Bài học từ việc sử dụng nguồn kinh phí do dân đóng góp

Ông La Chí Cường, trưởng KP3, phường Bửu Long, TP.Biên Hòa đã đứng ra vay nợ với lãi suất 5% để hệ thống đường ống nước sạch ở tổ 18 và 19 sớm được xây dựng hoàn thành. Ông cùng các thành viên trong tổ quản lý đường ống nước còn tự chi một số khoản "quá tay" mà không thông qua người dân trong tổ.

Ông La Chí Cường, trưởng  KP3, phường Bửu Long, TP.Biên Hòa đã đứng ra vay nợ với lãi suất 5% để hệ thống đường ống nước sạch ở tổ 18 và 19 sớm được xây dựng hoàn thành. Ông cùng các thành viên trong tổ quản lý đường ống nước còn tự chi một số khoản "quá tay" mà không thông qua người dân trong tổ. Tuy nhiên, theo ý kiến của UBND phường Bửu Long, mặc dù ông Cường và các thành viên trong tổ quản lý trên có mắc một số khuyết điểm nhưng trong tình thế lúc đó, họ đã cố gắng rất nhiều để con đường liên tổ mới được trải nhựa không bị đào bới lên khi thi công công trình cấp nước.

Vì không muốn con đường này bị đào bới mà ông trưởng khu phố quyết định vay tiền để hoàn thành đường ống nước ở 2 bên đường.

* Vay nặng lãi để làm đường ống nước!

Được biết, vào năm 2003, con đường nhựa liên tổ 18 và 19, thuộc KP3 được thi công với kinh phí khoảng 300 triệu đồng do Nhà nước và nhân dân cùng làm. Đồng thời với việc làm con đường, nhân dân của 2 tổ này cũng thống nhất hùn tiền làm hệ thống đường ống nước sạch ở 2 bên đường. Theo bảng chiết tính của Công ty TNHH một thành viên xây dựng cấp nước Đồng Nai (Công ty cấp nước),  thì chi phí làm đường ống D90 dẫn vào 2 tổ này với 100 hộ sử dụng khoảng 71 triệu đồng. Như vậy, mỗi hộ trong tổ phải đóng 700.000 đồng. Người dân đã thống nhất bầu ra tổ quản lý ống nước gồm: ông La Chí Cường, trưởng KP3; ông Nguyễn Bá Lộc, tổ trưởng tổ 18 và bà Mai Thị Cam, tổ trưởng tổ 19.

Thế nhưng, sau đó chỉ có 51/100 hộ dân đóng tiền, vì vậy, không đủ kinh phí để thi công đường ống nước sạch này. Thấy vậy, ông Cường bàn với ông Lộc và bà Cam quyết định đứng ra vay thêm 35 triệu  đồng để nộp tiền cho Công ty cấp nước. Trong số 35 triệu đồng  đi vay, thì có 28 triệu đồng vay với lãi suất 5%. Điều đáng nói là cả 3 thành viên trong tổ quản lý đường ống nước không hề tổ chức họp dân để xin ý kiến mà tự quyết định. Và, vì phải vay nặng lãi nên tổ phải thu của 23 hộ dân đóng tiền sau mỗi hộ 1 triệu đồng!

Ông Cường đã phân bua: "Vào thời điểm đó, do đơn vị thi công tuyến đường liên tổ cứ hối giục khu phố sớm thi công đường ống nước để cho họ trải nhựa. Tôi nghĩ, nếu không vay mượn để hoàn thành đường ống nước, thì sau này mà đào đường nhựa lên để làm đường ống nước sẽ tốn kém nhiều hơn nữa. Cứ nghĩ  là người dân sẽ đóng góp ngay để chúng tôi trả nợ, ai dè họ kéo dài lâu quá. Có người hơn 1 năm mới đóng tiền; thậm chí đến giờ vẫn còn 3 hộ dân chưa đóng tiền!". Sau này, khi quyết toán kinh phí, thì số tiền 28 triệu đồng vay với lãi suất 5%, họ phải chi trả lãi lên đến khoảng 11 triệu đồng (vay từ 14-24 tháng)! Bên cạnh đó, việc chi bồi dưỡng hoặc chi ngoài bảng chiết tính cũng "quá tay". Điển hình như, chi phí khảo sát theo bảng chiết tính khoảng 1,2 triệu đồng nhưng lại chi bồi dưỡng thêm 5 triệu đồng; công đào đất là 7,7 triệu đồng nhưng lại chi thêm 5 triệu đồng...

* Cần phải công khai chi tiết hơn

Điều đáng nói là khi công trình hoàn tất, tổ quản lý cũng không họp dân để công khai tài chính. Do đó, một số người dân đã thắc mắc và có phản ánh lên UBND phường. Ngày 17-10-2007, HĐND xã đã tiến hành giám sát thu chi của tổ quản lý đường ống nước. Theo báo cáo chi tiết của tổ quản lý, thì từ năm 2003 đến nay, tổ đã thu tiền của dân 3 đợt là 74,8 triệu đồng và vay thêm 35 triệu đồng, tổng cộng là 109,8 triệu đồng. Trong khi đó, chi cho việc lắp đặt và bồi dưỡng nhân công là khoảng 63 triệu đồng; trả nợ vay gốc là 35 triệu đồng và trả lãi là 11 triệu đồng; tổng cộng chi khoảng 109 triệu đồng. 

Đoàn giám sát HĐND phường Bửu Long đã có kết luận như sau: khi thiếu kinh phí thi công công trình cấp nước, tổ quản lý đã không báo cáo với chi bộ KP3 và UBND phường để xin ý kiến chỉ đạo mà tự ý vay mượn, chi trả tiền không đúng quy định. Mặc dù đây là công trình do nhân dân tự quản nhưng với kinh phí hàng chục triệu đồng mà chi bộ KP3 (thời điểm thi công công trình) không có sự lãnh đạo và không báo cáo UBND phường để có chủ trương, biện pháp hỗ trợ. Điều đó dẫn đến tình trạng tổ quản lý chỉ do dân tự bầu ra, chứ không có quyết định thành lập của UBND phường và không có quy ước hoạt động. Việc chi các khoản bồi dưỡng theo báo cáo của tổ quản lý là chưa đúng quy định, vì các khoản chi trên đã được thể hiện cụ thể trong bảng chiết tính.

Ông Võ Thanh Hồng, Phó chủ tịch HĐND phường Bửu Long cho biết: "Qua xác minh chưa thấy dấu hiệu tiêu cực nào. Tổ quản lý đường ống nước có đứng ra vay tiền một số người dân để làm đường ống nước. Theo tôi, có một yếu tố khách quan khiến họ phải vay nặng lãi là do  nôn nóng làm đường ống nước cho kịp với việc làm đường nên đã tự ý quyết định mà không công khai trong dân. Chúng tôi đã kiến nghị Đảng ủy kiểm điểm rút kinh nghiệm trước chi bộ đối với đồng chí Cường. Đồng thời đã chỉ đạo tổ quản lý đường ống nước trong việc công khai thu chi tài chính cụ thể hơn nữa để người dân nắm rõ. Đây là một bài học lớn mà địa phương cần phải nghiêm túc rút kinh nghiệm trong quá trình tổ chức, quản lý, điều hành nguồn kinh phí do dân đóng góp".    

Đặng Ngọc