Gỡ nút thắt mặt bằng từ vận động, đồng thuận

Giải phóng mặt bằng (GPMB) là một trong những khâu quan trọng quyết định tiến độ các dự án. Tại xã An Phước, nơi cùng lúc triển khai nhiều dự án, chính quyền tổ chức họp dân; đồng thời thành lập các tổ tuyên truyền, vận động đến từng hộ lắng nghe, giải thích, tháo gỡ từng hồ sơ.

Tổ tuyên truyền, vận động bàn giao mặt bằng của xã An Phước đến động viên một gia đình trong quá trình di dời tài sản, bàn giao mặt bằng.

Thực tế tại xã An Phước cho thấy, khi chính quyền bám sát địa bàn, đối thoại và tháo gỡ vướng mắc theo từng trường hợp, sự đồng thuận trong bàn giao mặt bằng được nâng lên. Nhiều địa phương đang triển khai các dự án lớn cũng ghi nhận hiệu quả từ cách làm này.

Gỡ từng hồ sơ, tạo đồng thuận

Trên địa bàn xã An Phước đang triển khai 14 dự án quan trọng, trong đó có các dự án lớn như: mở rộng đường cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh - Long Thành, đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, đại lộ Nguyễn Hữu Cảnh, đường Bùi Thị Xuân... Mỗi dự án đều có những vướng mắc riêng. Có trường hợp chưa thống nhất giá bồi thường, có hộ chênh lệch giữa diện tích thực tế với giấy tờ, một số hồ sơ chưa xác định rõ nguồn gốc đất. Với những người trực tiếp sản xuất nông nghiệp, ngoài tiền đền bù, họ còn quan tâm đến chuyển đổi nghề và thu nhập sau khi giao đất.

Đại lộ Nguyễn Hữu Cảnh là công trình có khối lượng GPMB lớn. Đoạn qua xã An Phước có chiều dài khoảng 6,9km, tổng diện tích thu hồi đất khoảng 39,5ha, liên quan khoảng 150 trường hợp và 335 thửa đất. Tính đến giữa tháng 9-2026, địa phương đã GPMB được hơn 80%.

Thông tin từ Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố, tính đến cuối tháng 8-2026, trên địa bàn Ðồng Nai có 296 dự án, khoảng 46 ngàn hộ bị ảnh hưởng với tổng diện tích đất thu hồi hơn 15,5 ngàn hécta. Trong đó, có 7 dự án trọng điểm quốc gia và 15 dự án trọng điểm của địa phương.

Ông Phan Công Minh, Phó Chủ tịch UBND xã An Phước cho biết: Địa phương đã thành lập 2 tổ tuyên truyền, vận động bàn giao mặt bằng thường xuyên xuống địa bàn gặp gỡ, đối thoại với người dân. “Thời gian qua, Đảng ủy xã đã chỉ đạo UBND xã thành lập các tổ tuyên truyền, vận động; thường xuyên gặp gỡ, đối thoại để người dân hiểu chính sách, bảo đảm quyền lợi và tạo sự đồng thuận trong bàn giao mặt bằng” - ông Phan Công Minh cho biết.

Do mỗi trường hợp vướng mắc khác nhau nên xã An Phước không vận động theo một công thức chung. Những trường hợp có sự khác nhau giữa giấy tờ và diện tích sử dụng thực tế được rà soát riêng. Hồ sơ liên quan đất thuê, đất công, đất vắng chủ hoặc chưa xác định được nguồn gốc cũng được phân loại để xử lý.

Gia đình bà Đặng Thị Thủy (ở ấp 3), có gần 1 ngàn m² đất nằm trong phạm vi dự án đường Bùi Thị Xuân. Trong đó, khoảng 400m² là đất của gia đình, phần còn lại là đất thuê. Sau khi được cán bộ địa phương vận động, giải thích, gia đình bà đã thống nhất giao mặt bằng.

"Sau khi được chính quyền vận động, giải thích, gia đình trao đổi trong một buổi rồi thống nhất bàn giao mặt bằng, vì lợi ích chung” - bà Thủy chia sẻ.

Với nhiều hộ dân, đất vừa là tài sản vừa là nguồn sinh kế. Vì vậy, vận động muốn có kết quả phải đi đôi với việc giải quyết thấu đáo kiến nghị của người dân. “Qua tuyên truyền, vận động, chúng tôi hiểu và đồng thuận với chủ trương thu hồi đất làm dự án. Tuy nhiên, do diện tích đất trong giấy tờ và thực tế có sự chênh lệch nên thông qua buổi đối thoại ngày 14-9 với lãnh đạo xã, tôi mong chính quyền sẽ ghi nhận thực tế, có sự hỗ trợ phù hợp với người trực tiếp sản xuất nông nghiệp” - ông Bùi Văn Trung (ở ấp Tam An 1) bày tỏ.

Không thể vận động chung chung

Cách làm phân loại từng nhóm vướng mắc để có hướng giải quyết phù hợp cũng được xã An Phước áp dụng với các dự án khác. Với Dự án Mở rộng đường cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh - Long Thành, đoạn qua xã An Phước liên quan đến 79 trường hợp, 193 thửa đất, tổng diện tích khoảng 2,1ha. Đến nay, toàn bộ 79 trường hợp đã bàn giao mặt bằng.

Tại phường Long Hưng, nơi đang triển khai nhiều dự án, chính quyền tăng cường công khai quy hoạch, tiến độ dự án và chính sách bồi thường; đồng thời kiểm tra, quản lý biến động đất đai trong khu vực dự án.

Ông Phan Huy Toàn, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND phường Long Hưng cho biết: Địa phương tăng cường công khai thông tin để người dân nắm rõ. Các trường hợp biến động đất đai trong khu vực dự án đều được kiểm tra chặt chẽ.

Ở phường Long Thành, quan điểm của chính quyền là muốn đẩy nhanh GPMB phải tạo được sự đồng thuận của người dân.

Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND phường Long Thành Lê Hoàng Sơn cho rằng: Chính quyền phải thật sự gần dân, hiểu dân và đồng hành với dân, chứ không dừng lại ở tuyên truyền, vận động theo quy định. Theo ông Lê Hoàng Sơn, phường tập trung nắm chắc tình hình, tâm tư, nguyện vọng của từng hộ, nhất là những trường hợp còn khó khăn, băn khoăn hoặc chưa đồng thuận. Cán bộ được phân công bám sát địa bàn, đến từng gia đình trao đổi trực tiếp, giải thích cụ thể về quy hoạch, chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và lợi ích lâu dài của dự án.

“Chúng tôi xác định mỗi trường hợp người dân chưa đồng thuận đều có nguyên nhân và hoàn cảnh riêng. Vì vậy, không thể vận động chung chung mà phải đối thoại cụ thể, giải quyết từng vấn đề, từng hộ dân” - ông Lê Hoàng Sơn chia sẻ.

Thực tế cho thấy, muốn người dân đồng thuận, chính quyền phải xuống địa bàn, nghe người dân nói, giải thích những điều người dân chưa rõ và xử lý đúng từng vướng mắc. Khi thông tin được công khai, kiến nghị được trả lời và quyền lợi chính đáng được bảo đảm, bàn giao mặt bằng sẽ thuận lợi hơn. Đây là tiền đề để các dự án đẩy nhanh tiến độ, sớm phát huy hiệu quả; đồng thời hạn chế phát sinh khiếu nại trong quá trình GPMB.

Cách làm ở An Phước, Long Hưng và Long Thành cho thấy, vận động hiệu quả không phải là thuyết phục người dân bằng những thông tin chung chung, mà là đối thoại để hiểu từng trường hợp, giải quyết từng vướng mắc và tạo niềm tin để người dân đồng thuận. Đây là kinh nghiệm cần được phát huy trong GPMB các dự án trên địa bàn thành phố.

Ban Mai