Đại tá Nguyễn Phi Hùng, Phó giám đốc Công an tỉnh Đồng Nai:
Sẽ có hơn 100 phạm nhân được tỉnh xét đặc xá trong dịp quốc khánh 2-9 năm nay

Phạm nhân trong trại tạm giam (B5) đang chăm sóc cây kiểng.

Hàng năm, cứ vào các dịp lễ, Tết là Chủ tịch nước lại ký lệnh đặc xá trả tự do trước thời hạn cho những phạm nhân có quá trình rèn luyện cải tạo tốt ở trại. Nhân đợt đặc xá năm nay, phóng viên báo Đồng Nai đã có cuộc trao đổi với Đại tá Nguyễn Phi Hùng, Phó giám đốc Công an tỉnh Đồng Nai xung quanh vấn đề này.

* Phóng viên: Xin Đại tá cho biết công tác giam giữ, cải tạo ở trại giam ra sao? Điều kiện ăn ở, chương trình giáo dục cải tạo như thế nào? Kết quả học tập, cải tạo của phạm nhân?

- Đại tá Nguyễn Phi Hùng: Thực hiện chính sách đối với can phạm, trại tạm giam Công an Đồng Nai luôn được Bộ Công an đánh giá tốt. Ngoài tiêu chuẩn, chế độ chung, nhờ có nguồn huê lợi thu được từ việc sản xuất và chăn nuôi ở trại nên các bữa ăn của phạm nhân được cải thiện, đời sống văn hóa tinh thần cũng được chăm sóc, giáo dục chu đáo.

Do nội quy trại được quy định chặt chẽ, hàng tháng đều có đánh giá, phân loại cụ thể nên đa số các phạm nhân đều cố gắng học tập, cải tạo tốt. Mặt khác, họ cũng biết rằng chấp hành tốt nội quy, tích cực cải tạo sẽ có được nhiều cơ hội tái hòa nhập cộng đồng trước thời hạn.

* Tiêu chuẩn để xét đặc xá lần này có gì mới so với các lần xét đặc xá trước đây, thưa Đại tá?

- Về cơ bản đợt đặc xá lần này xét theo các tiêu chuẩn quy định của Hội đồng đặc xá Trung ương. Ngoài tiêu chuẩn về thời gian, phạm nhân phải chấp hành quy chế, nội quy trại giam, trại tạm giam; tích cực học tập, lao động cải tạo, trong quá trình chấp hành hình phạt tù được xếp loại cải tạo từ khá trở lên; khi được đặc xá không làm phương hại đến an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội và phấn đấu trở thành người có ích cho xã hội. Tuy nhiên, so với các đợt đặc xá trước đây, quy định xét đặc xá lần này chặt chẽ hơn đối với loại tội phạm có liên quan đến tham nhũng: trước đây chỉ cần cam kết thỏa thuận, thì nay phải trả hết nợ mới được xét đặc xá. Bên cạnh đó, các trường hợp có tình tiết đặc biệt, có một trong những tiêu chuẩn sau đây cũng được đề nghị xét đặc xá, bao gồm:

1. Phạm nhân lập công lớn trong quá trình chấp hành hình phạt tù, là người giúp trại giam hoặc cơ quan điều tra phát hiện, truy bắt tội phạm; giúp trại giam ngăn chặn hoặc bắt được phạm nhân trốn trại; cứu được người khác trong tình thế hiểm nghèo; tích cực cứu được tài sản có giá trị lớn của Nhà nước, của tập thể, của công dân trong thiên tai hỏa hoạn.

2. Bản thân là thương binh, bệnh binh, người có công với cách mạng hoặc được Nhà nước tặng thưởng huân chương, huy chương hoặc tặng danh hiệu “dũng sĩ” trong kháng chiến.

3. Là con đẻ, con nuôi hợp pháp của “Bà mẹ Việt Nam anh hùng” hoặc con của gia đình được Nhà nước tặng bằng “có công với nước”.

4. Có một trong những người sau đây là liệt sĩ: bố đẻ, mẹ đẻ, vợ hoặc chồng, con đẻ, anh, chị, em ruột hoặc bố, mẹ , con nuôi hợp pháp.

5. Phạm nhân quá già yếu là người 70 tuổi trở lên, người trên 60 tuổi đang thường xuyên ốm đau phải điều trị tại bệnh viện, bệnh xá phải có bản sao bệnh án của trung tâm y tế cấp huyện trở lên.

6. Phạm nhân đang mắc một trong căn bệnh hiểm nghèo: ung thư, bại liệt, lao nặng, xơ gan cổ chướng, suy tim, suy thận độ 3 trở lên... phải có kết luận của Hội đồng giám định y khoa hoặc bản sao bệnh án của bệnh viện cấp tỉnh trở lên; riêng phạm nhân HIV chuyển sang AIDS phải có phiếu xét nghiệm và bản sao bệnh án.

7. Phạm nhân có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, có con dưới 16 tuổi không ai nuôi dưỡng; phạm nhân là lao động duy nhất trong gia đình mà hiện tại gia đình đang lâm vào hoàn cảnh kinh tế đặc biệt khó khăn do thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn hoặc đau ốm kéo dài; phạm nhân có bố, mẹ, vợ (chồng), con ốm đau nặng kéo dài không người chăm sóc.

8. Phạm nhân khi phạm tội là người chưa đủ 18 tuổi.

9. Phạm nhân phạm các tội về kinh tế, chức vụ đã chấp hành xong hình phạt bổ sung về tiền và bồi thường thiệt hại về dân sự.

* Như vậy, đợt này tỉnh Đồng Nai có bao nhiêu phạm nhân được đặc xá? Và, trước khi Hội đồng xét đặc xá của tỉnh đưa ra xét, thì trong trại có tổ chức bình xét công khai trong phạm nhân?

- Trong đợt này Hội đồng xét đặc xá của tỉnh đưa ra xét 136 trường hợp, trong đó có 5 phạm nhân được hoãn hình phạt tù do bệnh lý được Tòa án tỉnh đề nghị xét đặc xá. Kết quả, có 108 trường hợp được xét, còn 28 trường hợp tuy cải tạo tốt, nhưng thuộc loại tội phạm nguy hiểm như: cố ý gây thương tích, trộm cắp tài sản có tổ chức cộng với thời gian cải tạo còn dài... Hội đồng xét đặc xá của tỉnh thống nhất để các đối tượng này tiếp tục học tập, giáo dục. Về tổ chức bình xét, như tôi đã nói ở trên, hàng tuần, tháng, quý đều có tổ chức họp bình bầu, xếp loại: tốt, khá, trung bình, kém. Nếu trong thời gian cải tạo được xếp loại khá trở lên sẽ được đưa vào danh sách bình bầu, bỏ phiếu tín nhiệm trong phạm nhân và gởi danh sách lên Hội đồng đặc xá của trại xem xét, sau đó mới chuyển lên Ban giám đốc Công an tỉnh xét duyệt, cuối cùng là đưa ra Hội đồng xét đặc xá của tỉnh xét.

* Thưa đại tá, vậy những phạm nhân được đặc xá ở những năm trước đây cơ quan công an có nắm được không và khi về địa phương họ có hòa nhập được với cộng đồng?

- Sau khi được đặc xá, địa phương sẽ nhận họ về giao cho gia đình, chính quyền, các đoàn thể ở địa phương có trách nhiệm gần gũi, giúp đỡ. Những người có hoàn cảnh khó khăn, không có công ăn việc làm, thì địa phương sẽ có trách nhiệm liên hệ giải quyết công ăn việc làm cho họ, tạo điều kiện cho vay vốn để họ làm ăn, ổn định cuộc sống, trở thành người có ích cho gia đình và xã hội theo chương trình giúp đỡ, cảm hóa, giáo dục con người lầm lỡ ở địa bàn dân cư do Sở Văn hóa - thông tin và các ban, ngành, đoàn thể phối hợp thực hiện.

* Xin cảm ơn Đại tá.

Hương Li (thực hiện)