Trồng nấm công nghệ cao Nhật Bản

Công ty TNHH Xuất nhập khẩu KINOKO Long Khánh đầu tư hàng chục tỷ đồng xây dựng xưởng sản xuất nấm kim châm, nấm đùi gà công suất lớn theo công nghệ Nhật Bản hiện đại tại phường Bảo Vinh, tỉnh Đồng Nai. Doanh nghiệp (DN) này cũng tiên phong trong sử dụng robot thay thế sức lao động của con người mang lại hiệu quả kinh tế cao.

Chủ DN này là bà Dương Thị Thu Huệ, một người con gốc Bắc có thâm niên hơn 20 năm gắn bó với nghề trồng nấm, chọn đầu tư trồng nấm tại đất Đồng Nai, vì đây là một trong những “cái nôi” làm nấm lớn nhất Việt Nam.

Tăng thị phần cho nấm Việt

Chia sẻ cái duyên khiến bà chọn và gắn bó với nghề trồng nấm, bà Dương Thị Thu Huệ, Giám đốc Công ty TNHH Xuất nhập khẩu KINOKO Long Khánh cho biết: “Bản thân là phiên dịch viên tiếng Nhật. Năm 2002, tôi tham gia phiên dịch cho một dự án về nấm của Nhật Bản, sử dụng công nghệ vi sinh để xử lý môi trường. Dự án này do Nhật Bản hỗ trợ Việt Nam trồng nấm trên lõi bắp. Lõi bắp sau khi trồng nấm được đưa vào đất là giải pháp có thể xử lý các vùng đất bị nhiễm dầu, nhiễm dioxin”.

Quy trình đóng gói nấm tại Công ty TNHH Xuất nhập khẩu KINOKO Long Khánh. Ảnh: Bình Nguyên

Bà Huệ nhớ lại: “Lúc đó, tôi không có kiến thức về nấm nên tìm một khóa học về nấm, trang bị kiến thức cho dự án về nấm đang phiên dịch. Đây cũng là những kiến thức đầu tiên của tôi về ngành nấm. Cũng từ công việc này, tôi có cơ hội tiếp xúc với những chuyên gia, giáo sư đầu ngành về nấm của Nhật Bản. Càng tìm hiểu về nấm, tôi càng thấy giá trị của nó và nghĩ đến việc học và đầu tư làm nấm để tạo việc làm cho người dân quê mình”.

Năm 2005, bà Dương Thị Thu Huệ đầu tư hàng tỷ đồng làm trại trồng nấm tại Hà Nội với các dòng sản phẩm nấm truyền thống như: mộc nhĩ, linh chi, nấm rơm. Sau 3 năm đầu tư, Hà Nội gặp trận lũ lịch sử năm 2008, nước dâng ngập đến nóc nhà trại nấm. Nhưng bà không nản lòng mà mở rộng quy mô hoạt động và quyết định chuyển hướng sang ứng dụng công nghệ cao trồng nấm “không đụng hàng”.

Bà Huệ chia sẻ: “Việt Nam đang phải nhập khẩu nấm với sản lượng rất lớn. Mỗi ngày, Việt Nam đang nhập khẩu ít nhất từ 300-500 tấn nấm. Trong đó, các loại nấm như kim châm, đùi gà hầu như đều là hàng nhập khẩu vì rất ít cơ sở tại Việt Nam đầu tư làm dòng sản phẩm phải đầu tư vốn lớn này. Hiện mỗi một tấn nấm, Việt Nam phải chi ra cả ngàn USD, thậm chí có loại nấm phải chi từ 2-3 ngàn USD để mua về, rất đáng tiếc. Trong khi đó, chúng ta có con người, có đất đai, điều kiện, tôi sẵn sàng chuyển giao công nghệ này cho những nông dân khác. Bản thân tôi và nông dân trồng nấm mong tiếp cận được nguồn vốn lãi suất rẻ, mạnh dạn đầu tư vào sản xuất, góp phần giảm đi lượng nấm nhập khẩu”.

Đưa robot thay sức người

Theo bà Huệ, năm 2008, bà đến phường Bảo Vinh và quyết định đầu tư trại sản xuất nấm ở làng sản xuất nấm tốp đầu Việt Nam. Thời gian đầu, trại của bà làm các dòng sản phẩm nấm truyền thống như: mộc nhĩ, linh chi, nấm rơm. Trại chủ yếu sản xuất phôi nấm và đưa đến các trại nấm ở Lâm Đồng, nơi có thời tiết thuận lợi cho cây nấm sinh trưởng. Sau hơn 10 năm làm nấm ở điều kiện tự nhiên, bà quyết định nhập khẩu máy móc, thiết bị và công nghệ làm nấm hiện đại từ Nhật Bản.

Xưởng nấm của Công ty TNHH Xuất nhập khẩu KINOKO Long Khánh bao gồm các khu vực: phòng cấy giống, phòng ươm, phòng đóng gói và thu hoạch. Trong đó, nấm kim châm, nấm đùi gà khó đầu tư vì đòi hỏi phải nuôi hoàn toàn trong phòng lạnh. Tùy loại nấm mà có nhiệt độ phòng nuôi khác nhau, như: nấm kim châm thích hợp với độ lạnh là 5°C. Các phòng nuôi trồng nấm đều được quản lý về độ ẩm, nhiệt độ, ánh sáng, CO2… Hầu như các khâu sản xuất của xưởng đều có robot, máy móc thay thế sức lao động của con người. Máy móc đang thay thế khoảng 70% sức lao động con người. Trong đó, có nhiều khâu máy móc thay thế đến 90% sức lao động con người.

Hệ thống robot và một số máy móc trong trại nấm là thiết kế của Nhật Bản nhưng do các kỹ sư tại Việt Nam chế tạo giúp giảm giá thành đầu tư. Ngoài ra, DN đang tiếp tục nghiên cứu làm thêm những giống nấm mới có giá trị kinh tế cao.

Giám đốc Công ty TNHH Xuất nhập khẩu KINOKO Long Khánh Dương Thị Thu Huệ

Theo bà Huệ, sản xuất nấm theo công nghệ Nhật Bản giúp giảm rác thải ny-lông ra môi trường vì tái sử dụng được các hũ nhựa trong vòng 20 năm. Quy trình sản xuất này giúp nâng cao chất lượng nấm hơn. Việc thay đổi này cần đầu tư vốn lớn nhưng giải quyết được câu chuyện tăng sự cạnh tranh của nấm Việt Nam trên trường quốc tế. 

Bình Nguyên