Cửa ngõ công nghệ - Đồng Nai vươn tầm (Bài cuối)

>> Bài 1: Phát triển đô thị thông minh dựa trên quản trị dữ liệu

>> Bài 2: Hệ sinh thái thông minh kết nối hạ tầng công nghiệp, dịch vụ

>> Bài 3: Chuyển đổi số trong phát triển văn hóa, du lịch ở Đồng Nai

Bài cuối:
KIẾN TẠO ĐỘNG LỰC TĂNG TRƯỞNG MỚI CHO ÐỒNG NAI

Với mục tiêu bứt phá trong kỷ nguyên mới, Ðồng Nai đang thúc đẩy khoa học, công nghệ (KHCN), đổi mới sáng tạo (ÐMST) và chuyển đổi số (CÐS) thành động lực phát triển, hướng tới trở thành cửa ngõ công nghệ của phía Nam.

Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Văn Út (thứ 2 từ phải qua) tham quan Triển lãm DIGIFEST Đồng Nai 2026.

Thành phố tăng cường các giải pháp thu hút đầu tư về KHCN; phát triển sản phẩm công nghệ chiến lược, hạ tầng hiện đại, công nghệ cao…, nhất là khi Cảng hàng không quốc tế (sân bay) Long Thành đi vào hoạt động. Song song đó, sự giao thoa, kết hợp giữa KHCN, phát triển công nghiệp, văn hóa, du lịch mang lại những đóng góp to lớn tạo ra động lực kinh tế mới và đảm bảo sự phát triển cân bằng, bền vững của địa phương.

“Cất cánh” cùng Sân bay Long Thành

Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 16-NQ/TW, ngày 21-7-2026 về xây dựng và phát triển thành phố Đồng Nai đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2065. Một trong 8 nhiệm vụ trọng tâm, giải pháp chủ yếu của nghị quyết là xây dựng mô hình tăng trưởng mới dựa trên KHCN, ĐMST và CĐS; phát triển các ngành kinh tế mũi nhọn.

Theo đó, Đồng Nai sẽ xây dựng cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội để phát huy vị trí chiến lược; tiên phong đầu tư, xây dựng và vận hành các mô hình hạ tầng công nghệ; thu hút các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới; thúc đẩy kinh tế số, CĐS, các ngành công nghệ chiến lược và ĐMST.

Mục tiêu đặt ra là đưa Đồng Nai trở thành một trong những địa phương dẫn đầu cả nước về phát triển hạ tầng công nghệ, trung tâm dữ liệu, trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán đám mây, công nghiệp bán dẫn, công nghệ lượng tử, công nghiệp sinh học, vật liệu mới, hạ tầng số và ĐMST; từng bước hình thành hệ sinh thái công nghệ có năng lực cạnh tranh ở khu vực và quốc tế.

Bên cạnh đó, Quốc hội thông qua Luật Phát triển đô thị năm 2026 với nhiều cơ chế, chính sách được kỳ vọng tạo động lực mới cho phát triển KHCN, ĐMST và CĐS. Việc triển khai luật sẽ góp phần tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế, đưa KHCN, ĐMST và CĐS trở thành động lực quan trọng trong phát triển đô thị nhanh, bền vững đối với các địa phương, trong đó có Đồng Nai.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban KHCN và Môi trường của Quốc hội Trần Văn Khải nhận định: Đồng Nai có các lợi thế để đột phá phát triển KHCN, ĐMST và CĐS. Trong đó, thành phố là “cầu công nghệ” lớn bậc nhất khu vực phía Nam, có lợi thế thể chế vượt trội, nhất là khi Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 16-NQ/TW và Luật Phát triển đô thị năm 2026 đã được Quốc hội thông qua. Song song đó, thành phố có không gian phát triển mới; nền tảng số và nguồn nhân lực đã hình thành bước đầu…

Phó Giám đốc phụ trách Sở KHCN Đồng Nai Nguyễn Minh Quang chia sẻ: Sân bay Long Thành không đơn thuần là công trình giao thông hạ tầng, mà là động lực tăng trưởng hạt nhân, đưa Đồng Nai kết nối trực tiếp vào chuỗi giá trị toàn cầu. Thành phố đang khẩn trương triển khai các hợp phần cốt lõi của đô thị Sân bay Long Thành. Song song đó, thành phố chú trọng xây dựng đô thị thông minh, chuyển đổi phương thức quản trị đô thị dựa trên dữ liệu thời gian thực, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.

Với vị trí chiến lược quan trọng, đặc biệt là khi Sân bay Long Thành đi vào hoạt động, Đồng Nai có thêm nhiều cơ hội phát triển hệ sinh thái công nghệ số, thu hút các dự án công nghệ cao, gắn với phát triển đô thị sân bay. Ðồng Nai đã và đang nỗ lực đẩy mạnh CÐS toàn diện trên các lĩnh vực. Trong đó, thành phố chú trọng phát triển trụ cột kinh tế số. Mục tiêu của Ðồng Nai là đưa tỷ trọng kinh tế số đạt trên 30% GRDP vào năm 2030.

PGS.TS Phùng Thế Đông, chuyên gia kinh tế của Bộ Tài chính đề xuất: Để phấn đấu đạt mục tiêu nêu trên, Đồng Nai cần phát triển kinh tế số có trọng tâm, dựa trên lợi thế công nghiệp, Sân bay Long Thành và khả năng liên kết vùng. Song song đó, thành phố cần thiết lập đầu mối điều phối và hệ thống chỉ tiêu đo lường kinh tế số, trong đó, theo dõi không chỉ tỷ trọng trong GRDP mà còn cả năng suất lao động, chi phí logistics, thời gian xử lý đơn hàng, tỷ lệ doanh nghiệp sử dụng nền tảng số, doanh thu qua kênh số và giá trị gia tăng tạo ra từ hoạt động số…

Hơn thế nữa, trong giai đoạn phát triển mới của địa phương, việc phát triển văn hóa, xây dựng thương hiệu điểm đến của Đồng Nai gắn với phát triển công nghiệp, dịch vụ bền vững, xây dựng đô thị thông minh, nhất là tận dụng những tiềm năng, lợi thế của địa phương khi Sân bay Long Thành đi vào hoạt động sẽ là nguồn lực quan trọng để thúc đẩy sự phát triển toàn diện cho Đồng Nai.

Chú trọng thu hút đầu tư, phát triển nguồn nhân lực

Trên cơ sở những nền tảng, tiềm năng phát triển về KHCN, ĐMST và CĐS, Đồng Nai đã và đang chú trọng thu hút đầu tư và hình thành các khu công nghệ, tập trung thu hút đầu tư các dự án bán dẫn, AI, năng lượng tái tạo. Trong đó có các dự án quan trọng là Khu công nghệ số tập trung Long Thành, Khu ĐMST Bình An, Khu KHCN và ĐMST ở Đồng Xoài. Các dự án này được kỳ vọng sẽ tạo động lực phát triển xứng tầm, thúc đẩy hệ sinh thái công nghệ số, ĐMST trong thời gian tới tại Đồng Nai.

Phát biểu khai mạc chương trình DIGIFEST Đồng Nai 2026 ngày 31-10, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Văn Út nhấn mạnh: Thành phố Đồng Nai xác định KHCN, ĐMST và CĐS phải được triển khai đồng bộ, thực chất, gắn chặt với các yêu cầu phát triển của từng ngành, từng lĩnh vực và từng chủ thể trong nền kinh tế. Trên tinh thần đó, thành phố sẽ tập trung vào 3 định hướng trọng tâm. Thứ nhất, CĐS phải lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm. Thứ hai, ĐMST phải tạo ra giá trị và nâng cao năng lực cạnh tranh. Thứ ba, chính quyền phải chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo phát triển.

Khi hạ tầng đô thị, logistics, dữ liệu số và các khu công nghiệp công nghệ cao được đầu tư đồng bộ, nhu cầu về nguồn nhân lực số sẽ tăng rất nhanh, đặc biệt là trong các lĩnh vực như: AI, tự động hóa, bán dẫn, thương mại điện tử, phân tích dữ liệu và quản trị thông minh. Do đó, Đồng Nai xác định phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là yếu tố then chốt cho sự phát triển đột phá về KHCN, ĐMST và CĐS.

Đồng chí Nguyễn Văn Út chia sẻ thêm: Thành phố khuyến khích doanh nghiệp ứng dụng AI, dữ liệu lớn, tự động hóa, robot và các công nghệ mới vào sản xuất, logistics và quản trị hoạt động. Đồng thời tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp với viện nghiên cứu, trường đại học, chuyên gia và tổ chức KHCN để đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn, thúc đẩy thương mại hóa công nghệ và phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp, ĐMST…

Tại Diễn đàn cấp cao DIGIFEST Ðồng Nai 2026, Thứ trưởng Bộ KHCN PHẠM ÐỨC LONG nhấn mạnh: Ðể thúc đẩy tăng trưởng bền vững, thành phố Ðồng Nai cần nâng cấp nền công nghiệp hiện hữu và phát triển các ngành công nghiệp công nghệ cao. Ðặc biệt, Ðồng Nai cần chủ động chuẩn bị hệ sinh thái kinh tế gắn với Sân bay Long Thành, trong đó KHCN, ÐMST và CÐS góp phần nâng cao hiệu quả kết nối, vận hành và tạo giá trị. Ðể khai thác tốt cơ hội từ Sân bay Long Thành, thành phố cần chuẩn bị từ sớm về nguồn nhân lực, năng lực công nghệ, kỹ năng số và khả năng tham gia của doanh nghiệp trong các chuỗi cung ứng liên quan…

Hải Quân