Khai thác cát trái phép diễn ra công khai ở Bình Hòa
* Cần làm rõ việc Công ty Trường Nguyên có mua cát lậu hay không?

Hoạt động ở bãi cát Trường Nguyên gây ồn ào cho bà con xung quanh.

Khi trời bắt đầu tối, cả chục chiếc ghe hút cát lại hoành hành ở khúc sông dọc ấp Thới Sơn (xã Bình Hòa, huyện Vĩnh Cửu). Chỉ khi có công an đường thủy tuần tra, kiểm soát thì chúng mới tạm ngưng hoạt động. Nhưng khi lực lượng này đi khỏi thì hoạt động hút cát lậu ở đây lại tiếp diễn. Tình trạng này kéo dài khoảng 2 năm nay, khiến người dân không khỏi lo lắng về tình trạng sụp lún đất đang diễn ra ngày một nghiêm trọng...

* Hút cát trong đêm

Theo người dân ở ấp Thới Sơn phản ánh, thời gian các ghe hút cát lậu hoạt động từ 7 giờ tối cho đến 5 giờ sáng. Có cả chục chiếc ghe hoạt động ở khu vực này. Mỗi ghe có thể hút khoảng 5m3 cát và hoạt động nhiều lượt trong một đêm. Mỗi ghe thường có khoảng 3-5 người cùng một máy hút cát.  Sau khi hút cát xong, các ghe này mang về đổ tại bãi cát của Công ty TNHH Trường Nguyên đóng trên địa bàn ấp Thới Sơn. Tại đây, các xáng cạp múc cát lên bãi. Việc các ghe hút cát chạy sát bờ để cập bãi cát cùng với hoạt động của các xáng cạp gây ồn ào, ảnh hưởng đến sinh hoạt của người dân.  Ông Hồ Tùng Long, trưởng ấp Thới Sơn xác nhận: "Các ghe này hoạt động chớp nhoáng, khoảng 30 phút là hút đầy một ghe rồi mang đến bãi cát của Công ty Trường Nguyên. Chúng hoạt động ồn ào suốt đêm khiến bà con ở đây bức xúc lắm!".

Điều đáng nói là những người hút cát lậu rất dữ dằn. Một người dân ở đây kể lại: "Nhiều khi ồn ào quá không ngủ được, chúng tôi có ra bờ sông nói mấy ghe này chạy xa bờ liền bị những người này chửi! Cách đây khoảng 1 tháng, công an ở bên Bình Dương có đuổi bắt mấy ghe hút cát lậu này nhưng bị bọn chúng chống trả ở ngay khu vực phía sau nhà tôi. Riết rồi ai cũng sợ, không ai dám nói gì". Bà Nguyễn Thị Tuyền, một người dân địa phương bức xúc: "UBND tỉnh đã cấm khai thác cát từ lâu. Mấy ghe này làm lậu mà công khai quá! Mà thiệt lạ, hôm nào không thấy mấy ghe này hoạt động là hôm đó có lực lượng thanh tra đường thủy, công an đường thủy đi tuần tra. Thậm chí vào đêm giao thừa và mấy ngày Tết Nguyên đán vừa qua, các ghe này còn bơm hút cát rầm rộ". 

* Địa phương đành "bó tay"

Ông Hồ Tấn Phát, Chủ tịch UBND xã Bình Hòa thừa nhận: "Các ghe hút cát này chủ yếu hoạt động về đêm. Trong khi đó, vào ban đêm lực lượng của xã không có phương tiện để tuần tra dưới sông mà chỉ tuần tra trên bờ. Có hôm lực lượng tuần tra phát hiện các ghe hút cát và có ngoắc họ vào nhưng họ không chấp hành, mình cũng không làm gì được. Do thiếu phương tiện nên địa phương cũng đành phải bó tay". Ông chủ tịch UBND xã cho biết thêm, hiện nay chưa thể kết luận việc các ghe hút cát này có bán cát cho Công ty Trường Nguyên hay không vì chưa bắt được quả tang. Công ty Trường Nguyên là doanh nghiệp có giấy phép bến bãi, được phép mua bán cát. Nghe đâu công ty này mua cát ở miền Tây về. Trước đây, qua phản ánh của người dân, UBND xã đã kết hợp với Đội Quản lý thị trường và Chi cục Thuế của huyện kiểm tra hoạt động kinh doanh, mua bán của công ty này nhưng không phát hiện sai phạm gì. Tuy nhiên, có thể nói rằng các xe tải đến lấy cát, cần cẩu, xáng cạp cát, tàu thuyền đến lấy cát có gây ồn ào cho khu vực ven bãi cát của công ty.

Cây trồng trên đất của người dân đang bị chìm dần xuống sông do đất sạt lở.

Trước tình hình này, ông Đặng Văn Đức, Bí thư Đảng ủy xã kiến nghị: "Cần phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng thanh tra giao thông đường thủy, công an đường thủy và Sở Công nghiệp để cùng tăng cường kiểm soát, xử phạt thì mới giải quyết dứt điểm tình trạng này". Ông Bí thư Đảng ủy xã cũng cho rằng: "Cần phải làm rõ Công ty Trường Nguyên có mua cát từ các ghe bơm hút cát lậu hay không để trả lời rõ cho dân, vì nếu công ty này thật sự có mua cát thì tình trạng hút cát sẽ vẫn tồn tại. Về vấn đề này, địa phương sẽ báo cáo lên cấp có thẩm quyền để tiếp tục kiểm tra việc kinh doanh của Công ty Trường Nguyên".

Thực tế, tình hình sạt lở ở bờ sông khu vực xã Bình Hòa đã rất nghiêm trọng. Trong khi nhà của dân chỉ cách bờ sông khoảng 10-20m. Hiện nay có một số nhà dân đã bị sạt lở vào trong khoảng 10m đất. Do vậy, người dân không chỉ  lo sợ đất sản xuất đang bị thu hẹp mà còn lo sợ nhà cửa cũng bị ảnh hưởng nếu để tình trạng khai thác cát bừa bãi như trên kéo dài. Chúng tôi mong rằng, các ngành chức năng cần có giải pháp ngăn chặn ngay tình trạng khai thác cát trái phép trên.

 Đặng Ngọc