Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Huỳnh Chí Thắng:
Hoạt động của các ban hđnd cấp xã là có hiệu quả!

Hôm nay 30-1, Thường trực HĐND tỉnh tổ chức hội nghị sơ kết việc triển khai thí điểm mô hình Ban HĐND cấp xã. Dịp này, phóng viên báo Đồng Nai đã có cuộc phỏng vấn ông HUỲNH CHÍ THẮNG, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh về một số kết quả bước đầu mà mô hình mới này đem lại...

Ông Huỳnh Chí Thắng

Hôm nay 30-1, Thường trực HĐND tỉnh tổ chức hội nghị sơ kết việc triển khai thí điểm mô hình Ban HĐND cấp xã. Dịp này, phóng viên báo Đồng Nai đã có cuộc phỏng vấn ông HUỲNH CHÍ THẮNG, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh về một số kết quả bước đầu mà mô hình mới này đem lại. Ông Thắng cho biết:

- Xuất phát từ thực tế hoạt động của HĐND cấp xã nói chung và hoạt động giám sát nói riêng của HĐND cấp xã còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu của công cuộc đổi mới và nguyện vọng của nhân dân nên Thường trực HĐND tỉnh đã có văn bản xin ý kiến và được Thường trực Tỉnh ủy, Ban Công tác đại biểu của Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho phép thí điểm thành lập 6 Ban HĐND cấp xã thuộc huyện Long Thành, thị xã Long Khánh và TP. Biên Hòa. Cho đến nay, sau một năm hoạt động, chúng tôi thấy rằng các Ban thí điểm cơ bản đã đi đúng hướng, có hiệu quả.

- Ông Huỳnh Chí Thắng: Các Ban HĐND cấp xã đã thực hiện hoạt động giám sát, thẩm tra và xem xét các văn bản Quy phạm pháp luật của UBND cùng cấp tương đối có hiệu quả. Cụ thể như hoạt động giám sát tăng về cả số lượng và chất lượng (bình quân Ban HĐND xã tiến hành giám sát từ 8 đến 14 cuộc. So với kết quả giám sát của HĐND cấp xã năm 2005 (thời điểm chưa thành lập Ban) và HĐND các xã, phường khác trong toàn tỉnh thì số cuộc giám sát của các Ban tăng từ 7 đến 9 cuộc giám sát). Đặc biệt, tổ chức giám sát có trình tự khoa học, hợp lý từ công tác chuẩn bị xây dựng kế hoạch, chọn nội dung giám sát đến yêu cầu đơn vị được giám sát báo cáo, phân công thành viên Ban HĐND nghiên cứu tài liệu và những vấn đề cần thiết phục vụ công tác giám sát, tiến hành giám sát, kết thúc giám sát có kết luận, kiến nghị và theo dõi kết quả thực hiện các kiến nghị sau giám sát chặt chẽ nghiêm túc, phát huy được trí tuệ tập thể, từ đó đã nâng cao hiệu quả chất lượng công tác giám sát.

Về xem xét các báo cáo, tờ trình và Dự thảo Nghị quyết trình ra kỳ họp HĐND: Với việc thành lập Ban thí điểm, việc xem xét các báo cáo, tờ trình và dự thảo Nghị quyết được nâng lên một bước thành Thẩm tra như các Ban HĐND cấp tỉnh và cấp huyện.Trước khi thành lập Ban thì các báo cáo, tờ trình và dự thảo Nghị quyết khi trình ra HĐND do Thường trực HĐND xem xét và cho ý kiến. Quy định là như vậy nhưng có nơi thực hiện, có nơi không thực hiện. Điều này dẫn đến hạn chế là: Nếu như không thực hiện thì các báo cáo, tờ trình và các dự thảo Nghị quyết thông qua tại kỳ họp mang tính hình thức, có khi chưa đúng với chủ trương của Đảng, Nghị quyết của HĐND cấp trên và kể cả việc phù hợp với tình hình thực tiễn của địa phương. Nếu như có thực hiện thì những ý kiến này hầu hết mang tính chủ quan, cá nhân vì Thường trực HĐND xã chỉ có hai người trong đó đồng chí Chủ tịch hoạt động kiêm nhiệm lại bận nhiều việc, do đó ít khi có ý kiến mà chủ yếu những ý kiến đưa ra là của đồng chí Phó chủ tịch HĐND. Với việc chủ yếu chỉ có một người đưa ra ý kiến lại thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau thì khả năng bao quát, nắm bắt các quy định pháp luật, từ đó đưa ra những ý kiến có chiều sâu, đúng với chủ trương, chính sách hiện hành là điều khó khăn và ngoài khả năng của Thường trực. Chính vì vậy dẫn đến tình trạng tại kỳ họp HĐND có thể xảy ra hai tình huống: một là việc xem xét các báo cáo, tờ trình và các Nghị quyết thực hiện chiếu lệ, mang tính hình thức; hai là: gây nên tình trạng tranh luận không có điểm dừng tại kỳ họp và phải kéo dài thời gian không cần thiết do kỳ họp không có được những thông tin mang tính định hướng, thuyết phục.

Với việc thành lập Ban HĐND cấp xã thí điểm, tại HĐND các xã có tổ chức thí điểm đã khắc phục được những hạn chế này. Trong năm 2006, 6 Ban đã thẩm tra 20 báo cáo, 20 tờ trình về tình hình thực hiện nhiệm vụ KTXH; kết quả thu chi ngân sách địa phương; chỉ tiêu nhiệm vụ 2007; báo cáo thẩm tra tờ trình của UBND về quyết toán ngân sách; báo cáo thẩm tra tờ trình và đề án "tiếp tục thực hiện chương trình giảm nghèo"... giúp cho HĐND xã xem xét và đưa ra được những quyết định mang tính chính xác cao đáp ứng với nhiệm vụ.

Về hoạt động xem xét văn bản Quy phạm pháp luật của UBND cùng cấp: Đây là một việc mà hầu hết HĐND cấp xã không làm vì số lượng văn bản Quy phạm pháp luật ở cấp xã ít; khả năng của Thường trực HĐND cấp xã có nhiều hạn chế. Với việc thành lập Ban thí điểm, các Ban đã được Thường trực, các Ban HĐND cấp tỉnh và huyện phối hợp trao đổi kinh nghiệm và tổ chức xem xét văn bản Quy phạm pháp luật. Mặc dù số lượng văn bản được xem xét trong năm không lớn và không phải Ban thí điểm nào cũng tổ chức thực hiện nhưng đã thể hiện một bước chuyển biến đáng kể trong việc triển khai thực hiện theo đúng các quy định của pháp luật.

- Điều mà cá nhân tôi cảm thấy tâm đắc nhất đó là qua việc triển khai thí điểm Ban HĐND, chất lượng hoạt động giám sát của HĐND được nâng lên nhưng không tăng thêm biên chế, không phát sinh thêm kinh phí hoạt động của HĐND.

- Tôi đã đi dự Hội nghị sơ kết ở 3 địa phương có tổ chức thí điểm Ban HĐND cấp xã. Ý kiến thu nhận được rất nhiều, trong đó có hai luồng ý kiến khác nhau. Hầu hết ý kiến đồng tình với việc thành lập mô hình này. Bên cạnh đó còn một số ý kiến không đồng tình nhưng tôi khẳng định rằng 6/6 Ban thí điểm đều đồng tình, nhất trí cao về việc làm này. Nếu có băn khoăn là băn khoăn từ những "người ngoài cuộc" - những đơn vị chưa tổ chức thí điểm - và băn khoăn này là chính đáng cần được giải tỏa, được chứng minh bằng thực tế.

Về việc cho rằng hoạt động của Ban thí điểm còn lúng túng, đây là điều tất yếu bởi mô hình này là mới, phải vừa làm vừa chỉnh sửa, khắc phục.

Về ý kiến cho rằng mô hình này thiếu hiệu quả, tôi cho rằng đây là ý kiến còn mang tính chủ quan bởi lẽ từ mặt lý luận cho đến thực tế đều chứng minh tính ưu việt của mô hình này. Có chăng, nếu so sánh kết qủa đạt được với mục tiêu phấn đấu thì vẫn còn những hạn chế như hoạt động xem xét văn bản Quy phạm pháp luật của Ban thí điểm vẫn chưa đạt; hoạt động giám sát có lúc, có nơi còn lúng túng và chưa thực hiện theo đúng chương trình đã đề ra.

Cá nhân tôi cũng như Thường trực và các Ban HĐND tỉnh luôn tâm niệm rằng: Đây mới chỉ là kết quả bước đầu được thực hiện trong một thời gian ngắn, trong một phạm vi hẹp. Do đó sẽ không chủ quan với những gì đã có mà cần phải tiếp tục hoàn thiện các Ban này trong thời gian tới.

- Có nhiều giải pháp để nâng cao chất lượng cho Ban HĐND cấp xã nhưng theo tôi, quan trọng nhất vẫn là yếu tố con người. Theo chúng tôi thì các Ban HĐND cấp xã phải lựa chọn cho được những thành viên là đại biểu HĐND cấp xã, có sự am hiểu, có kiến thức thuộc các lĩnh vực khác nhau để bổ trợ cho nhau giúp Ban này có thể đưa ra được những ý kiến chính xác, bao quát nhiều lĩnh vực. Kinh nghiệm thực tiễn từ phường Trung Dũng, TP. Biên Hòa cho thấy, chính việc chọn lựa một số cán bộ hưu trí có trình độ chuyên sâu trong lĩnh vực tài chính, pháp luật tham gia Ban mà hiệu quả hoạt động của Ban đã được nhân lên rõ rệt.

Bên cạnh giải pháp về yếu tố con người, còn có những giải pháp khác như tăng cường công tác bồi dưỡng kỹ năng hoạt động trên các lĩnh vực cho các thành viên của Ban; tích cực trao đổi kinh nghiệm, phối hợp hoạt động giữa HĐND cấp huyện, cấp tỉnh với cấp xã; tạo điều kiện làm việc và trang bị cơ sở vật chất cho HĐND cấp xã và tiếp tục nghiên cứu, bổ sung những quy định cụ thể, chi tiết vào quy chế hoạt động của Ban. Thực hiện tốt và đồng bộ những vấn đề nêu trên chắc chắn chất lượng hoạt động của Ban HĐND cấp xã sẽ được nâng lên.

Về mức độ triển khai mô hình này đến đâu, chúng ta phải đợi kết quả từ Hội nghị sơ kết cấp tỉnh. Nếu nhận thấy cần thiết nhân rộng, Thường trực HĐND tỉnh sẽ xin ý kiến Thường trực Tỉnh ủy về vấn đề này nhưng nếu có thì cũng chỉ ở mức độ mở rộng thêm, chưa thể là toàn bộ các đơn vị cấp xã.

Nguyễn Phượng