"Trách nhiệm" của trạm cân Dầu Giây

Theo khảo sát và thiết kế ban đầu của đơn vị chủ đầu tư thì trạm cân sẽ đặt tại khu vực ngã tư Dầu Giây (huyện Thống Nhất). Thế nhưng vì nhiều lý do khác nhau, trạm cân này được "dời" xuống gần thị trấn của huyện Trảng Bom, cách vị trí dự kiến ban đầu hơn 20km. Quyết định đó đã gây ra hàng loạt hậu quả nghiêm trọng mà phía tỉnh Đồng Nai phải lãnh đủ.

* Lợi ít, hại rất lớn

Gần vị trí trạm cân Dầu Giây có rất nhiều đường làng quê, đường liên xã, liên huyện và tỉnh lộ nối với quốc lộ 1A đã "giúp" cho xe quá tải tránh trạm. Theo thống kê của Công an Đồng Nai, có ít nhất 16 đường tỉnh, đường liên huyện và hàng chục đường làng quê, đường khu công nghiệp đấu nối xung quanh khu vực trạm cân Dầu Giây. Tất cả các đường và hệ thống cầu ở khu vực này đều có sức chịu tải thấp. Vì vậy, chỉ sau 4 tháng trạm cân đi vào hoạt động, nhiều tuyến đường có xe tải tránh trạm đều bị xuống cấp, hư hỏng nghiêm trọng.

Xe quá tải vượt trạm cân bằng cách đi vào đường nhánh hoặc hạ tải tạm thời.

Công bằng mà nói, trạm cân Dầu Giây đã góp phần làm giảm tình trạng xe vượt tải lưu thông trên quốc lộ 1A. Theo thống kê của Phòng Cảnh sát giao thông Đồng Nai, hiện nay lượng xe tải lưu thông trên quốc lộ 1A qua khu vực trạm cân giảm khoảng 30% so với trước khi có trạm cân. Thế nhưng, trên thực tế nó chỉ giảm xe và hạn chế phá đường tính từ ngã tư Vũng Tàu đến thị xã Long Khánh. Thay vào đó, quốc lộ 51, 56, 20 và hàng chục con đường lớn nhỏ gần trạm cân Dầu Giây lãnh đủ. Chỉ trong vòng 4 tháng (kể từ ngày 1-3) trạm cân đi vào hoạt động, cảnh sát và thanh tra giao thông tỉnh đã kiểm tra, xử phạt gần 4.300 trường hợp xe quá tải lưu thông vào các đường né trạm cân, tăng gấp 3 lần so với trước đó và nhiều hơn so với trạm cân Dầu Giây xử phạt.

Đã sai còn cố tình "câu giờ"

Tính từ khi 4 chốt kiểm soát giao thông cố định được xác lập (từ ngày 21-5) đến nay, lực lượng phối hợp giữa cảnh sát và thanh tra giao thông đã lập biên bản gần 1.000 xe quá tải vi phạm. Đường 769 (đi từ thị trấn Long Thành đến ngã tư Dầu Giây) có xe quá tải né trạm cân Dầu Giây đi vào nhiều nhất, kế đến là đường tỉnh 762 (huyện Vĩnh Cửu), đường Trảng Bom - Cây Gáo, đường Vườn Ngô - An Viễn... Các lỗi vi phạm thường thấy: chở hàng vượt quá tải trọng thiết kế của xe, vượt quá tải trọng cầu đường, che đậy không đảm bảo.

Các chủ phương tiện, chủ hàng và tài xế khi vi phạm thường tìm mọi cách né tránh việc xử lý của cơ quan chức năng, như: kéo dài thời gian, không chấp hành xuất trình giấy tờ xe, năn nỉ, cự cãi, đưa hối lộ...

Trong tháng 6 vừa qua, Sở Giao thông - vận tải (GT-VT) đã thành lập đoàn kiểm tra các đường này và xác định, có khoảng 50km đường bị hư hỏng, gây thiệt hại hơn 70 tỷ đồng. Tuy nhiên, theo báo cáo của công an một số huyện, hiện nay nhiều xe tải đi vào một số đường lô cao su, đường khu dân cư... thì mức độ đường sá hư hỏng còn nghiêm trọng hơn.

Ông Dương Mạnh Hưng, quyền Chánh Thanh tra Sở GT-VT cho biết, có những lúc lực lượng chức năng... bất lực với các xe quá tải né trạm đi vào các đường tỉnh, đường huyện. Bởi, lực lượng làm nhiệm vụ không có đủ phương tiện, điều kiện để buộc các chủ xe, tài xế dừng, hạ tải. Theo Công an huyện Long Thành, xe quá tải thường đi vào đêm khuya nên việc buộc hạ tải rất khó vì thiếu lực lượng bốc xếp, kho bãi chứa hàng... Song, các cán bộ, chiến sĩ ở chốt kiểm soát trên đường tỉnh 769 (Long Thành - Thống Nhất) cho biết, hiện nay các xe tải trọng lớn đi vào đường này và các tuyến đường xung quanh trạm cân Dầu Giây đã giảm đáng kể. Thay vào đó, các xe này đi xa hơn xuống các đường tỉnh, quốc lộ thuộc 2 tỉnh: Bà Rịa - Vũng Tàu và Bình Thuận.

* Vì sao xe tải chịu đi xa hơn là qua trạm?

Mấy tháng nay, lực lượng cảnh sát và thanh tra giao thông cắt cử hơn 120 cán bộ, chiến sĩ chốt chặn tại 4 điểm kiểm soát suốt 24/24 giờ. Điều này đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc tuần tra, kiểm soát, điều phối giao thông trên các chốt, điểm giao thông trọng yếu khác.

Nhiều xe tải đậu hàng giờ liền trên quốc lộ 1A (đoạn gần trạm cân Dầu Giây) để... chờ thời!

Theo các cán bộ, chiến sĩ cảnh sát giao thông và thanh tra giao thông tỉnh, hầu hết các xe chở quá tải, quá khổ đều tìm cách né đi qua trạm cân Dầu Giây. Chủ xe, chủ hàng, tài xế sẵn sàng đi đường vòng xa hơn, tốn nhiều dầu nhớt, phí cầu đường. Lý do, theo ông Dương Mạnh Hưng: "Một xe tải đi vòng thêm 100km, mua vé qua trạm thu phí và chi phí hao mòn... tốn thêm tối đa 1 triệu đồng. Trong khi đó, để xe này đi qua trạm cân, nếu quá tải sẽ bị phạt từ 3-5 triệu đồng và buộc hạ tải (phải thuê người bốc xếp, trông giữ hàng hóa...). Còn tài xế thì bị giam giấy phép lái xe 60 ngày và sau đó phải đi học, thi lại để lấy bằng lái mới...". Chính vì né trạm "lời" hơn nên các chủ xe, chủ hàng, tài xế bất chấp mọi quy định.

Từ những điều bất hợp lý dẫn đến nhiều hậu quả của việc đặt trạm cân Dầu Giây tại Trảng Bom, thượng tá Võ Văn Sáng, Phó giám đốc Công an tỉnh đề nghị Cục Đường bộ Việt Nam nên tính toán đến phương án di dời trạm cân đến địa điểm thích hợp.

Ông Ngô Quang Đảo, Phó cục trưởng Cục Đường bộ Việt Nam thừa nhận tình trạng xe né trạm cân làm đường sá hư hỏng nhiều. Lãnh đạo Cục Đường bộ cũng hứa sẽ xem xét tìm vị trí phù hợp để chuyển trạm cân Dầu Giây. Điều này cho thấy, việc đặt trạm cân Dầu Giây tại thị trấn Trảng Bom - nơi có rất nhiều đường đấu nối "giúp" xe quá tải tránh trạm là một sai lầm mà đơn vị quản lý cần nhìn nhận, khắc phục càng sớm càng tốt.

Chưa triệt để!

Dù có trạm cân Dầu Giây và 4 chốt kiểm soát giao thông cố định trên địa bàn tỉnh nhưng xe quá tải cầu đường, quá tải trọng thiết kế vẫn ngang nhiên lưu thông. Nguyên nhân do đâu?

Ngoài những mánh khóe vượt qua trạm cân bằng cách che biển số, nhờ "cò" dẫn đường, hiện nay khi đến gần trạm cân và các chốt kiểm soát giao thông cố định một số chủ xe cho hạ tải (tạm thời) để vượt qua rồi thuê xe nhỏ chở hàng qua trạm để đưa lên xe tải đi tiếp. Khi bị lực lượng cảnh sát và thanh tra giao thông truy bắt, xử lý gắt gao, một số xe tải còn tìm cách đi vào các đường lô cao su, đường cụt. Theo phản ánh của Phòng Cảnh sát giao thông tỉnh, lực lượng chức năng không tài nào kiểm soát, ngăn chặn hết các xe cố tình tránh trạm cân.

Tuy nhiên, như thế không phải đã hết cách. Ông Dương Danh Quý, Chánh văn phòng Ban An toàn giao thông tỉnh cho rằng, phương tiện xe quá tải có tránh né ở đâu rồi cũng phải chạy ra các quốc lộ. Do vậy, lực lượng chức năng cần tăng cường tuần tra, kiểm soát và cương quyết xử lý những trường hợp vi phạm. Phó giám đốc Sở Giao thông - vận tải Trần Văn Quan thì nói, việc lập trạm cân cho đến thời điểm này là... không hiệu quả. Theo ông Quan, muốn kiểm soát xe quá tải, quá khổ là phải cân tại nguồn (bến bãi bốc xếp hàng hóa lên xe). Tuy nhiên, trong thế "đã lỡ rồi" này thì các lực lượng chức năng ở Đồng Nai phải tăng cường kiểm soát và kiên quyết buộc các xe quá tải hạ tải.

Thượng tá Võ Văn Sáng, Phó giám đốc Công an tỉnh cho rằng, thỉnh thoảng xe quá tải vẫn đi qua trạm cân mà không bị phát hiện, xử lý. Các xe tránh trạm đi vào các đường tỉnh, đường liên huyện cũng chưa bị xử lý nghiêm. Lý do mà công an các địa phương đưa ra là thiếu bến bãi, thiết bị, nhân lực cho việc hạ tải, theo thượng tá Võ Văn Sáng là không thỏa đáng. Bởi, theo Thông tư 27 thì chủ hàng, chủ xe vi phạm phải có trách nhiệm hạ tải, bảo quản hàng hóa của mình. Chỉ đạo tại cuộc họp vào chiều ngày 9-7, Phó giám đốc Công an tỉnh rất kiên quyết: "Mục đích đặt trạm cân và các chốt kiểm soát giao thông cố định là để ngăn chặn tình trạng xe quá tải lưu thông. Thế nhưng mục đích này chưa đạt được như mong muốn là do chúng ta chưa xử lý triệt để những phương tiện vi phạm. Do đó, yêu cầu cảnh sát giao thông và các lực lượng phối hợp phải kiên quyết buộc phương tiện chở quá tải trọng hạ tải bằng mọi cách".

Trường Quân

Nhóm PV