịnh Viết Xô phạm tội "cố ý gây thương tích", theo khoản 2, điều 104, Bộ luật Hình sự. Mặt khác, án cấp sơ thẩm khi quyết định hình phạt đã vận dụng tình tiết giảm nhẹ (do bị cáo tự thú) là chưa chính xác và việc tuyên phạt cho bị cáo được hưởng án treo là chưa nghiêm, không mang tính răn đe, giáo dục và phòng ngừa chung. Do đó, Tòa án cấp phúc thẩm xử phạt bị cáo Trịnh Viết Xô 1 năm tù về tội "cố ý gây thương tích". Thời hạn tù tính từ ngày bị cáo vào trại chấp hành án.

Ông Đương cho biết, sau khi mãn hạn tù trở về, ông Xô vẫn không chấp hành việc tháo dỡ nhà xây dựng trái phép trên đất chưa được cấp giấy CNQSDĐ và phần xây lấn đường đi chung vẫn chưa được đập bỏ, khiến cho việc đi lại của gia đình ông Đương vẫn đang gặp khó khăn. Ngoài ra, số tiền 8 triệu đồng phải bồi thường cho người bị hại đến nay ông Xô mới chỉ bồi thường được 4 triệu đồng, số còn lại vẫn chưa được thi hành.

Từ việc tranh chấp lối đi chung đã diễn biến thành một vụ án hình sự, thế nhưng cho đến nay vụ tranh chấp vẫn chưa xác định được cơ quan nào có thẩm quyền giải quyết. Theo văn bản số 298/TNMT-TTr ngày 20-3-2007 của Phòng TN-MT TP.Biên Hòa, thì: "Việc ông Trần Văn Đương tranh chấp với ông Trịnh Viết Xô... là thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân". Thế nhưng tại Quyết định đình chỉ giải quyết vụ án dân sự số 338/2008/QĐST-DS ngày 15-9-2008 của TAND TP.Biên Hòa, thì tranh chấp về QSDĐ giữa ông Đương và ông Xô là đất đã được Thủ tướng Chính phủ giao cho UBND tỉnh quản lý tại Quyết định số 760/TTg ngày 21-11-1995. Hơn nữa, đất tranh chấp cả 2 bên không có một trong các loại giấy tờ quy định tại khoản 1, 2 và 5 điều 50 của Luật Đất đai nên không thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án, theo quy định tại điểm e, khoản 1, điều 168 Bộ luật Tố tụng dân sự.

Vậy, cuối cùng cơ quan nào sẽ giải quyết? Chẳng lẽ người dân lại phải tự xử với nhau để rồi lại đưa nhau ra tòa trong một vụ án hình sự khác?

Hương Li