Cửa ngõ công nghệ - Ðồng Nai vươn tầm (Bài 3)

>> Bài 1: Phát triển đô thị thông minh dựa trên quản trị dữ liệu

>> Bài 2: Hệ sinh thái thông minh kết nối hạ tầng công nghiệp, dịch vụ

Bài 3:
CHUYỂN ĐỔI SỐ TRONG PHÁT TRIỂN VĂN HÓA, DU LỊCH Ở ÐỒNG NAI

Chuyển đổi số (CÐS) trong phát triển văn hóa và du lịch là quá trình thay đổi toàn diện từ phương thức quản lý, bảo tồn di sản đến cách thức kinh doanh, phục vụ và trải nghiệm của du khách dựa trên dữ liệu và công nghệ số. Tại Ðồng Nai, với tiềm năng về du lịch sinh thái, du lịch rừng, du lịch cộng đồng, các giải pháp CÐS sẽ góp phần phát huy những giá trị, bản sắc văn hóa, du lịch của địa phương.

Du khách nước ngoài khám phá điểm đến của Đồng Nai trên không gian số tại Hội chợ Du lịch quốc tế Thành phố Hồ Chí Minh.

Nghị quyết số 10-NQ/TU, ngày 20-8-2026 của Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố Đồng Nai về phát triển du lịch thành ngành kinh tế mạnh (Nghị quyết số 10) đã khẳng định: Ngành du lịch phải phát triển bền vững, sáng tạo trên nền tảng tăng trưởng xanh, CĐS, bảo vệ môi trường, đảm bảo an ninh - quốc phòng và trật tự an toàn xã hội.

Từ không gian số đến trải nghiệm thực tế

Cục Du lịch quốc gia (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) từng nhận định: Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đã làm thay đổi sâu sắc thói quen của du khách. Ngày nay, phần lớn du khách tìm kiếm thông tin điểm đến trên mạng, xem đánh giá trước khi đặt dịch vụ, thanh toán trực tuyến và chia sẻ trải nghiệm qua mạng xã hội. Một chuyến đi thường bắt đầu từ chiếc điện thoại thông minh, chứ không phải từ quầy thông tin hay tờ rơi du lịch như trước.

Bà Trần Thị Thu Trang, Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm Xúc tiến đầu tư, thương mại và du lịch thành phố cho biết: Trung tâm đang triển khai đồng bộ các giải pháp về xây dựng thương hiệu du lịch, ứng dụng công nghệ số trong xúc tiến quảng bá, góp phần vào sự phát triển hệ sinh thái du lịch thông minh cho Đồng Nai.

Trong giai đoạn 2026-2030, Trung tâm Xúc tiến đầu tư, thương mại và du lịch thành phố sẽ tập trung triển khai một số nhóm giải pháp mang tính đột phá. Trong đó xây dựng nền tảng du lịch thông minh của thành phố với các thành phần như: cổng thông tin du lịch thông minh, bản đồ du lịch số, hệ thống dữ liệu điểm đến, ứng dụng di động hỗ trợ du khách và hệ thống phản hồi, đánh giá dịch vụ du lịch; ứng dụng các công nghệ mới như: thực tế ảo (VR) và thực tế tăng cường (AR) để quảng bá hình ảnh của điểm đến.

Thông qua nền tảng này, du khách có thể dễ dàng tra cứu thông tin về điểm tham quan, cơ sở lưu trú, nhà hàng, sản phẩm du lịch và các sự kiện văn hóa, du lịch đang diễn ra trên địa bàn thành phố. Bên cạnh đó, nền tảng du lịch thông minh còn hỗ trợ cơ quan quản lý trong việc theo dõi dòng khách, quản lý điểm đến và nâng cao hiệu quả hoạt động xúc tiến du lịch.

Là người từng được trải nghiệm các điểm đến du lịch của Đồng Nai trên không gian số, bà Trần Thị Tâm (ở phường Trấn Biên) chia sẻ: “Lần đầu tiên, thông qua một thiết bị mà tôi có thể ngắm cả không gian của một số điểm đến như: Di tích Địa đạo Nhơn Trạch, Văn miếu Trấn Biên, Bảo tàng Đồng Nai, Vườn quốc gia Cát Tiên”. Theo bà Tâm, việc ứng dụng các thiết bị số vào quảng bá, giới thiệu về vùng đất Đồng Nai đã giúp nhiều người dân, du khách tiếp cận điểm đến thông qua những hình ảnh ban đầu trên ứng dụng công nghệ VR.

Chương trình DIGIFEST Ðồng Nai 2026 diễn ra từ ngày 30-10 đến 1-11 tại Trung tâm Xúc tiến đầu tư, thương mại và du lịch thành phố (phường Tân Triều). Trong khuôn khổ chương trình sẽ diễn ra tọa đàm chiến lược và định vị thành phố Ðồng Nai trong kiến tạo các trụ cột phát triển tương lai; diễn đàn cấp cao về CÐS, đổi mới sáng tạo và các hội thảo chuyên đề về phát triển đô thị thông minh tại Ðồng Nai, hệ sinh thái thông minh kết nối hạ tầng và các dịch vụ gia tăng trong chuỗi giá trị logistics, cảng hàng không, cảng biển; CÐS trong xây dựng thương hiệu điểm đến gắn với phát triển văn hóa, du lịch bền vững tại Ðồng Nai.

Cơ hội để du lịch bứt phá

Gần đây, ngành du lịch thường xuyên tổ chức các hội thảo, tọa đàm nhằm trao đổi thông tin, tìm ra những giải pháp để thay đổi, chuyển hóa cho ngành du lịch, đặc biệt là công tác chuẩn bị. Theo đánh giá của các chuyên gia du lịch, du lịch đóng góp ngày càng quan trọng vào tăng trưởng kinh tế, thúc đẩy phát triển nhiều ngành, lĩnh vực khác, giải quyết việc làm, tạo sinh kế cho người dân. Trong đó, công nghệ có thể trở thành “đòn bẩy” giúp ngành du lịch gia tăng nhanh năng lực cạnh tranh. Những rào cản truyền thống như: khoảng cách địa lý, quy trình thủ công hay phụ thuộc trung gian dần được thu hẹp. Khi dữ liệu được khai thác hiệu quả và dịch vụ được số hóa thuận tiện, ngành du lịch Việt Nam sẽ có khả năng thích ứng thị trường nhanh hơn, cung cấp trải nghiệm tốt hơn cho du khách.

Nghị quyết số 26-NQ/TW, ngày 22-8-2026 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới đã nhận định: “Phát triển du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, là một động lực tăng trưởng mới của đất nước, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số; lấy văn hóa làm nền tảng cốt lõi, bản sắc và chất lượng trải nghiệm làm lợi thế cạnh tranh; phát triển dựa trên ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và CĐS”.

Ngành du lịch phải nâng cao năng lực quản trị theo hướng hiện đại, ứng dụng công nghệ số, quản trị theo dữ liệu gắn với quy hoạch không gian phát triển, mở rộng không gian sáng tạo, bảo tồn và phát huy các giá trị di sản văn hóa, truyền thống tốt đẹp của dân tộc.

Tại Đồng Nai, Nghị quyết số 10 đã nêu rõ 7 quan điểm, trong đó phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mạnh, mang tính tổng hợp, hướng đến chất lượng cao, đẳng cấp, có trọng tâm, trọng điểm dựa vào tiềm năng, lợi thế riêng, là một trong 5 trụ cột phát triển kinh tế của thành phố, là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị, các cấp, các ngành, của toàn xã hội.

Chia sẻ về những định hướng phát triển của ngành du lịch trong thời gian tới, Thành ủy viên, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lê Thị Ngọc Loan nhấn mạnh: Lợi thế lớn nhất của Đồng Nai không chỉ là tài nguyên du lịch mà còn là vị trí trung tâm kết nối của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Đặc biệt, khi Cảng hàng không quốc tế Long Thành đi vào hoạt động, ngành du lịch phải có những giải pháp tập trung chuyển đổi mạnh mô hình phát triển từ khai thác tài nguyên đơn lẻ sang phát triển hệ sinh thái du lịch hiện đại, chất lượng cao, có khả năng giữ chân du khách, gia tăng chi tiêu và tạo giá trị lan tỏa cho thương mại, dịch vụ, đầu tư và việc làm, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mạnh của thành phố Đồng Nai theo tinh thần Nghị quyết số 10.

Điều đó cho thấy du lịch ngày càng gắn chặt với môi trường số, đòi hỏi điểm đến cần có sự hiện diện rõ ràng trên không gian mạng. Ở góc độ quản lý, khi lượng khách tăng nhanh và thị trường biến động liên tục, ngành du lịch cần có dữ liệu kịp thời về hành vi, chi tiêu và trải nghiệm của du khách. Chỉ khi có thông tin tương đối đầy đủ, việc hoạch định chính sách và xúc tiến quảng bá mới sát thực tế.

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện một số nghị quyết, chỉ thị của Bộ Chính trị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước TÔ LÂM đã khẳng định: Phát triển du lịch phải đặt trong chiến lược phát triển đất nước và không gian kinh tế vùng, trở thành động lực tăng trưởng mới, nâng cao sức mạnh mềm; được tổ chức như một hệ sinh thái kinh tế tổng hợp, liên ngành, liên vùng. Chuyển mạnh từ số lượng sang chất lượng, giá trị gia tăng, sức cạnh tranh; lấy văn hóa, bản sắc, trải nghiệm làm lợi thế; khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, CÐS, chuyển đổi xanh làm động lực.

Ngọc Liên

Bài cuối: Kiến tạo động lực tăng trưởng mới