Đất trong hẻm rộng 1,5m giá 10 triêu đồng/m²: Giá thực tế hay giá... ảo?

Hai chị em bà Nga và bà Nhung đang phải chịu khoản tiền thi hành án quá lớn đối với họ.

Được thừa hưởng căn nhà 8/2 KP1, phường Tam Hòa (TP. Biên Hòa) của cha mẹ để lại (vợ chồng ông bà Nguyễn Lạc - Nguyễn Thị Bảy), năm 2003 ba chị em: Nguyễn Thị Tuyết Nga, Nguyễn Thị Tuyết Nhung và Nguyễn Ngọc Được cùng ký bản cam kết gia tộc thống nhất để cho bà Nguyễn Thị Tuyết Nga được quyền sở hữu căn nhà. Trên cơ sở đó, năm 2005, bà Nga được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Nhưng đến năm 2006 thì ông Nguyễn Ngọc Được lại đòi chia thừa kế căn nhà của cha mẹ để lại.

Vụ kiện xin chia thừa kế này đã được TAND TP. Biên Hòa và TAND tỉnh xét xử sơ thẩm và phúc thẩm, cả hai cấp đều chấp nhận yêu cầu chia tài sản của ông Được. Tuy nhiên, thành phần được chia thừa kế căn nhà ngoài bà  Nga, bà Nhung, ông Được ra, thì còn có bà Diệp (con nuôi của ông bà Lạc), bà Nguyễn Thị Bảy và anh Nguyễn Văn Phúc (con của ông Lạc) và bà Phúc (vợ trước của ông Lạc). Trước khi vụ kiện xảy ra thì bà Diệp đã bỏ ra số tiền 130 triệu đồng xây mới hoàn toàn căn nhà trên nền đất của cha mẹ để lại và theo thống nhất chung giữa các chị em, bà Nga, bà Nhung là hai phụ nữ có nhược điểm về thể chất và sống độc thân được quyền sở hữu căn nhà. Vì vậy, khi phân chia tài sản, tòa án chỉ công nhận diện tích đất 54,5m² là di sản thừa kế. Còn giá trị căn nhà vẫn thuộc của bà Diệp. Theo quyết định của hai cấp tòa án, thì giá trị diện tích đất thừa kế được tính 545 triệu đồng (10 triệu đồng/m²). Phân chia theo thứ tự thừa kế, ông Được được chia 113.541.000 đồng, bà Nga và bà Nhung được sở hữu căn nhà và diện tích đất, nhưng phải thanh toán kỷ phần thừa kế cho các đồng thừa kế. Trong phiên tòa, bà Diệp, bà Phúc đều dành kỷ phần thừa kế của mình cho bà Nga và bà Nhung. Đến khi quyết định của tòa án có hiệu lực thì chỉ có ông Được yêu cầu cơ quan Thi hành án buộc bà Nga, bà Nhung thực hiện theo quyết định của tòa.

Nền đất của căn nhà này được tính đến hơn nửa tỷ đồng, phải chăng là quá lớn so với giá trị thực?

Tuy nhiên, trừ ông Được ra, thì các đồng thừa kế trong gia đình đều khiếu nại khi cho rằng, việc định giá diện tích đất 10 triệu đồng/m² là quá cao và không đúng với giá nhà nước và giá đất thực tế ở địa phương. Theo bảng giá đất mà UBND tỉnh ban hành theo quyết định số 95/2006/QĐ-UBT thì đoạn đường quốc lộ 15, từ cầu ông Tửu đến xa lộ Hà Nội ở vị trí 1 là giá 6,8 triệu đồng/m²; vị trí 2 là 2,5 triệu đồng/m²; vị trí 3 là 1,3 triệu đồng/m²; vị trí 4 là 600 ngàn đồng/m². Trong khi đó, căn nhà tranh chấp có vị trí cách quốc lộ 15 khoảng 40m và nằm trên đường hẻm nhỏ rộng chỉ hơn 1,5m. Trong đơn khiếu nại, bà Nga thắc mắc không hiểu tòa áp giá thị trường trên cơ sở nào để tính đến 10 triệu đồng m²? Những ý kiến khác đều cho rằng: không ai lại bỏ ra hơn nửa tỷ đồng để mua một nền đất hơn 50m² trong con hẻm nhỏ như vậy - một vị trí chỉ để ở một cách chật hẹp. Với giá đất cao như thế dẫn đến kỷ phần thừa kế quá cao. Đối với bà Nga và bà Nhung là hai phụ nữ bị khuyết tật, nghề nghiệp chỉ dựa vào việc may vá quần áo và bán xôi, nên số tiền gần 114 triệu đồng là quá lớn đối với họ trong việc phải thi hành án. Mặt khác, một vấn đề mà các đồng thừa kế đặt ra là trong việc xét xử, tòa  án chỉ nhận định bản cam kết gia tộc là chưa đủ thành phần thừa kế, nhưng không nói rõ bản cam kết có vô hiệu hay không. Bản cam kết được lập trên tinh thần tự nguyện và được chính quyền địa phương xác nhận, những người thiếu tên trong bản cam kết không hề thắc mắc khiếu nại gì. Do vậy, nếu bản cam kết không trái với  quy định của pháp luật thì lẽ nào sự tự nguyện của ông Được lại bị thay đổi.

 Nguyên Lễ