Đối mặt với các bệnh nghề nghiệp

Chỉ có 34/124 cơ sở sản xuất có yếu tố nguy cơ cao được tổ chức khám bệnh nghề nghiệp (BNN) cho công nhân trong năm 2008. Trong số hơn 11 ngàn lao động được khám có gần 450 người bị nghi mắc BNN. Tuy nhiên, theo bác sĩ Trần Trung Thuận, Phó giám đốc Trung tâm bảo vệ sức khỏe lao động và môi trường Đồng Nai thì số người nghi mắc và mắc bệnh trên thực tế có khả năng cao hơn nhiều.

Chỉ có 34/124 cơ sở  sản xuất có yếu tố nguy cơ cao được tổ chức khám bệnh nghề nghiệp (BNN) cho công nhân trong năm 2008. Trong số hơn 11 ngàn lao động được khám có gần 450 người bị nghi mắc BNN. Tuy nhiên, theo bác sĩ Trần Trung Thuận, Phó giám đốc Trung tâm bảo vệ sức khỏe lao động và môi trường Đồng Nai thì số người nghi mắc và mắc bệnh trên thực tế có khả năng cao hơn nhiều.

Lý giải điều này, bác sĩ Thuận cho rằng hiện nay, do thiếu các phương tiện máy móc và trình độ, tay nghề của đội ngũ bác sĩ, nhân viên thẩm định ở Đồng Nai còn hạn chế nên mới chỉ phát hiện được những loại BNN thông thường như điếc, bụi phổi silic, tai - mũi - họng. Một số loại BNN khác để lại hậu quả lâu dài, khó phục hồi như nhiễm độc, ung thư da, cột sống, thần kinh... lại chưa được kiểm tra và đánh giá.

* Đối mặt với nhiều loại BNN

Đồng Nai hiện có 24 khu công nghiệp tập trung với trên 2.000 doanh nghiệp đã và đang đi vào hoạt động. Các doanh nghiệp này sử dụng khoảng 340 ngàn lao động. Bên cạnh đó, trên địa bàn tỉnh cũng còn gần 9.000 cơ sở sản xuất vừa và nhỏ khác. Số lao động làm việc cho các cơ sở này cũng không phải là nhỏ.

Công nhân lao động trong môi trường có nhiều hóa chất. (ảnh minh họa)

Bác sĩ Đàm Văn Đủ, Trưởng khoa BNN, Trung tâm bảo vệ sức khỏe và môi trường Đồng Nai, cho biết: "Ở những doanh nghiệp lớn, việc quan tâm, chăm lo đến sức khỏe của công nhân lao động được chú ý. Công nhân được tạo điều kiện khám sức khỏe định kỳ và điều trị kịp thời nếu phát hiện các BNN. Việc cải tiến, sử dụng các máy móc, kỹ thuật sản xuất hiện đại nhằm giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh cho người lao động cũng được các doanh nghiệp này coi trọng. Tuy nhiên, đối với những doanh nghiệp, cơ sở sản xuất nhỏ thì việc khám sức khỏe cho người lao động còn chưa được quan tâm đúng mức. Những lao động trong các doanh nghiệp, cơ sở này đã và đang đối mặt với nhiều nguy cơ mắc BNN do hàng ngày phải tiếp xúc với môi trường làm việc độc hại, dễ nhiễm bệnh".

Theo ghi nhận của Trung tâm bảo vệ sức khỏe lao động và môi trường Đồng Nai, hiện nay qua công tác quản lý hồ sơ khám sức khỏe cho công nhân ở các doanh nghiệp cho thấy, tỷ lệ người lao động mắc BNN đang có xu hướng gia tăng. Nguyên nhân dẫn đến thực trạng này chủ yếu do những tác động từ môi trường lao động không đảm bảo, chế độ bảo hộ lao động chưa được thực hiện nghiêm khắc và công tác tầm soát, phát hiện bệnh không mấy kịp thời. "Trong năm 2008, số lao động mắc BNN chủ yếu là điếc, bụi phổi, các bệnh về đường hô hấp, da. Tuy nhiên, đây mới chỉ là những loại BNN thông thường mà Bảo hiểm y tế chi trả. Nhiều lại BNN mới, phát sinh trong quá trình lao động ở những doanh nghiệp sản xuất bằng công nghệ hiện đại như điện tử lại chưa được tầm soát. Lý do chủ yếu vẫn là năng lực của đội ngũ cán bộ, nhân viên của chúng tôi còn hạn chế và trang thiết bị máy móc thực hiện các xét nghiệm này chưa có" - Phó giám đốc Trung tâm bảo vệ sức khỏe lao động và môi trường Đồng Nai Trần Trung Thuận nói.

Cũng theo bác sĩ Thuận, người lao động đang đứng trước rất nhiều nguy cơ mắc BNN, trong đó có cả những loại bệnh mang tính thời đại như ung thư, huyết áp cao, thần kinh...

* Thiếu một hành lang pháp lý

Bác sĩ Đàm Văn Đủ cho biết, hiện nay, Trung tâm bảo vệ sức khỏe và môi trường Đồng Nai chỉ quản lý được khoảng 10% hồ sơ vệ sinh lao động trong tổng số hàng ngàn  doanh nghiệp, cơ sở sản xuất trên địa bàn tỉnh. "Đây là con số quá nhỏ so với yêu cầu thực tế. Nghịch lý hơn là càng ở những cơ sở sản xuất có nguy mắc BNN cao chúng tôi lại càng khó "sờ" tới. Các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất có thể đăng ký khám sức khỏe định kỳ cho công nhân tại trung tâm hay bất kỳ một một cơ sở y tế nào đó nhưng không phải nơi nào cũng chịu gửi hồ sơ báo cáo về đây. Do đó, việc tầm soát, phát hiện BNN cho người lao động gặp nhiều khó khăn" - bác sĩ Đủ nói.

Lý giải vấn đề này, Phó giám đốc Trung tâm bảo vệ sức khỏe và môi trường Đồng Nai Trần Trung Thuận cho biết hiện chưa có cơ sở pháp lý nào bắt buộc các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất phải nộp hồ sơ vệ sinh lao động cho ngành y tế. Do đó, công tác phối hợp, kiểm tra, giám sát tình hình thực hiện vệ sinh lao động và khả năng mắc BNN cho người lao động còn bộc lộ nhiều hạn chế. "Thậm chí cả khi có trong tay hồ sơ vệ sinh lao động, danh sách những công nhân khám sức khỏe có chẩn đoán mắc BNN, chúng tôi đề nghị doanh nghiệp, cơ sở sản xuất cho người lao động đi xác định BNN, thì doanh nghiệp, cơ sở sản xuất vẫn cứ lờ đi, không phản hồi" - bác sĩ Thuận  cho biết.

Để tăng cường công tác quản lý, giám sát BNN và chăm sóc tốt sức khỏe cho người lao động, rất cần sự chung tay góp sức từ nhiều phía, trong đó quan trọng nhất vẫn là trách nhiệm của chủ doanh nghiệp đối với người lao động. "Chỉ khi chủ doanh nghiệp quan tâm đến điều kiện, môi trường sản xuất và sức khỏe của người lao động thì khi ấy nguy cơ mắc BNN mới giảm" - bác sĩ Thuận nhấn mạnh.

Nguyễn Phượng