Lao động thời số hóa - thích ứng để bứt phá (Bài cuối)

Bài cuối:
PHÁT TRIỂN LỰC LƯỢNG LAO ĐỘNG CHẤT LƯỢNG CAO

Việc thành lập thành phố Đồng Nai được xem là bước đi mang tính chiến lược, mở ra không gian và cơ hội mới để địa phương bứt phá trong giai đoạn phát triển. Trong định hướng phát triển đó, việc ưu tiên đầu tư và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao được xác định là một trong 3 đột phá chiến lược, giữ vai trò quyết định đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Sinh viên ngành Công nghệ thông tin Trường đại học Lạc Hồng trải nghiệm thực tế tại doanh nghiệp. Ảnh: Công Nghĩa

Nguồn nhân lực không chỉ là yếu tố vận hành nền kinh tế mà còn là nền tảng để tiếp thu, làm chủ khoa học - công nghệ và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao

Việc thành lập thành phố Đồng Nai mở ra dư địa lớn để triển khai các chính sách đột phá về giáo dục, đào tạo và thu hút nhân tài. Nguồn nhân lực cần được nâng tầm cả về tay nghề lẫn chuyên môn, đáp ứng yêu cầu của các ngành công nghệ cao, dịch vụ hiện đại và quản lý đô thị thông minh. Trong đó, coi trọng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực có tay nghề cao và khả năng làm chủ khoa học - công nghệ, đáp ứng ngày càng cao nhu cầu của thị trường lao động và chuẩn mực quốc tế.

Theo định hướng phát triển của Đồng Nai đến năm 2030, dự báo nhu cầu tuyển lao động mới đạt trung bình 35-40 ngàn người/năm, tập trung vào các ngành: công nghiệp chế biến, công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, vận tải, thương mại điện tử… Về nhu cầu chất lượng, tăng nhu cầu lao động có kỹ năng chuyên môn, đặc biệt là kỹ sư điện tử, điện, cơ khí…

Việc đồng bộ nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, hiện đại hóa công nghệ sản xuất và tiếp tục đầu tư hoàn thiện hạ tầng được xem là những yêu cầu cấp thiết, mang tính quyết định để Đồng Nai phát triển bền vững trong giai đoạn tới. Đặc biệt, với hàng loạt dự án trọng điểm đang xây dựng và chuẩn bị đưa vào khai thác, nhu cầu về nguồn nhân lực để vận hành các dự án trên địa bàn thành phố Ðồng Nai là rất lớn.

Nghị quyết Đại hội Đại biểu Đảng bộ tỉnh Đồng Nai (nay là thành phố) lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 đề ra các nhiệm vụ đột phá. Trong đó, nhiệm vụ đột phá đầu tiên là: “Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, nhất là đội ngũ cán bộ chủ chốt các cấp có bản lĩnh chính trị vững vàng, đủ phẩm chất, năng lực, tính hành động cao và khát vọng cống hiến, có uy tín ngang tầm nhiệm vụ; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trên các lĩnh vực: công nghiệp công nghệ cao, logistics, giáo dục, y tế, khoa học - công nghệ, chuyển đổi số”.

Để xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu tự động hóa và chuyển đổi số, tại Chương trình Hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội Đại biểu Đảng bộ tỉnh (nay là thành phố) Đồng Nai lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 của Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố đã xác định rõ một trong các nhiệm vụ trọng tâm là chú trọng phát triển giáo dục và đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển mới và hội nhập quốc tế. Tiếp tục đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo gắn với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và thị trường lao động. Đào tạo, bồi dưỡng, cung ứng nguồn lao động có trình độ, kỹ năng đáp ứng yêu cầu của cuộc cách mạng khoa học - công nghệ và chuyển đổi số.

“Chìa khóa” phát triển bền vững

Theo Sở Tài chính, Đồng Nai hiện có 7 trường đại học và phân hiệu, đào tạo đa ngành, đa lĩnh vực, cung cấp nguồn nhân lực trình độ cao cho địa phương và vùng Đông Nam Bộ. Đồng thời, một số trường đại học lớn như: Đại học Y dược Thành phố Hồ Chí Minh, Học viện Hàng không, Đại học Giao thông vận tải đang đề xuất thành lập phân hiệu tại Đồng Nai. Đây là lợi thế quan trọng để thành phố chủ động phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn từ các khu công nghiệp, khu công nghệ cao, dịch vụ tài chính - logistics, đặc biệt là nhu cầu nhân lực cho Sân bay Long Thành và đô thị Sân bay Long Thành.

Bên cạnh đó, cơ sở giáo dục nghề nghiệp được đẩy mạnh. Theo báo cáo của Sở Nội vụ, Đồng Nai hiện có 74 cơ sở giáo dục nghề nghiệp (gồm 12 trường cao đẳng, 7 trường trung cấp, 55 trung tâm, giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên và các cơ sở có hoạt động giáo dục nghề nghiệp khác. Một số cơ sở giáo dục nghề nghiệp tiêu biểu đã đầu tư mở rộng quy mô và nâng cấp thiết bị hiện đại như: Trường cao đẳng Kỹ thuật Đồng Nai, cao đẳng Công nghệ cao Đồng Nai, cao đẳng Bình Phước, cao đẳng Cơ giới và Thủy lợi, cao đẳng Công nghệ quốc tế Lilama 2… đáp ứng tiêu chuẩn đào tạo trong nước, khu vực và quốc tế.

Tiến sĩ Nguyễn Văn Tân, Phó Hiệu trưởng Trường đại học Lạc Hồng (phường Trấn Biên) cho biết: Để đáp ứng yêu cầu phát triển Đồng Nai trong giai đoạn mới, thành phố cần xác định nguồn nhân lực là trụ cột của hoạt động thương mại. Vì vậy, việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trở nên đặc biệt cấp thiết.

“Với hệ thống nhiều trường đại học sẵn có, việc định hướng các ngành nghề chủ lực cho giai đoạn tới là hết sức quan trọng. Điều này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa Nhà nước, doanh nghiệp (DN) và các cơ sở đào tạo nhằm thúc đẩy phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu thực tiễn” - Tiến sĩ Nguyễn Văn Tân nhấn mạnh.

Hiện nay, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn thành phố Đồng Nai đã chủ động hơn trong việc liên kết hợp tác với DN, cũng như quan tâm đến nguồn lao động có trình độ kỹ thuật, nhất là lao động có tay nghề cao. Các DN quan tâm hơn trong việc tạo điều kiện cho học sinh, sinh viên đến thực tập tại DN, tạo nhiều cơ hội việc làm cho học sinh, sinh viên tốt nghiệp được DN tiếp nhận, tuyển dụng và bố trí làm việc với số lượng ngày càng tăng.

Giám đốc sản xuất Công ty TNHH Công nghiệp chính xác Việt Nam (phường Hố Nai) Đỗ Đình Hiệp cho hay: Là DN chuyên sản xuất cơ khí và tiên phong trong việc ứng dụng máy móc hiện đại vào sản xuất, những năm qua, công ty ưu tiên tuyển dụng đội ngũ lao động chất lượng vào làm việc với mức lương tương xứng. Những lao động có tay nghề luôn có chỗ đứng vững, thăng tiến nhanh và mức lương cao. Song nguồn lao động còn thiếu và yếu; việc đào tạo, nâng cao nguồn lực tay nghề là vấn đề cấp thiết hiện nay.

Đầu tháng 3-2026, Phó Chủ tịch UBND tỉnh (nay là Phó Chủ tịch UBND thành phố) Lê Trường Sơn đã ký ban hành Kế hoạch đào tạo và phát triển nguồn nhân lực đáp ứng nhu cầu xây dựng và vận hành đối với các dự án trọng điểm trên địa bàn Đồng Nai giai đoạn 2026-2030. Theo đó, trong năm 2026, các đơn vị tổ chức khảo sát, thu thập, cập nhật, quản lý và phân tích dữ liệu để dự báo nhu cầu tuyển dụng lao động của các dự án trọng điểm trên địa bàn.

Địa phương đã xây dựng chương trình phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và các chính sách thu hút, đãi ngộ nhân tài nhằm đáp ứng nhu cầu chuyên gia, lao động kỹ thuật cao cho các dự án.

Ông Nguyễn Quốc Trường, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Công nghệ chiếu xạ Ánh Dương (Khu công nghiệp Công nghệ cao Long Thành, phường Long Thành) cho biết: Khi Đồng Nai trở thành thành phố sẽ có nhiều cơ hội về việc làm cho người lao động. Song cả địa phương và cộng đồng DN cần có chính sách thu hút và giữ chân người tài. Bên cạnh đó xây dựng cơ chế đãi ngộ cạnh tranh, môi trường làm việc hiện đại, minh bạch; đồng thời triển khai các chính sách hỗ trợ nhà ở, hạ tầng y tế, giáo dục và dịch vụ đô thị, điều kiện sống cho chuyên gia, kỹ sư và lao động trình độ cao.

Trong dòng chảy mạnh mẽ của chuyển đổi số và tự động hóa, Đồng Nai xác định phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là yếu tố then chốt để tạo sức bật mới cho tăng trưởng bền vững. Để thích nghi với bối cảnh này, lực lượng lao động, nhất là giới trẻ phải chủ động trang bị vững vàng kiến thức chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp, tư duy số và khả năng làm chủ công nghệ, tự động hóa. Đó không chỉ là yêu cầu của thị trường lao động mới mà còn là điều kiện để người lao động Đồng Nai tự tin thích ứng, bứt phá và khẳng định vị thế trong chuỗi giá trị của nền kinh tế hiện đại.

Nguyễn Hòa - Thư Ngọc