Bảo đảm đời sống người dân tái định cư phải tốt hơn rõ rệt

Bảo đảm đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân sau tái định cư (TĐC) phải tốt hơn rõ rệt, là quan điểm được Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Đồng Nai nhấn mạnh trong các buổi giám sát về thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, TĐC và giải phóng mặt bằng (GPMB) một số dự án trọng điểm trên địa bàn. Tinh thần này phù hợp với định hướng xuyên suốt Nghị quyết số 21-NQ/TW, ngày 28-7-2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan (gọi tắt là Nghị quyết số 21).

Điểm mới quan trọng của Nghị quyết số 21 là chuyển mạnh từ tư duy quản lý hành chính “bồi thường tài sản bị thu hồi” sang tư duy quản trị “tái thiết cuộc sống cho người dân khi Nhà nước thu hồi đất”. Nghị quyết cụ thể hóa nguyên tắc người có đất ở bị thu hồi phải có nơi ở mới bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ. Theo đó, các dự án TĐC phải đáp ứng hạ tầng, dịch vụ, quan tâm đến sinh kế người dân. Ưu tiên quỹ đất phát triển nhà ở cho thuê đáp ứng nhu cầu của nhân dân. Một giải pháp đột phá là tiếp tục thực hiện chủ trương tách dự án bồi thường, hỗ trợ, TĐC thành dự án độc lập để thực hiện trước.

Lăng kính tiếp cận của Nghị quyết số 21 phản ánh đúng thực tiễn Đồng Nai, địa phương đang triển khai bồi thường, GPMB cho hàng trăm dự án. Qua giám sát, nhiều địa phương cho biết, khó khăn lớn nhất là quỹ đất TĐC tại chỗ và nhà ở xã hội còn hạn chế, nhiều hộ phải bố trí đến khu TĐC ngoài địa bàn hoặc chờ các công trình đang xây dựng hoàn thành. Các địa phương kiến nghị ưu tiên quỹ nhà ở xã hội, hỗ trợ chi phí thuê nhà cho các hộ chưa đủ điều kiện TĐC và bố trí quỹ nhà phù hợp cho người bị thu hồi đất. Bên cạnh đó, mức bồi thường còn một số bất cập, trong khi nhiều khu TĐC vẫn thiếu trường học, cơ sở y tế, công viên và các hạ tầng khác.

Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Đồng Nai đề nghị các đơn vị, sở, ngành giải quyết kịp thời các kiến nghị, khiếu nại chính đáng của người dân, vận dụng chặt chẽ chính sách bồi thường, hỗ trợ, TĐC. Đồng thời có giải pháp thiết thực hỗ trợ sinh kế, chăm lo công tác an sinh xã hội cho các hộ dân bị thu hồi đất.

Lãnh đạo Thành ủy quán triệt nhiệm vụ trọng tâm hiện nay là thực thi chính sách công khai, minh bạch, chủ động hóa giải những vướng mắc phát sinh, dứt khoát không để công tác GPMB là “điểm nghẽn” thời gian tới.

Đặc biệt, việc thể chế hóa toàn diện, triệt để chủ trương lớn của Đảng về khơi thông nguồn lực đất đai phục vụ tăng trưởng kinh tế 2 con số phải gắn với chăm lo an sinh và sinh kế cho người dân vùng dự án. Có như vậy mới tạo bước chuyển biến căn bản, hiện thực hóa mục tiêu tổng quát của nghị quyết, đưa đất đai thực sự trở thành nguồn lực chiến lược, nguồn lực nội sinh, lợi thế cạnh tranh và động lực phát triển đất nước.

Nỗ lực kiến tạo điều kiện sống ngang bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ cho người dân thuộc diện di dời, TĐC, qua đó tích cực đẩy nhanh tiến độ thi công các dự án thiết yếu, cấp bách, thuộc về trách nhiệm của cả hệ thống chính trị. Trước hết là phát huy tối đa vai trò Ban Chỉ đạo thực hiện công tác bồi thường, GPMB và hỗ trợ TĐC thành phố Đồng Nai.

Thanh Hải