Khơi thông mặt bằng, mở đường phát triển

Thành phố Ðồng Nai đang triển khai hàng trăm dự án, kéo theo khối lượng giải phóng mặt bằng (GPMB) rất lớn.

Thi công xây dựng đại lộ Nguyễn Hữu Cảnh trên địa bàn phường Long Hưng.

Phía sau những con số về diện tích đất đã được bàn giao là tiến độ của từng công trình; đồng thời mở ra không gian phát triển mới cho đô thị, công nghiệp, logistics và dịch vụ.

Từng bước khơi thông mặt bằng

Tính đến cuối tháng 8-2026, Đồng Nai có 296 dự án thực hiện GPMB, ảnh hưởng khoảng 46 ngàn hộ dân, với tổng diện tích đất thu hồi hơn 15,5 ngàn hécta. Trong số này có 22 dự án trọng điểm của quốc gia và thành phố.

Đảm bảo mặt bằng sạch là điều kiện tiên quyết để dự án được triển khai, hoàn thành theo kế hoạch và phát huy hiệu quả. Đối với các dự án hạ tầng giao thông, khi tuyến đường mới hình thành sẽ rút ngắn thời gian đi lại, mở rộng cơ hội giao thương và tạo thêm dư địa phát triển cho những vùng đất dọc tuyến. Tương tự, khi mặt bằng khu công nghiệp được đảm bảo, thành phố sẽ có thêm không gian thu hút nhà đầu tư, tạo việc làm cho người dân.

Trong số các dự án đang triển khai, nhóm công trình giao thông kết nối Cảng hàng không quốc tế (sân bay) Long Thành được thành phố đặc biệt quan tâm. Năm 2026, Đồng Nai triển khai hàng loạt dự án như: đường vành đai 4 - Thành phố Hồ Chí Minh, đường 769, đường 770B và đường 773. Khi đưa vào sử dụng, các tuyến đường này sẽ góp phần hoàn thiện mạng lưới kết nối sân bay với cảng biển, các khu công nghiệp và các địa phương trong thành phố; đồng thời tăng khả năng kết nối liên tỉnh, thành, liên vùng.

Ông Dương Văn Hiếu, Phó Giám đốc Sở Xây dựng cho biết: Đến nay, cả 4 dự án nêu trên đều có tiến triển về GPMB, tăng khoảng 6-20% so với thời điểm báo cáo cuối tháng 8-2026. Trong đó, đường vành đai 4 - Thành phố Hồ Chí Minh đã bàn giao khoảng 78% mặt bằng, đường 769 đạt hơn 52%, đường 770B khoảng 69% và đường 773 khoảng 67%.

Thời hạn đưa vào khai thác Sân bay Long Thành không còn xa. Do đó, tiến triển trong công tác GPMB không chỉ có ý nghĩa đối với tiến độ từng công trình hạ tầng mà còn mở thêm các hướng tiếp cận sân bay; tạo điều kiện để hàng hóa từ các vùng sản xuất tiếp cận nhanh hơn với đầu mối hàng không; đồng thời hình thành những hành lang thuận lợi hơn cho logistics, thương mại, dịch vụ và sản xuất gắn với sân bay.

Theo ông Nguyễn Tuấn Anh, Phó Tổng giám đốc KN Holdings, chủ đầu tư hạ tầng các khu công nghiệp gần Sân bay Long Thành, đẩy nhanh công tác GPMB và tiến độ các dự án hạ tầng giao thông, khu công nghiệp có ý nghĩa quan trọng đối với thu hút đầu tư. Theo ông Tuấn, khi mạng lưới giao thông hoàn chỉnh, những khu vực trước đây mất nhiều thời gian để tiếp cận các tuyến giao thông chính sẽ thuận lợi hơn trong thu hút đầu tư. Nhà đầu tư sẽ nhìn thấy rõ hơn những lợi thế về chi phí vận chuyển, thời gian lưu thông hàng hóa và khả năng kết nối nguồn lao động.

Mở dư địa tăng trưởng

Bên cạnh yêu cầu đẩy nhanh GPMB, thành phố yêu cầu các chủ đầu tư đẩy nhanh tiến độ thi công, tránh tình trạng mặt bằng đã có, vốn đã bố trí, nhà thầu đã sẵn sàng nhưng công trình vẫn chậm.

Phó Bí thư Thành ủy Võ Tấn Đức tại cuộc họp ngày 23-9 với các sở, ngành, địa phương cho rằng: GPMB và tái định cư vẫn là một trong những khâu quyết định tiến độ của nhiều dự án. Quan điểm của thành phố là “tái định cư phải đi trước một bước”, bảo đảm nơi ở mới và các điều kiện hạ tầng thiết yếu để người dân ổn định cuộc sống.

Phó Bí thư Thành ủy yêu cầu chính sách bồi thường, hỗ trợ phải được thực hiện công khai, minh bạch, đúng quy định, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân. Đối với những vị trí có thể bàn giao mặt bằng trước thì tổ chức bàn giao ngay, không nhất thiết chờ hoàn thành toàn bộ dự án mới tổ chức thi công.

Các địa phương phải tăng cường đối thoại trực tiếp với người dân, giải quyết từ cơ sở các vấn đề về nguồn gốc đất, giá đất, chính sách hỗ trợ, bố trí tái định cư. Hồ sơ thuộc thẩm quyền phải xử lý ngay; nội dung vượt thẩm quyền phải báo cáo kèm phương án cụ thể.

Thực tế tại phường Bình Phước cho thấy, khi công tác vận động, đối thoại được thực hiện sát cơ sở, tiến độ GPMB có thể được đẩy nhanh. Đồng chí Giang Thị Phương Hạnh, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Bình Phước cho hay: Trong quá trình GPMB Dự án Xây dựng đường cao tốc Bắc - Nam phía Tây đoạn Gia Nghĩa - Chơn Thành, lãnh đạo phường cùng các lực lượng liên quan đến từng nhà vận động người dân. Khi người dân đồng ý, phường tiến hành ký biên bản, nhận tiền bồi thường ngay. Nhờ cách làm này, dự án tại phường Bình Phước đã cơ bản bàn giao mặt bằng 100% đúng thời hạn.

Thực tế này cho thấy, GPMB ngoài câu chuyện của hồ sơ, thủ tục và diện tích đất, còn là quá trình đối thoại, giải quyết từng trường hợp cụ thể và tạo sự đồng thuận của người dân.

Chủ tịch UBND xã An Phước Đoàn Minh Trí cho biết: Để chuẩn bị cho dự án thu hồi hơn 700ha đất sắp triển khai, địa phương tổ chức hội nghị phổ biến kế hoạch thu hồi đất. Sau đó, các cơ quan chức năng sẽ tiếp tục thực hiện các thủ tục liên quan như: thông báo thu hồi đất, đo đạc, kiểm đếm và xác minh hồ sơ của từng trường hợp.

Bên cạnh đó, địa phương bố trí cán bộ tiếp nhận ý kiến của người dân hằng ngày. Những nội dung chưa được giải đáp thỏa đáng sẽ được lãnh đạo UBND xã tiếp công dân vào sáng thứ Tư hằng tuần để ghi nhận, xử lý hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền.

Theo Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Văn Út, đối với những công trình, dự án, thời gian chính là nguồn lực. Chậm một tháng không chỉ là chậm tiến độ một dự án mà còn làm chậm giải ngân vốn, chậm đưa đất đai và hạ tầng vào khai thác, chậm thu hút đầu tư và ảnh hưởng đến mục tiêu tăng trưởng chung của thành phố. Vì vậy, yêu cầu đặt ra là hoàn thành các chỉ tiêu GPMB, giải quyết dứt điểm từng điểm nghẽn, đẩy nhanh tiến độ các dự án.

GPMB chưa trực tiếp tạo ra giá trị, nhưng không có mặt bằng thì dự án không thể triển khai, không gian phát triển cũng khó được mở rộng. Không có mặt bằng cũng đồng nghĩa với thiếu những tuyến đường kết nối, thiếu dư địa cho đô thị, công nghiệp, logistics; qua đó, mục tiêu tăng trưởng cũng khó đạt được. Vì vậy, khơi thông mặt bằng là lời giải cho bài toán tiến độ của từng dự án; đồng thời mở đường cho dòng vốn, hàng hóa, lao động và đầu tư vận động hiệu quả hơn trong không gian phát triển mới của Đồng Nai.

Khối lượng công việc từ nay đến cuối năm 2026 còn rất lớn, đòi hỏi các đơn vị phải quyết liệt hơn nữa. Tinh thần là không né tránh, không đùn đẩy, không chờ đợi; vướng ở đâu tháo gỡ ở đó; thuộc trách nhiệm của ai thì người đó phải trực tiếp xử lý.

Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố NGUYỄN VĂN ÚT

Ban Mai