Ông Seth Winnick, Tổng lãnh sự Hoa Kỳ tại TP. Hồ Chí Minh :
Rất nhiều phái đoàn thương mại và đầu tư của Hoa Kỳ đã đến Đồng Nai tìm kiếm các cơ hội thương mại và đầu tư

Ông Seth Winnick.

Nhân kỷ niệm 10 năm Việt Nam và Hoa Kỳ bình thường hóa quan hệ (1995-2005), ông Seth Winnick, Tổng lãnh sự Hoa Kỳ tại TP. Hồ Chí Minh, đã dành cho phóng viên báo  Đồng Nai một cuộc phỏng  vấn.

* PV : Ông có nhận xét gì về  dịp kỷ niệm 10 năm bình thường hóa quan hệ giữa Việt Nam và Hoa Kỳ? Theo ông sự kiện nào là quan trọng nhất trong quan hệ giữa hai nước trong 10 năm qua?

- Ông Seth Winnick : Quan hệ giữa hai nước  chúng ta đã phát triển rất nhanh chóng, chỉ mới  10 năm, kể từ ngày hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao vào năm 1995 và cũng chỉ mới 5 năm kể từ ngày hai nước ký Hiệp định thương mại song phương. Chuyến thăm lịch sử của Thủ tướng Việt Nam Phan Văn Khải sang  Hoa Kỳ và các cuộc tiếp xúc cấp cao giữa hai nước đã mang lại rất nhiều  cơ hội tăng cường quan hệ giữa hai nước. Chúng tôi  cho rằng, cột mốc 10 năm quan hệ không chỉ được ghi nhớ bởi một sự kiện hay một thành tựu riêng biệt nào, mà phải là một loạt các thành công đạt được trong thời gian qua.

Rất nhiều sinh viên Việt Nam đến Mỹ du học; thương mại phát triển và chúng ta đã có nhiều cuộc trao đổi, thăm viếng chính thức của cả hai bên. Chúng tôi đã và đang nỗ lực mở rộng các cơ hội trao đổi giữa hai nước. Hoa Kỳ tiếp tục hỗ trợ Việt Nam, nhất là trong lãnh vực phòng và chữa  bệnh HIV/AIDS. Chúng tôi cũng đã tiếp cận sinh  viên các trường đại học và cả các đảng viên, quan chức, cơ quan của Đảng và Chính phủ Việt Nam. Chúng tôi đã trao đổi về các vấn đề  thương mại và hợp tác  song phương cũng như các vấn đề khác như: tôn giáo, nhân quyền và quan hệ quốc tế.

Trên mặt trận kinh tế, Hiệp định thương mại song phương đã mở ra một thời kỳ mới cho sự phát triển kinh tế của Việt Nam  và đánh dấu sự cam kết của Chính phủ Việt Nam  trong việc mở cửa nền kinh tế. Xuất khẩu của Việt Nam sang Hoa Kỳ đã tăng lên gấp 10 lần trong vòng hơn nửa  thập kỷ qua, đạt 5 tỷ USD so với 500 triệu USD trươc khi hiệp định thương mại Việt Nam và Hoa Kỳ được ký kết.  Trong khi Việt Nam đạt được những thành công to lớn trong việc xuất khẩu hàng hóa (dệt may  và thủy sản) sang Hoa Kỳ, thì thương mại hai chiều cũng đã mang lại lợi ích cho cả Việt Nam và Hoa Kỳ. Ví dụ, ngành công nghiệp sản xuất đồ gỗ của Việt Nam  nhập khẩu  gỗ nguyên liệu từ Hoa Kỳ để sản xuất đồ gỗ xuất khẩu sang Hoa Kỳ.

* Mối quan hệ giữa Việt Nam và Hoa Kỳ sẽ phát triển như thế nào trong  tương lai? Ông  có cho rằng sẽ có những bước phát triển mới trong mối quan hệ?

- Chúng tôi rất lạc quan về mối quan hệ với Việt Nam và rất chú trọng đến việc hỗ trợ tiến trình phát triển của Việt Nam. Quan hệ phát triển trên mọi lãnh vực thương mại, đầu tư, văn hóa và giáo dục. Về mặt trao đổi văn hóa, như tôi đã đề cập ở phần trên, chúng tôi đã rất năng động. Chúng tôi đưa các  chuyên gia Hoa Kỳ đến Việt Nam và mời các quan chức Chính phủ, doanh nhân, giới  văn nghệ sĩ Việt Nam sang thăm và tìm hiểu tại Hoa Kỳ. Số lượng du học sinh Việt Nam  theo học tại Hoa Kỳ tăng trung bình mỗi năm khoảng 5%, riêng năm 2005, số lượng sinh viên du học tăng  7% so với năm ngoái. Quỹ giáo dục Việt Nam (VEF) cũng đang phát triển rất nhanh. Hiện đã có khoảng 100 sinh viên của chương trình này đang học tại Hoa Kỳ và trong năm nay có thêm 50 tân sinh viên nữa theo học, nâng tổng số sinh viên của chương trình này theo học tại Hoa Kỳ lên 150 người . Con số này sẽ tiếp tục được nâng lên và mỗi năm sẽ có từ 50 đến 100 sinh viên trở về Việt Nam  sau khi nhận được bằng thạc sĩ và tiến sĩ tại Hoa Kỳ. Những hoạt động trao đổi này sẽ giúp tăng cường sự hiểu biết đáng kể về Việt Nam tại các trường học Hoa Kỳ, cũng như trong khối doanh nghiệp.

* Ông nhận xét gì  về tình hình đầu tư của Hoa Kỳ trong thời gian tới? Lĩnh vực nào sẽ được các công ty Hoa Kỳ quan tâm nhất?

- Rõ ràng, Đồng Nai có rất nhiều tiềm năng thu hút sự quan tâm của các công ty Hoa Kỳ. Đồng Nai đang chứng minh là một trong những tỉnh thu hút nhiều đầu tư nước ngoài nhất ở Việt Nam. Chúng tôi đã thấy rất nhiều các phái đoàn thương mại và đầu tư của Hoa Kỳ đến Đồng Nai tìm kiếm các cơ hội thương mại và đầu  tư. Môi trường kinh doanh tại Việt Nam rất năng động, điều này giúp cho công việc của tôi tại đây trở nên rất thú vị. Có rất nhiều cơ hội tại đây và các công ty Hoa Kỳ đang ở giai đoạn khám  phá, khi đến Việt Nam đã rất ngạc nhiên về những  gì họ nhìn thấy  về tiềm năng của thị trường này.

Tôi tin rằng tiềm năng đầu tư vào lĩnh vực dịch vụ là rất lớn, miễn là Việt Nam tiếp tục mở cửa lĩnh vực này cho nước ngoài tham gia. Các nhà cung  cấp dịch vụ tài chính nước ngoài, các ngân hàng, công ty bảo hiểm, các hãng kiểm toán ... tất cả sẽ phục vụ và thúc đẩy sự phát triển của ngành công nghiệp nội địa. Càng tham gia vào hoạt động, các công ty nước ngoài sẽ làm cho các ngành công nghiệp nội địa có tính cạnh tranh mạnh hơn. Không thể làm kinh doanh theo lối cũ, một khi đối thủ đang làm tốt hơn mình rất nhiều. Hoa Kỳ có kỹ năng, chuyên môn cao trong lĩnh vực tài chính, công nghệ thông tin và các dịch vụ khác có thể  mang lại lợi ích cho Việt Nam.

* Ông thích nhất điều gì ở Việt Nam?

Một trong những điều rất lý thú tôi khám phá được ở Việt Nam là mức độ quyền lực của chính quyền cấp tỉnh. Mọi người nghĩ về Việt Nam như là đất nước mà quyền lực tập trung  ở chính quyền trung ương, tại thủ đô. Nhưng trên thực tế thì không phải như vậy. Có sự khác biệt lớn giữa tỉnh, thành này với tỉnh, thành khác. Bạn sẽ nhận thấy sự khác biệt khi đến  thăm các tỉnh thành khác nhau của  Việt Nam. Ngay cả  hai tỉnh  láng giềng cũng có những khác biệt. Ví dụ, Đồng Nai và Bình Dương đã trở thành hai tỉnh thành công nhất trong việc phát triển kinh tế tại Việt Nam . Một phần của sự khác biệt này nhìn thấy qua một nghiên cứu về chỉ số năng lực cạnh trạnh của  các tỉnh, thành Việt Nam do Phòng Thương mại và công nghiệp Việt Nam thực hiện với  sự hỗ trợ về kỹ thuật của Hoa Kỳ. Sở dĩ đây là một nghiên cứu rất thú vị vì nó cho thấy rằng mức độ chất lượng điều hành của chính quyền là nhân tố quan trọng cho sự phát triển kinh tế.

Đại diện Tổng công ty Sonadezi và Công ty Gannon ký kết bản ghi nhớ xây dựng nhà máy phát điện tại Nhơn Trạch trong chuyến xúc tiến đầu tư của Đồng Nai tại Hoa Kỳ.

* Là một nhà kinh tế, ông có lời khuyên gì  cho Việt Nam?

- Thực tế đầy đủ và hiệu quả những quy định của Hiệp định thương mại Việt Nam - Hoa Kỳ và các quy định của WTO sẽ giúp Việt Nam hưởng lợi từ việc trở thành thành viên của WTO, bao gồm nâng cao tính  minh  bạch, hiệu quả điều hành của chính quyền và mở cửa hoàn toàn thị trường Việt Nam cho đầu tư nước ngoài, tấn công vào tham nhũng ở mọi cấp độ và bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ. Nếu các nhà đầu tư nước ngoài và các công dân Việt Nam đóng góp tài sản vào sự phát triển kinh tế Việt Nam, họ cần phải tin tưởng rằng tài sản của mình sẽ được bảo vệ.

Việt Nam cần sử dụng tốt hơn nữa tài sản tài chính và  mở rộng các dịch vụ tài chính để tận dụng tiềm năng phát triển. Với một nền  tài chính vững mạnh, các nhà đầu tư cả trong và ngoài nước sẽ đóng góp nhiều vốn cho sự phát triển của Việt Nam. Thực hiện một cơ chế bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ đáng tin cậy và mạnh mẽ sẽ đóng vai trò quan trọng cho sự thành công tương lai kinh tế Việt Nam, trong khi việc trở thành  thành viên của WTO sẽ chắc chắn thu hút quan tâm đầu tư. Một cơ chế bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ lỏng lẻo sẽ làm giảm sự cam kết từ các nhà đầu tư  vào Việt Nam và sẽ gây nguy hại cho sự phát triển của các doanh nghiệp Việt Nam về lâu dài.

* Xin cảm ơn ông.

Kim Loan (thực hiện)