Nhiều khó khăn khi thanh toán học phí không dùng tiền mặt

Theo chỉ đạo của Sở Giáo dục và đào tạo (GDĐT), từ năm học này, 100% các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh phải triển khai thanh toán các khoản phí trong giáo dục không sử dụng tiền mặt.

Một ứng dụng thanh toán không dùng tiền mặt. Ảnh: Hình minh họa

Tuy nhiên, hiện vẫn còn nhiều phụ huynh gặp lúng túng khi sử dụng hình thức thanh toán này, nhất là ở các trường học vùng sâu, vùng xa.

Quen chuyển khoản nhưng vẫn lúng túng

Ngay từ buổi họp phụ huynh đầu năm học, chị Nguyễn Thị Giang (ngụ phường Tân Mai, thành phố Biên Hòa) đã được cô giáo chủ nhiệm của con thông báo về việc từ năm học này nhà trường sẽ áp dụng thanh toán không dùng tiền mặt đối với các khoản phí, học phí. Tiếp đó, cô giáo đã giới thiệu sơ lược về quy trình nộp tiền không dùng tiền mặt.

Sau buổi họp phụ huynh, giáo viên còn gửi kèm văn bản hướng dẫn và clip hướng dẫn lên nhóm Zalo. Tuy vậy, đến khi thực hành nộp tiền qua app (ứng dụng) thu học phí, chị Giang vẫn rất lúng túng.

Điểm chung của các ứng dụng thanh toán không dùng tiền mặt là nhà trường lập kế hoạch thu hàng tháng, phần mềm thông báo khoản phải thu tới phụ huynh, phụ huynh nhận thông báo từ app hoặc website của nhà cung cấp dịch vụ, tiến hành nộp tiền thông qua hệ thống ngân hàng, hệ thống đối soát tự động gạch nợ. Ngay lập tức, tiền về tài khoản ngân hàng và ban giám hiệu, kế toán, thủ quỹ nhận được các báo cáo về tình hình thu theo lớp, khối, kênh thu, tỷ lệ thu không dùng tiền mặt.

“Tôi thắc mắc trên nhóm phụ huynh lớp thì được các anh, chị phụ huynh khác hướng dẫn là phải tải mã QR về rồi gửi mã QR đó sang một điện thoại khác, sau đó mở ứng dụng ngân hàng của mình ra thanh toán bằng cách quét mã QR. Vì ngân hàng của tôi không liên kết trực tiếp với ứng dụng thanh toán này nên việc chuyển tiền phải qua một bước trung gian, hơi bất tiện, dù cuối cùng tôi cũng làm được” - chị Giang kể.

Chị Trần Thị Hương (ngụ phường Trảng Dài, thành phố Biên Hòa) cho biết: “Tôi không gặp khó khăn khi nộp tiền qua app vì đã được các phụ huynh học sinh cùng lớp hướng dẫn. Tuy nhiên, tôi lại gặp bất tiện khác. Đó là 2 con của tôi học ở 2 trường, cùng sử dụng 1 ứng dụng thanh toán học phí nhưng ứng dụng không cho phép lưu tên 2 con cùng lúc. Nghĩa là, khi muốn đóng học phí cho bé nào thì tôi phải đăng nhập theo tên của bé đó, mà tên đăng nhập thì dài vì đặt mặc định theo quản lý của app nên tôi không nhớ nổi”.

Những phụ huynh như chị Giang, chị Hương vốn sống ở khu vực đô thị, đã quen với các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt. Tuy vậy, họ vẫn gặp khó khăn khi chuyển học phí vì chưa quen với cách thức thanh toán học phí không dùng tiền mặt hoặc do ứng dụng thanh toán không dùng tiền mặt mà nhà trường sử dụng chưa thực sự tiện lợi.

Chưa kể, một số phụ huynh có con học ở 2 trường khác nhau lại phải sử dụng 2 ứng dụng khác nhau nên không thực sự tiện lợi cho phụ huynh.

Còn nhiều khó khăn

Theo Phó chánh văn phòng Sở GDĐT Phan Đức Kỷ, về mặt chủ trương, Sở GDĐT yêu cầu 100% cơ sở giáo dục phải triển khai giải pháp thanh toán các khoản phí trong giáo dục không sử dụng tiền mặt. Còn việc chọn lựa giải pháp, nền tảng thanh toán thu phí không dùng tiền mặt của đơn vị cung cấp nào là do các cơ sở giáo dục tự chủ động.

Vì vậy, trên cùng một địa bàn, các trường có thể sử dụng các ứng dụng khác nhau. Ví dụ: SISAP, ASC - School, eNetViet, vnEdu connect, K12 connect…

Ở các trường học vùng sâu, vùng xa, việc thanh toán học phí không dùng tiền mặt còn gặp nhiều khó khăn. Có nơi thậm chí chưa triển khai được mà chỉ dừng lại ở mức độ 2 (bán tự động). Nghĩa là phụ huynh nộp tiền chuyển khoản qua ngân hàng đến tài khoản nhà trường hoặc giáo viên chủ nhiệm. Sau đó, thủ quỹ thực hiện tổng hợp và gạch nợ thủ công.

Năm học 2023-2024, Trường trung học cơ sở Phú Bình (huyện Tân Phú) được chọn thí điểm triển khai thu học phí không dùng tiền mặt. Tuy nhiên, theo thầy Bùi Đức Hương, Hiệu trưởng nhà trường, có rất ít phụ huynh sử dụng được hình thức thanh toán này. Điều này do nhiều nguyên nhân. Thứ nhất, người dân trên địa bàn chủ yếu làm nghề nông, chưa quen sử dụng các ứng dụng ngân hàng, thanh toán không dùng tiền mặt; chưa kể một số người dân còn không sử dụng điện thoại thông minh. Thứ hai, một số người dù đã quen với việc dùng điện thoại thông minh nhưng kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin còn hạn chế nên khó tiếp cận hình thức thanh toán mới này. Thứ ba, người dân quen với sử dụng tiền mặt và tâm lý chỉ an tâm khi nộp tiền trực tiếp tại trường và nhận được biên lai thu học phí bằng giấy.

Tương tự, Trường THCS-THPT Đăk Lua (huyện Tân Phú) cũng có rất ít phụ huynh thanh toán không dùng tiền mặt.

Thầy Phan Thanh Sơn, Hiệu trưởng nhà trường, cho hay: “Đa số phụ huynh nộp tiền trực tiếp. Nhà trường vẫn có thu phí không dùng tiền mặt nhưng chỉ khoảng 20-30% phụ huynh thực hiện hình thức này, mà cụ thể là chuyển khoản vào số tài khoản của nhà trường chứ không phải thông qua ứng dụng thu học phí”.

Hải Yến