Iran: Xử tử bằng ném đá, phụ nữ là nạn nhân chính

Hiện nay tại Iran có 9 phụ nữ bị xử tử hình bằng hình phạt ném đá vì tội ngoại tình, trong khi đó chỉ có 2 người đàn ông chịu hình phạt tương tự cũng với tội này. Điều này cho thấy hình thức xử tử dã man này chủ yếu ảnh hưởng tới phụ nữ.

Hiện nay tại Iran có 9 phụ nữ bị xử tử hình bằng hình phạt ném đá vì tội ngoại tình, trong khi đó chỉ có 2 người đàn ông chịu hình phạt tương tự cũng với tội này. Điều này cho thấy hình thức xử tử dã man này chủ yếu ảnh hưởng tới phụ nữ.

Các nhà hoạt động vì nữ quyền kêu gọi luật này phải được bãi bỏ. Ảnh: BBC

Liệu 11 người này có thể được cứu thoát khỏi cái chết đau đớn và sự tủi nhục hay không phụ thuộc vào sự thành công của một chiến dịch được phát động cách đây hai tháng bởi một nhóm luật sư và các nhà hoạt động vì quyền lợi của phụ nữ. Mục tiêu của nhóm này là luật ném đá phải được xóa bỏ hoàn toàn khỏi Bộ luật Hình sự Hồi giáo của Iran.

Hình phạt ném đá tới chết ảnh hưởng nhiều hơn tới phụ nữ vì theo luật Hồi giáo, một người đàn ông có thể có tới 4 bà vợ chính thức và số vợ tạm thời thì không hạn chế.

Khi bị bắt quả tang ngoại tình, đàn ông có thể luôn nói rằng anh ta đang trong một hợp đồng hôn nhân tạm thời với người phụ nữ kia, miễn là cô ta chưa có chồng. Hợp đồng hôn nhân tạm thời, có thể kéo dài vài giờ, vài tháng hoặc vài năm và có thể dễ dàng được tạo ra giữa các tình nhân. Một phụ nữ đã có chồng không thể tránh khỏi hình phạt ném đá tới chết bằng cách này.

Mahboubeh Abbasgholizadesh, một nhà hoạt động vì nữ quyền và là thành viên của nhóm tuyên truyền "Chiến dịch nhằm chấm dứt vĩnh viễn hình phạt ném đá" nói với tổ chức IPS: "Luật ném đá ảnh hưởng tới phụ nữ nhiều hơn là tới nam giới. Vì thế, với tư cách là những người hoạt động vì nữ quyền, lẽ dĩ nhiên chúng tôi phải đề cập tới vấn đề này cũng như là một số vấn đề khác như chế độ đa thê, quyền li dị cho phụ nữ còn hạn chế, nạn cưỡng hôn, bạo hành trong gia đình và sự nghèo đói - tất cả những vấn đề gây nên những tình huống có thể dẫn tới hình phạt tử hình bằng ném đá. Chúng tôi hi vọng rằng chiến dịch nhằm chấm dứt hình phạt này có thể động viên phong trào của phụ nữ".

"Bản chất của phong trào nữ quyền ở Iran mang màu sắc chính trị vì những nhà hoạt động vì quyền lợi của phụ nữ phải nhắm đến những luật liên quan đến chế độ đa thê và hình phạt tử hình bằng ném đá - những luật lệ duy trì quan điểm gia trưởng của xã hội". - Abbasgholizadeh nói thêm.

Phần lớn phụ nữ bị kết án tử hình bằng ném đá là những người bị kết tội đồng lõa trong vụ giết hại chồng họ. Trong một số trường hợp, họ là những người bị kết tội hoạt động mại dâm. Nếu như chưa lập gia đình và bị buộc tội quan hệ tình dục bất hợp pháp, ba lần đâu họ sẽ phải chịu hình phạt đánh bằng roi, còn lần thứ tư tái phạm họ có thể bị tử hình như trường hợp của cô bé Atefeh Sahaleh 16 tuổi đến từ Neka, miền Bắc Iran. Cô bé đã bị treo cổ vào tháng 8/2004.

Theo luật Hồi giáo, để chứng minh một người ngoại tình cũng không phải là dễ dàng. Để hình phạt ném đá được thông qua, người bị buộc tội phải có bốn lần thú tội trước quan tòa, hoặc là có lời khai của bốn nhân chứng, hoặc do sự hiểu biết của quan tòa quyết định.

Hajieh, 35 tuổi, đến từ thị trấn Jolfa ở Tây Bắc Iran, đã ở tù 5 năm vì bị kết tội đồng lõa trong vụ giết chồng cô. Cô còn 2 năm nữa trước khi phải chịu hình phạt tử hình bằng ném đá. Hiện nay đã được bảo lãnh để tại ngoại, cô nói rằng người đàn ông giết chồng cô đã toan cưỡng hiếp cô trước khi ra tay với chồng cô.

Người đàn ông kia bị phạt bằng cách bồi thường (trả tiền) vì tội giết người. Khi bị thẩm vấn bởi cảnh sát, ông ta đã cáo buộc Hajieh là kẻ đồng lõa trong vụ giết người này và ngoại tình với mình. Vì là đàn ông chưa vợ, nên người này phải chịu một trăm roi phạt vì tội quan hệ tình dục bất hợp pháp.

Hajieh chỉ nói được tiếng Azeri mà không nói được tiếng Farsi khi bị bắt. Cô nói rằng cô không hiểu những thuật ngữ mà quan tòa sử dụng để ám chỉ việc ngoại tình vì thế cô chấp nhận cáo buộc và chỉ phát hiện ra sai lầm này sau khi tòa kết án tử hình cô bằng ném đá.

Vào năm 2004, án tử hình dành cho Hajieh gần như đã đươc thực hiện. Thư mời tới dự buổi hành hình được phát đi trong khắp dân chúng tại thị trấn nơi cô sống, nhưng việc hành hình đã được dừng lại kịp thời khi quan tòa phát hiện ra sai sót trong vụ này. Chánh án tòa án tối cao Ayatollah Shahroudi sau đó đã loại việc hành hình ra khỏi bản án. Hajieh đã được xử lại một lần nữa và cô hi vọng có thể được trắng án.

Iran đã hứa miệng với Liên minh Châu Âu rằng sẽ ngừng hình phạt ném đá cách đây 10 năm và vào tháng 12/2002, Chánh án tòa án tối cao của Iran đã ra lệnh tạm ngừng xử tử bằng ném đá. 

Phát ngôn viên ngành tư pháp Iran Jamal Karimirad nói rằng hình phạt ném đá đã không còn được tiến hành nữa. Ảnh: BBC

Phát ngôn viên ngành tư pháp Iran, Mohammad Karimi Rad, gần đây đã phủ nhận việc xử tử bằng ném đá vẫn tiếp tục diễn ra ở nước ông và nói rằng những bản án như vậy tuy được tòa án tuyên nhưng không được thực hiện. Tuy nhiên nhiều nhân chứng đã chứng kiến vụ ném đá Zahra Gholami được diễn ra một cách bí mật tại nhà tù Evin tại Tehran năm 1999. Tin về vụ ném đá một người đàn ông và một phụ nữ tại thành phố Mashad vào tháng Năm năm nay cũng được loan truyền gần đây.

"Chúng tôi phát động chiến dịch phản đối hình phạt này bởi nó quá dã man. Nó làm tổn hại tới phẩm giá con người. Chúng tôi không phản đối các hình phạt hợp pháp đối với người phạm tội, nhưng không một người nào có lý trí lại có thể giết người khác một cách tàn nhẫn như vậy" - Abbasgholizadeh nói.

Được chính thức phát động vào 1/10, chiến dịch này đã thu thập chữ ký của những người ủng hộ chấm dứt hình phạt ném đá. Những người tổ chức chiến dịch nói ngay cả nếu như Chánh án tòa án tối cao can thiệp vào từng vụ một, mà không có một sự loại bỏ hoàn toàn, thì tòa luôn luôn có thể làm trái lệnh và thi hành hình phạt.

"Những người phát động chiến dịch còn có một chặng đường gian nan phía trước. Phản ứng từ xã hội nói chung về vấn đề này không thống nhất. Các nhà hoạt động xã hội đang ra sức phát động chiến dịch nhằm chấm dứt hình phạt này nhưng cũng có rất nhiều người, không chỉ những người bảo thủ về tôn giáo và chính trị, thấy nó là bình thường" - một nhà quan sát xã hội muốn dấu tên nói với IPS như vậy.

"Ở một số nơi, rất khó để thay đổi những gì đã trở thành truyền thống, và nỗi nhục của một gia đình có phụ nữ ngoại tình là rất ghê gớm. Ít người phản đối hình phạt ném đá ở những nơi này bởi vì mọi người nghĩ rằng một luật như vậy có thể ngăn ngừa các vụ ngoại tình và làm ổn định cuộc sống gia đình. Một số gia đình có phụ nữ bị buộc tội ngoại tình còn tự mình giải quyết vấn đề và rửa nhục bằng cách giết người có tội trước cả khi luật pháp ra tay. Trong trường hợp đàn ông ngoại tình, miễn là anh ta không dính dáng tới phụ nữ đã có chồng, thì người ta có thể dễ dàng tha thứ cho hơn" - ông này nói. (Theo Oneworld.net)