Văn hóa - trụ cột chiến lược bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng (Bài 2)

>> Bài 1: “Phòng tuyến mềm” bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên số

BÀI 2: GIỮ VỮNG “BIÊN GIỚI MỀM”
CỦA DÂN TỘC TRONG DÒNG CHẢY TOÀN CẦU HÓA

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi số, văn hóa, hệ giá trị và khả năng định hướng nhận thức ngày càng trở thành sức mạnh mềm của quốc gia. Vì vậy, giữ gìn bản sắc văn hóa chính là bảo vệ “biên giới mềm” của dân tộc.

Văn hóa là nguồn lực nội sinh, góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Trong ảnh: Nghệ sĩ, diễn viên Nhà hát Nghệ thuật Đồng Nai biểu diễn phục vụ nhu cầu thưởng thức nghệ thuật của nhân dân. Ảnh: My Ny

Nghị quyết số 80-NQ/TW, ngày 7-1-2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam xác định không chỉ bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa, củng cố sức mạnh nội sinh mà còn góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên hội nhập.

“Mặt trận” mới bảo vệ nền tảng tư tưởng của Ðảng

Chủ quyền văn hóa số - điều đang làm thay đổi sâu sắc cục diện cạnh tranh giữa các quốc gia. Nếu trong quá khứ, sức mạnh quân sự và ưu thế kinh tế là những công cụ chủ yếu để khẳng định vị thế thì ngày nay, ảnh hưởng văn hóa, khả năng dẫn dắt hệ giá trị và định hình nhận thức xã hội mới là yếu tố quyết định sức mạnh và tầm ảnh hưởng của một dân tộc.

Cô Phạm Thị Bích, giáo viên dạy môn Lịch sử Trường THPT Đồng Xoài (phường Bình Phước) cho rằng: “Lịch sử đã nhiều lần chứng minh, một dân tộc có thể tiếp thu những thành tựu văn minh của nhân loại để phát triển, nhưng nếu đánh mất cội nguồn văn hóa thì cũng đồng nghĩa với việc đánh mất “căn cước dân tộc” và sức sống của chính mình. Đối với Việt Nam, văn hóa không chỉ là di sản được trao truyền qua các thế hệ mà còn là nguồn sức mạnh tinh thần hun đúc ý chí độc lập dân tộc, tạo nên bản lĩnh vượt qua mọi thử thách cam go...”.

Ngày nay, một số quốc gia không bị khuất phục bởi xung đột quân sự mà dần suy yếu từ bên trong vì nền tảng văn hóa bị xâm thực, bản sắc dân tộc bị phai nhạt và niềm tin xã hội bị lung lay. Toàn cầu hóa cùng sự bùng nổ của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư đã mở ra không gian giao lưu văn hóa rộng lớn chưa từng có trong lịch sử. Chưa bao giờ con người có điều kiện tiếp cận nhanh chóng và thuận lợi với các sản phẩm văn hóa, tri thức và giá trị từ khắp nơi trên thế giới như hiện nay. Nhưng đằng sau đó cũng kéo theo nhiều hệ lụy nếu không có sự phòng bị từ sớm, từ xa...

Ông Phùng Văn Hệ, hội viên Hội Cựu chiến binh khu phố Tân Bình 1, phường Bình Phước chia sẻ: Trong quá trình phát triển và hội nhập, với sự nhanh nhạy của công nghệ số, những hạn chế, bất cập trong đời sống văn hóa, xã hội rất dễ bị lợi dụng để xuyên tạc, kích động hoài nghi, làm suy giảm niềm tin và đồng thuận xã hội. Vì vậy, củng cố nền tảng văn hóa, giữ vững niềm tin và nâng cao sức "đề kháng" văn hóa là yêu cầu có ý nghĩa chiến lược. Tuy nhiên, bảo vệ bản sắc văn hóa không đồng nghĩa với khép kín mà là chủ động tiếp thu tinh hoa nhân loại trên cơ sở giữ gìn và phát huy giá trị cốt lõi của dân tộc. Qua đó, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ bằng đấu tranh lý luận mà còn bằng xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, bồi đắp hệ giá trị và bản lĩnh con người.

Thực tiễn trong kỷ nguyên số hiện nay đã chứng minh, “chủ quyền văn hóa” ngày càng gắn với khả năng làm chủ không gian mạng. Nghị quyết số 80-NQ/TW không chỉ đặt ra yêu cầu phát triển văn hóa mà còn cung cấp lời giải chiến lược cho bài toán giữ vững bản lĩnh dân tộc trong quá trình hội nhập toàn diện. Đó là hội nhập để phát triển nhưng không hòa tan, tiếp thu tinh hoa nhân loại nhưng không đánh mất bản sắc, tạo “sức đề kháng văn hóa” để nâng cao năng lực nhận diện, sàng lọc, ứng xử có trách nhiệm với thông tin. Qua đó mở rộng giao lưu quốc tế nhưng luôn giữ vững nền tảng tư tưởng, hệ giá trị và sức mạnh nội sinh của dân tộc.

Nghị quyết số 80-NQ/TW đã khẳng định vấn đề cốt lõi hiện nay: Hội nhập để phát triển nhưng không hòa tan; tiếp thu tinh hoa nhân loại nhưng không đánh mất bản sắc. Bởi văn hóa là nền tảng tinh thần, là sức mạnh nội sinh của dân tộc. Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng vì thế cũng phải bắt đầu từ việc xây dựng con người Việt Nam có bản lĩnh, niềm tin, lòng tự hào và khát vọng cống hiến. Đó chính là giải pháp bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng từ gốc rễ.

Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Ðảng từ bản sắc văn hóa

Khi văn hóa Việt Nam đủ sức lan tỏa và chạm tới bạn bè quốc tế, đó cũng là lúc hình ảnh đất nước, uy tín dân tộc và sức mạnh mềm Việt Nam được khẳng định. Như Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh tại Hội nghị toàn quốc quán triệt Nghị quyết số 80-NQ/TW, diễn ra ngày 25-2-2026: Tinh thần yêu nước, ý chí tự cường, đại đoàn kết và khát vọng phát triển là nguồn lực nội sinh to lớn của dân tộc. Vì vậy, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa không chỉ là trách nhiệm trước lịch sử mà còn là yêu cầu chiến lược trong xây dựng và bảo vệ đất nước.

Khi các giá trị văn hóa được bồi đắp và thấm sâu vào đời sống, sức đề kháng trước những giá trị lệch chuẩn, biểu hiện phản văn hóa và tác động tiêu cực từ bên ngoài cũng được nâng lên. Đó là nền tảng để định hướng nhận thức, hành động, củng cố niềm tin và nâng cao khả năng nhận diện, sàng lọc thông tin sai lệch, quan điểm xuyên tạc trong không gian xã hội và môi trường số.

Bởi vậy, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ là đấu tranh phản bác những quan điểm sai trái, mà còn phải bắt đầu từ việc xây dựng con người, môi trường văn hóa và hệ giá trị đủ mạnh để tự tạo “sức đề kháng”. Khi văn hóa trở thành nhu cầu tự thân, hệ giá trị trở thành chuẩn mực ứng xử và niềm tin được củng cố bằng những giá trị tích cực, đó chính là “lá chắn mềm” bảo vệ nền tảng tư tưởng từ chiều sâu văn hóa và sức mạnh nội sinh của dân tộc.

Trên tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW về xây dựng con người Việt Nam với những giá trị cốt lõi như: yêu nước, đoàn kết, tự cường, nghĩa tình, trung thực, trách nhiệm, kỷ cương và sáng tạo, Kế hoạch hành động số 125-KH/TU, ngày 26-5-2026 của Thành ủy Đồng Nai đã cụ thể hóa nghị quyết, đặt trọng tâm xây dựng người Đồng Nai thời kỳ mới ở sự toàn diện, thân thiện, nghĩa tình, văn minh, hiện đại; vừa kế thừa những giá trị chung của con người Việt Nam vừa phát huy bản sắc văn hóa, truyền thống tốt đẹp của vùng đất Đồng Nai.

Khi các giá trị tích cực trở thành chuẩn mực trong đời sống, mỗi người dân sẽ có năng lực nhận diện, sàng lọc và đủ bản lĩnh phản biện thông tin trước những luận điệu xuyên tạc, tư tưởng cực đoan và sản phẩm phản văn hóa. Những giải pháp thiết thực đó đã và đang hình thành nên người Đồng Nai trong thời kỳ mới: có tri thức, đạo đức, nhân cách, ý thức công dân và khát vọng cống hiến. Đồng thời kiến tạo môi trường văn hóa để mỗi người hướng đến cái đúng, cái tốt, cái đẹp, cùng nhau lan tỏa những giá trị tích cực, trở thành chuẩn mực trong ứng xử của mỗi cá nhân, gia đình, cộng đồng và đội ngũ cán bộ, đảng viên. Khi văn hóa trở thành nguồn lực nội sinh cũng sẽ góp phần củng cố niềm tin xã hội, nâng cao sức "đề kháng" cho nền tảng tư tưởng của Đảng và vì sự phát triển bền vững của thành phố Đồng Nai.

Suy cho cùng, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và xây dựng nền tảng văn hóa có mối quan hệ mật thiết, tương hỗ lẫn nhau. Một xã hội có bản sắc, có niềm tin và những con người có bản lĩnh sẽ tạo nên thành trì vững chắc nhất trước mọi tác động xuyên tạc, lệch chuẩn ở mọi không gian, biên giới. Đây cũng là cách biến "sức mạnh mềm" văn hóa thành sức mạnh nội sinh của quốc gia. Từ đó góp phần bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên hội nhập và chuyển đổi số.

Ngọc Tú - Trung Thành

>> Bài cuối: Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Ðảng từ sức mạnh mềm văn hóa