Văn hóa - trụ cột chiến lược bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng (Bài 1)

Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam (gọi tắt là Nghị quyết số 80) đang là bước đột phá chiến lược, đưa văn hóa trở thành nguồn lực nội sinh, là “lá chắn” bảo vệ nền tảng tư tưởng của Ðảng trong kỷ nguyên mới. Trên cơ sở đó, ngày 26-5-2026, Thành ủy ban hành Kế hoạch hành động số 125-KH/TU, vừa xây dựng bản sắc văn hóa cho thành phố trẻ vừa đồng lòng đấu tranh phản bác thông tin xấu, độc, bảo vệ vững chắc thành quả cách mạng trong thời đại số.

Bài 1: “Phòng tuyến mềm” bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên số

Xuyên suốt chiều dài lịch sử, Việt Nam luôn tự hào vì mỗi khi đất nước đứng trước cam go, văn hóa luôn trở thành sức mạnh tinh thần bền bỉ đưa cả dân tộc vượt qua biến cố. Trong bối cảnh cạnh tranh “sức mạnh mềm” và bùng nổ không gian số hiện nay, yêu cầu xây dựng “thế trận văn hóa” đủ sức lan tỏa, dẫn dắt và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Ðảng càng cấp thiết. Nghị quyết số 80 ra đời chính là ánh sáng mới tiếp tục “soi đường cho quốc dân đi”.

Khu di tích lịch sử Căn cứ Tà Thiết - địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng và phát huy "sức mạnh mềm" của văn hóa.

Văn hóa - sức mạnh làm nên bản lĩnh dân tộc

Hơn 4 ngàn năm lịch sử đã chứng minh văn hóa luôn là sức mạnh nội sinh đặc biệt của dân tộc Việt Nam. Đó là “thành lũy mềm” gìn giữ bản sắc, bồi đắp bản lĩnh và khơi dậy khát vọng phát triển đất nước. Từ hào khí Đông A, khí phách “Nam quốc sơn hà” đến ý chí “Không có gì quý hơn độc lập, tự do” là những giá trị trường tồn được kết tinh từ chiều sâu văn hóa dân tộc. Thực tiễn khẳng định, văn hóa không chỉ là nền tảng tinh thần mà còn là nguồn lực quan trọng củng cố nền tảng tư tưởng của Đảng, tăng cường sức mạnh tổng hợp quốc gia, hiện thực hóa tư tưởng “Văn hóa soi đường cho quốc dân đi” của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Thực tiễn đã chứng minh, sức mạnh dân tộc không chỉ được tạo dựng từ tiềm lực kinh tế, quốc phòng, khoa học - công nghệ mà còn từ chiều sâu văn hóa, được hun đúc qua hàng ngàn năm lịch sử. Những giá trị văn hóa bền vững kết tinh thành lòng yêu nước, tinh thần đại đoàn kết và ý chí tự cường dân tộc. Đó là nguồn nội lực to lớn giúp đất nước vượt qua thử thách, bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền và nâng cao vị thế, trở thành đối tác tin cậy, thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế.

Gần 1 thế kỷ đồng hành với dân tộc, Đảng ta luôn nhất quán xác định văn hóa vừa là nền tảng tinh thần của xã hội vừa là mục tiêu và động lực phát triển. Ra đời trước thềm Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Nghị quyết số 80 tiếp tục khẳng định tầm nhìn chiến lược, nhấn mạnh vai trò của văn hóa trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Văn hóa có sứ mệnh bồi đắp bản sắc dân tộc, khơi dậy khát vọng phát triển, tăng cường sức đề kháng xã hội trước những tác động tiêu cực, tạo động lực đưa đất nước phát triển trong kỷ nguyên mới. Điều đó cho thấy, giữ vững nền tảng tư tưởng của Đảng, bảo vệ Tổ quốc trước những tác động và sự chống phá trên không gian mạng trước hết phải bắt đầu từ xây dựng con người Việt Nam có bản lĩnh văn hóa, lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc và năng lực chọn lọc, tiếp nhận thông tin.

Phát triển văn hóa, gìn giữ và lan tỏa các giá trị tốt đẹp chính là xây dựng “phòng tuyến mềm”, củng cố niềm tin, khối đại đoàn kết toàn dân tộc và nền tảng tư tưởng của Đảng, góp phần phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Bà Phạm Thị Thịnh (ở khu phố 2, phường Đồng Xoài) nhận định: Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi số, những người quan tâm đến công nghệ như bà, Nghị quyết số 80 không chỉ đặt ra yêu cầu bảo tồn, phát huy các giá trị truyền thống mà còn nhấn mạnh nhiệm vụ phát triển văn hóa phù hợp với yêu cầu của thời đại, nhất là trên không gian số. Đây càng là yêu cầu cấp thiết khi các luồng văn hóa ngoại lai, thông tin xấu, độc, lối sống lệch chuẩn và xu hướng thực dụng ngày càng tác động đến nhận thức, thị hiếu và hành vi xã hội, ảnh hưởng đến khả năng tiếp nhận và thẩm thấu những giá trị tư tưởng, văn hóa đúng đắn. Bởi vậy, xây dựng “sức đề kháng văn hóa” trên không gian mạng là một phương diện quan trọng trong xây dựng con người, củng cố nền tảng tư tưởng và tăng cường sức mạnh nội sinh của dân tộc.

Hiện nay, kỷ nguyên số đang tạo một cách nhìn mới về văn hóa. Khi phần lớn thời gian học tập, làm việc, giao tiếp và giải trí của giới trẻ diễn ra trên môi trường mạng thì những khoảng trống văn hóa rất dễ bị tác động bởi nội dung độc hại, xuyên tạc nếu không được trang bị kỹ năng chủ động tiếp nhận luồng văn hóa giàu bản sắc dân tộc và có sức lan tỏa tích cực. Chỉ khi lấp đầy những giá trị tốt đẹp hiện diện mạnh mẽ trong đời sống số, văn hóa mới thực sự trở thành “lá chắn mềm”, góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng từ gốc rễ.

Văn hóa “bám rễ” càng sâu, nền tảng tư tưởng của Đảng càng vững

Ông Phạm Hiến, Chi ủy viên Chi bộ Hội Văn học nghệ thuật, Phó Chủ tịch Hội Văn học nghệ thuật thành phố cho rằng: Nghị quyết số 80 không chỉ định hướng việc giữ gìn bản sắc văn hóa và các giá trị xã hội mà còn thể hiện tầm nhìn chiến lược khi xác định xây dựng môi trường văn hóa trong mối quan hệ chặt chẽ với quốc phòng - an ninh và nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa. Cùng với phát huy các giá trị văn hóa dân tộc, yêu cầu đặt ra là chủ động nhận diện, định hướng và hạn chế tác động của những sản phẩm phản văn hóa, thông tin xấu, độc, tin giả và các nội dung xuyên tạc trên không gian mạng. Sâu xa hơn, đó là quá trình gìn giữ hệ giá trị quốc gia, củng cố niềm tin xã hội và xây dựng nền tảng tinh thần vững chắc cho sự phát triển của đất nước.

Một điểm nhấn có ý nghĩa trong Nghị quyết số 80 là đặt không gian số trong tổng thể quá trình phát triển văn hóa. Đó không chỉ như một phương thức mới để lưu giữ, sáng tạo và lan tỏa các giá trị văn hóa mà còn là môi trường quan trọng để hình thành và củng cố những giá trị phù hợp với thời đại. Mục tiêu không dừng ở việc bảo tồn và phát huy bản sắc dân tộc mà hướng tới làm cho các giá trị văn hóa truyền thống được tiếp nối, tái hiện và lan tỏa bằng những phương thức mới. Qua đó hình thành một đời sống văn hóa vừa có chiều sâu truyền thống vừa có khả năng thích ứng với nhịp sống hiện đại và yêu cầu phát triển trong kỷ nguyên số.

Trong bối cảnh không gian số ngày càng trở thành môi trường học tập, giao tiếp và tiếp nhận thông tin chủ yếu, nhất là đối với thế hệ trẻ, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, giàu bản sắc có ý nghĩa quan trọng trong định hướng nhận thức, bồi đắp lý tưởng và củng cố niềm tin xã hội. Bởi lẽ, những khoảng trống về văn hóa dễ bị lấp đầy bởi các sản phẩm chạy theo thị hiếu, giật gân, câu khách, xem nhẹ chức năng giáo dục, định hướng thẩm mỹ và bồi đắp nhân cách. Sâu xa hơn, đây là sự đan xen, tác động giữa các hệ giá trị, giữa những chuẩn mực tiến bộ với các xu hướng lệch lạc. Vì vậy, chủ động kiến tạo môi trường văn hóa tích cực trên không gian số chính là góp phần bảo vệ hệ giá trị quốc gia, củng cố nền tảng tư tưởng của Đảng, giữ vững niềm tin của nhân dân và tạo nên lá chắn bền vững cho sự ổn định cả chính trị và xã hội.

Nghị quyết số 80 đã và đang tạo “thế trận văn hóa” gắn với quốc phòng - an ninh. Đặc biệt, đối với cán bộ, đảng viên, đây là kim chỉ nam để đấu tranh với thông tin xấu, độc, phản văn hóa, tin giả trên không gian mạng. Điều đó mang đến thông điệp muốn bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng cần xây dựng con người Việt Nam có bản lĩnh văn hóa, lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc và khả năng chọn lọc thông tin.

Ngọc Tú - Trung Thành

Bài 2: Giữ vững “biên giới mềm” của dân tộc trong dòng chảy toàn cầu hóa