Trở lại chuyện đền bù giải tỏa ở ấp Đất Mới (xã Phú Hội, huyện Nhơn Trạch) :
Vì sao người dân tiếp tục phản ứng đơn vị đầu tư thi công ?

Một số người dân ở ấp Đất Mới có đất bị giải tỏa ngăn chặn, không cho nhà đầu tư thi công vào tháng 10-2005

Trên trang 8 báo Đồng Nai số 1086 ra ngày thứ ba 22-11 đăng bài "Đâu là bất hợp lý trong việc đền bù, giải toả đất đai ở ấp Đất Mới thuộc xã Phú Hội huyện Nhơn Trạch?", nêu lên những bất hợp lý trong việc đền bù, giải tỏa đất đai thuộc dự án xây dựng KCN Nhơn Trạch II do Công ty xây dựng và kinh doanh nhà Phú Nhuận (TP. Hồ Chí Minh) làm chủ đầu tư. Cụ thể, có nhiều trường hợp ở cùng một khu đất nhưng hộ thì được đền bù giá cao, người được đền bù giá thấp; việc tái định cư đối với một số hộ dân mất nhiều đất không được xem xét... Xuất phát từ những bất hợp lý đó, nên vào những tháng cuối năm 2005, đã hai lần đơn vị đầu tư tiến hành thi công đều bị người dân có đất bị giải tỏa đứng ra ngăn cản. Mới đây nhất là chiều ngày 3-1- 2006, một tốp công nhân đem theo phương tiện cơ giới đến ấp Đất Mới định san ủi mặt bằng nhưng bị hàng trăm người dân gây áp lực và nhất quyết giữ đất. Một trong những lý do được người dân nêu lên khi chính quyền địa phương đến can thiệp là chính Phó chủ tịch UBND huyện Nhơn Trạch Giang Chí An đã hứa với người dân xã Phú Hội là sẽ xem xét để điều chỉnh những bất hợp lý mà người dân phản ánh. Thế nhưng đã hơn 1 tháng kể từ ngày ông An có cuộc gặp với người dân nơi đây, mọi chuyện vẫn chẳng có gì thay đổi...

Vì sao người dân chống đối?

Thực tế, việc người dân ở ấp Đất Mới, xã Phú Hội gửi đơn khiếu nại về giá cả đền bù bất hợp lý và chính sách tái định cư không rõ ràng... đã từ rất lâu. Song, những vấn đền mà số người mất đất kêu ca đều không được giải quyết một cách thoả đáng. Mãi đến khi báo Đồng Nai phản ánh vấn đề thì chiều ngày 25-11-2005, tại hội trường UBND xã Phú Hội, Phó chủ tịch UBND huyện kiêm Chủ tịch Hội đồng bồi thường (HĐBT) huyện Nhơn Trạch Giang Chí An mới có buổi gặp gỡ người dân ấp Đất Mới. Cuộc họp kéo dài trong hơn 2 giờ đồng hồ diễn ra căng thẳng. Có 27 lượt ý kiến thẳng thắn, nêu khá rõ những bất hợp lý trong việc áp giá đền bù giải tỏa, thu hồi đất ở khu vực ấp Đất Mới. Đáng kể là có rất nhiều ý kiến không đồng tình với cách làm của Tổ đền bù trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

Trả lời ý kiến thắc mắc của người dân xung quanh những bất hợp lý trong việc đền bù, ông Đoàn Minh Nghĩa, phụ trách Tổ đền bù giải tỏa, thu hồi đất ở khu vực ấp Đất Mới - khẳng định, việc áp dụng quyết định bồi thường của UBND tỉnh giữa giá cũ 195.000 đồng/m2 (dựa theo các Quyết định số 2963 ngày 16-8-2001; số 4622/QĐ.CT.UBT ngày 30-9-2004; số 5327/QĐ.CT.UBT ngày 1-11-2004; số 6515/QĐ.CT.UBT ngày 20-12-2004) và giá mới 400.000 đồng/m2 (Quyết định 6872/QĐ.CT.UBT ngày 29-12-2004) được thực hiện vào từng thời điểm khác nhau nên trường hợp nào rơi vào thời điểm áp dụng giá cũ, chỉ được nhận đền bù theo giá cũ; trường hợp nào "may mắn" trúng vào thời điểm áp dụng giá mới thì... khá hơn. Và như vậy, Hội đồng đền bù của huyện Nhơn Trạch đã làm đúng quy định. Ông Nghĩa còn cho biết, trường hợp của 24 hộ ở ấp Đất Mới được áp giá đền bù theo giá mới (400.000 đồng/m2) là do một số trường hợp bản đồ địa chính vẽ sai; một số không có sổ đỏ. Ngoài ra, có 12 người ở TP. Hồ Chí Minh và 3 người ở Cần Thơ cho nên quá trình kiểm tra thực trạng, xác minh nguồn gốc đất... tốn rất nhiều thời gian. Vì vậy, khi hoàn tất thủ tục cho các hộ này xong thì đúng vào thời điểm áp dụng giá mới (?!). Không đồng tình với ông Nghĩa về bản đồ địa chính vẽ sai, ông Trần Tấn Lợi cho biết, gia đình ông và 4 hộ dân có đất liền kề nhau, bản đồ nào cũng vẽ ranh giới rạch ròi, nhưng gia đình ông lại rơi vào sự thẩm định quá nhanh. Trong khi đó, 4 người này "bị" trục trặc (vì bản đồ vẽ sai?) kéo dài nên mới được đền bù giá cao. Cũng phản đối ý kiến của ông Nghĩa về những trường hợp không có sổ đỏ nên quá trình làm thủ tục lâu, hộ gia đình ông Nguyễn Văn Cử cho biết, ở ấp Đất Mới, rất nhiều hộ không có sổ đỏ do mua đi, bán lại, chứ không riêng gì 24 hộ được đền bù giá mới. Vì vậy, những lý do mà ông Nghĩa nêu là không thuyết phục. Hộ ông Cử còn thắc mắc, ngoài gia đình ông không được nằm trong danh sách tái định cư (bị mất trắng 40.330m2, cùng nhà ở trên đất), ở ấp Đất Mới còn rất nhiều trường hợp đang gặp khó khăn, chắc chắn sẽ khốn đốn về chỗ ở sau này nhưng cũng bị gạt ra ngoài danh sách cần phải xem xét, bố trí tái định cư... Riêng ông Nguyễn Thanh Hùng đặt vấn đề: "Tôi lấy làm lạ, vì sao cùng một dự án, cùng một khu đất, các ông áp dụng quyết định giá đền bù (của UBND tỉnh) này đối với hộ này, nhưng lại áp đặt quyết định khác cho những trường hợp khác? Tại sao lại có nhiều quyết định như vậy, phải chăng việc tận dụng các QĐ ấy để "lách" luật?". Ông Hồ Văn Vinh thì dẫn chứng khá rành mạch về cách làm khó hiểu của HĐBT. Ông Vinh đưa ra một số trường hợp giải quyết đơn khiếu nại của UBND huyện Nhơn Trạch đối với người dân ở ấp Đất Mới thắc mắc về giá cả đền bù không hợp lý, nhưng chính bản thân những quyết định trả lời đó đã có mâu thuẫn. Ví dụ, ở phần đầu quyết định ghi: "Căn cứ Luật Đất đai năm 2003". Nhưng sau đó phía dưới lại nêu:... "Phương án bồi thường (của HĐBT huyện - NV) vào thời điểm Nghị định 22/1998/NĐ.CP của Chính phủ vẫn còn hiệu lực thi hành. Do đó, giá bồi thường... được áp dụng theo QĐ số 2963/QĐ.UBT ngày 16-8-2001 của UBND tỉnh là đúng quy định...". Ông Vinh cho rằng, nếu đã áp dụng Luật Đất đai năm 2003 (có hiệu lực từ ngày 1-7-2004) thì sao lại đem so với QĐ 2963 của UBND tỉnh ban hành năm 2001?...

Kết luận cuộc họp, ông Giang Chí An ghi nhận những ý kiến của bà con ấp Đất Mới và hứa sẽ cho kiểm tra lại, nếu sai sẽ điều chỉnh. Riêng về những trường hợp mất nhiều đất, đông con nhưng chưa được giải quyết tái định cư như hộ ông Nguyễn Văn Cử, ông Giang Chí An hứa sẽ xem xét cụ thể.

Như vậy, việc người dân ở ấp Đất Mới phản ứng, không cho đơn vị đầu tư thi công là còn đang chờ vào cách giải quyết của Phó chủ tịch UBND huyện Giang Chí An đã hứa trước dân vào chiều ngày 25-11-2005. Nhiều người cho rằng, sẽ giao đất cho nhà đầu tư, nếu như ông An thực hiện lời hứa và UBND huyện xem xét "thấu tình, đạt lý" về giá đền bù, giải tỏa đất đai ở ấp Đất Mới.

Tạ Nguyên