Xã Long Tân, huyện Nhơn Trạch: Xót xa nhìn đất biến thành sông!

Năm 2007, tại huyện Nhơn Trạch, tình trạng bơm hút cát trái phép diễn ra rầm rộ và công khai ở các xã ven sông Đồng Nai, nhất là ở xã Long Tân. Khi các cơ quan chức năng của huyện vào cuộc, tình trạng này đã tạm thời yên ắng một thời gian, nhưng gần đây, nạn bơm hút cát lại tiếp tục tái diễn...

Năm 2007, tại huyện Nhơn Trạch, tình trạng bơm hút cát trái phép diễn ra rầm rộ và công khai ở các xã ven sông Đồng Nai, nhất là ở xã Long Tân. Khi các cơ quan chức năng của huyện vào cuộc, tình trạng này đã tạm thời yên ắng một thời gian, nhưng gần đây, nạn bơm hút cát lại tiếp tục tái diễn... 

Anh Lê Thái Hùng bên phần đất đã bị sạt lở thành sông của gia đình mình!

* Dân xót xa vì mất đất!

Hậu quả của nạn bơm hút cát rầm rộ vào năm 2007 đã khiến hơn 150.000m2 đất nông nghiệp ở xã Long Tân bị sạt lở thành sông. Các đối tượng hút cát lậu không chỉ hút cát ở dưới các rạch, mà còn hút cát trên đất ruộng của dân. Trong tháng 5 này, tình trạng bơm hút cát trái phép lại diễn ra rầm rộ ở Rạch Kè, Rạch Bà Vách, Rạch Tà Lọt ở ấp Bình Phú. Các ghe bơm hút cát không còn hoạt động công khai vào ban ngày như trước đây, mà hoạt động lén lút vào ban đêm.

Ở Rạch Kè, theo phản ánh của người dân, các đối tượng hút cát lậu đưa ghe vào hút cát trên đất ruộng từ 19 giờ đến sáng và mỗi ghe hút trong vòng 20 phút được khoảng 10-15m3/ghe. Theo cách tính của bà con nông dân nơi đây, thì cứ mỗi lần ghe hút 1m3 cát thì tương đương 10m3 đất bị mất. Hầu hết những người dân có đất ven các con rạch này đều bị mất đất, thậm chí có hộ bị mất gần như hoàn toàn. Điển hình là gia đình ông Lê Thái Hùng có 2 hécta đất đã biến thành sông. Công ty DIC Đồng Tiến thì có trên 2 hécta đất nhưng giờ đây 90% diện tích đất này cũng đã sạt lở thành sông. Gia đình anh Dương Công Điệp có 7.000m2 đất thì bị sạt lở mất hơn 2.000m2... Hàng ngày, người dân phải chứng kiến cảnh từng thước đất sạt lở mất đi trong sự vô vọng và đau xót! Nhiều hộ dân phải ra ruộng cất nhà để giữ đất, hoặc thuê người để trông coi đất nhưng cũng vẫn không bảo vệ được. Vì các đối tượng bơm hút cát lậu lộng hành, đưa cả ống bơm vào tận khu đất có người trông coi để khai thác cát. Bà Nguyễn Thị Thu cùng chồng trông coi 2,3 hécta đất cho Công ty Hà Đức tại Rạch Kè cho biết: "Mấy ghe bơm hút cát tôi đều quen mặt. Nghe tiếng ghe tới sát ruộng, tôi rọi đèn pin mà nó còn không chịu đi. Tôi ở đây trông coi mà còn bị lấy cát, huống gì đất ruộng bỏ trống!". Bên cạnh đó, bà Thu còn kể vanh vách cho chúng tôi nghe về thời gian các đối tượng này hoạt động và đưa cho chúng tôi xem tờ lịch có ghi giờ giấc, ngày tháng và tên của các đối tượng đến bơm hút cát.

* Chính quyền địa phương không kham nổi

Ông Nguyễn Văn Hùng, Chủ tịch UBND xã Long Tân cho biết: "Phải chứng kiến cảnh tài sản của người dân bị mất hàng ngày, chính quyền địa phương rất xót xa. Chúng tôi đã nỗ lực hết mình nhưng vẫn không thể dẹp nổi nạn bơm hút cát trái phép diễn ra trên địa bàn". Khó khăn lớn nhất là do địa bàn rộng, sông rạch chằng chịt (vòng đai sông, rạch dài đến 12km), trong khi lực lượng mỏng và không có phương tiện. Vì vậy, khi nghe dân gọi điện báo, lực lượng liên ngành của xã xuống đến hiện trường thì không bắt được quả tang. Nếu phát hiện ghe hút cát thì chủ ghe rút lù cho ghe chìm, rồi nhảy xuống sông trốn thoát. Do đó, phần lớn ghe bị giữ không có chủ ghe, nên không thể xử lý đối với kẻ vi phạm được.

Tuy nhiên, theo phản ánh của một số người dân, thì trong các đối tượng bơm hút cát lại có cả người dân địa phương, trong đó có 2 người đang sinh sống tại Rạch Kè. Ông Hùng cho biết, hiện xã cũng đã xác định được một số đối tượng tham gia bơm hút cát là người địa phương, nhưng nguyên nhân chưa xử lý được các đối tượng này là do không bắt được quả tang. Mặt khác, khi kiểm tra nhà đối tượng này không phát hiện ra ghe hút cát nên không xử lý được. Ông Hùng nói: "Thực tế, việc bắt các đối tượng bơm hút cát lậu, địa phương không thể kham nổi. Tuy nhiên, không phải vì khó mà chúng tôi làm ngơ. Bản thân tôi đã từng đề nghị truy tố các đối tượng này về tội cướp đoạt tài sản của người dân".

Để dẹp bỏ nạn bơm hút cát lậu, chính quyền xã Long Tân kiến nghị cần có sự phối hợp nhịp nhàng của tất cả các lực lượng liên quan từ xã đến huyện và tỉnh. Chủ tịch UBND xã Long Tân cho biết: "Thời gian gần đây, sự phối hợp giữa các xã lân cận cũng có phần rời rạc. Khi phát hiện các đối tượng bơm hút cát, địa phương có gọi điện báo Lực lượng cảnh sát đường thủy nhưng họ cũng từ chối, vì không kịp thời gian để bắt đối tượng". Mặt khác, các cơ quan chức năng của huyện cũng cần tổ chức kiểm tra chứng từ mua bán của các điểm tiêu thụ cát trên địa bàn Long Tân và các xã giáp ranh, như: Phú Thạnh, Phú Hội, Đại Phước...; đồng thời, tổ chức mật phục tại các điểm này để bắt tại trận khi ghe bơm hút cát lậu vào bán lại cho các vựa. Có như vậy mới hạn chế được tình trạng khai thác và mua bán cát trái phép, bảo vệ tài sản cho người dân.

Đặng Ngọc