Làm sao cho trẻ ngoan và biết nghe lời?

Thưa chị Tâm Đan!
Con trai em 3 tuổi. Bé rất thông minh nhưng quá hiếu động, hay quậy phá, luôn đòi người khác phải theo ý mình. Hễ không toại ý là cậu lăn ra đất ăn vạ. Không biết có phải bé bướng bỉnh, khó bảo là vì chúng em quá cưng và thiếu nghiêm khắc với con không? Nay em muốn tham khảo ý kiến chị về việc làm sao cho bé ngoan, biết nghe lời. Mong chị giúp em.
Nguyễn Hiếu Thảo Thân gửi bạn Hiếu Thảo!

Thưa chị Tâm Đan!

Con trai em 3 tuổi. Bé rất thông minh nhưng quá hiếu động, hay quậy phá, luôn đòi người khác phải theo ý mình. Hễ không toại ý là cậu lăn ra đất ăn vạ. Không biết có phải bé bướng bỉnh, khó bảo là vì chúng em quá cưng và thiếu nghiêm khắc với con không? Nay em muốn tham khảo ý kiến chị về việc làm sao cho bé ngoan, biết nghe lời. Mong chị giúp em.

Nguyễn Hiếu Thảo

Thân gửi bạn Hiếu Thảo!

Dạy dỗ một cháu bé đòi hỏi phải có tình yêu thương, kiến thức sư phạm và sự hiểu biết về tâm sinh lý của trẻ. Chị chỉ gói gọn vài vấn đề cơ bản để em tham khảo:

Theo chị thì trẻ lên ba hiếu động là bình thường. Bé đang ở tuổi ham khám phá tìm hiểu thế giới mà. Các bé hay táy máy, tháo gỡ các vật dụng, làm vỡ cái này cái kia... Chắc em đã nhiều lần xót của và la rầy con vì tội "phá hoại" rồi chứ gì? Nhưng chính nhờ có sự "phá phách" mà con trai em hiểu được tính năng, công dụng của các đồ vật xung quanh bé đấy. Trí tuệ của bé phát triển nhờ những lần "thực nghiệm" đó. Nếu con em mà ngồi một chỗ ngáp ruồi, thờ ơ với mọi sự xung quanh thì mới đáng lo, vì như thế là bé bệnh tật hoặc thuộc loại chậm phát triển.

Tính bướng bỉnh, khó bảo, thích làm theo ý mình của bé cũng không có gì lạ. Vì nét nổi bật ở trẻ nhỏ là nhu cầu tự khẳng định. Em để ý xem có phải bé luôn đòi được quyết định việc ăn uống, mặc quần áo, đi giày, chọn đồ chơi... của nó không? Thói hay nhõng nhẽo, thất thường còn vì bé muốn được bố mẹ yêu thương, chiều chuộng. Bé muốn "đo" xem uy lực của mình đối với cha mẹ như thế nào. Nếu cha mẹ nhượng bộ những đòi hỏi vô lý của bé thì lần sau, trò nhõng nhẽo, yêu sách của bé sẽ tái diễn.

Chị thấy khuyết điểm phổ biến của các bậc cha mẹ khi uốn nắn con là thiếu sự kiên trì. Do bận rộn, sợ mất thời gian, chỉ cần trẻ tỏ ra ích kỷ, chống đối, ương ngạnh... là chúng ta đã quát mắng ầm ĩ. Ta lại hay đưa ra những mệnh lệnh có tính áp đặt, không cho trẻ được bày tỏ chính kiến. Nói chung là ta muốn con phụ thuộc và phục tùng cha mẹ, trong khi trẻ có nhu cầu thể hiện " cái tôi" của nó. Hai bên có ý nguyện trái ngược nhau, tránh sao khỏi trạng thái căng thẳng, đúng không nào?

Tóm lại, giữa cha mẹ và bé có rất nhiều khác biệt trong sở thích, nhu cầu... Cha mẹ cần biết lắng nghe bé, xem xét, phân tích tình huống để tìm ra cách xử lý tốt nhất. Dù trẻ còn nhỏ ta vẫn phải tôn trọng tính độc lập của bé, đừng cấm đoán, áp đặt con một cách thô bạo. Các em nên khuyến khích con bày tỏ quan điểm riêng nhưng không nên để cho bé ý thức được mình là "trung tâm" của gia đình, có quyền được hưởng chế độ "ưu tiên". Em có thể tìm hiểu thêm qua sách báo để hiểu thấu đáo tâm sinh lý của trẻ, nhằm chủ động cải thiện mối quan hệ với con, từ đó dễ uốn nắn bé.

Chúc em thành công.

Tâm Đan