Người làm việc không trọn thời gian cũng được hưởng quyền bình đẳng

Lao động làm việc không trọn thời gian nghĩa là thời gian làm việc của người lao động (NLĐ) ngắn hơn so với thời gian làm việc bình thường theo ngày, tuần, tháng được quy định trong pháp luật về lao động, thỏa ước lao động tập thể hoặc nội quy lao động.

NLĐ làm việc không trọn thời gian được bình đẳng trong thực hiện quyền và nghĩa vụ, không bị phân biệt đối xử và được bảo đảm an toàn trong lao động tương tự như NLĐ làm việc toàn thời gian.

Nhân viên giao hàng tại một siêu thị trên địa bàn phường Long Bình thông qua ứng dụng Đi chợ online. Ảnh minh họa: Diễm Quỳnh

Được giao kết hợp đồng lao động

Chị Lâm Yến Nhi (công nhân may mặc, làm việc tại Khu công nghiệp Biên Hòa 2) chia sẻ: Thời gian làm việc thường gắn với thành quả lao động được ghi nhận, thu nhập. Do đó, đa phần NLĐ như chị thường mong muốn được tăng ca, làm thêm giờ. Như vậy, sẽ giúp thu nhập hằng tháng cao hơn, NLĐ dễ dàng cân đối được các khoản chi phí phát sinh trong sinh hoạt. Do đó chị thường chọn đơn vị sử dụng lao động có nhiều chính sách hấp dẫn về làm thêm giờ, làm việc vào ban đêm, ngày nghỉ lễ, Tết theo quy định để xin vào làm việc và gắn bó lâu dài. 

 Trong khi đó, công nhân Hồ Văn Khánh (làm việc tại Khu công nghiệp Nam Đồng Phú, phường Đồng Phú) bày tỏ: Không phải NLĐ nào cũng đều mong muốn tăng ca, làm thêm giờ, làm việc ngày được nghỉ mà chọn làm việc không trọn thời gian để đảm bảo sức khỏe, học tập, tích lũy kinh nghiệm... Tức là thời giờ làm việc trong ngày, tuần ngắn hơn so với thời giờ làm việc bình thường được Bộ luật Lao động năm 2019 quy định là không được vượt quá 8 giờ trong 1 ngày và 48 giờ trong 1 tuần.

Quan hệ lao động được xác lập trên cơ sở bình đẳng, tôn trọng quyền, lợi ích giữa người sử dụng lao động (NSDLĐ) và NLĐ, quy định pháp luật. Để tránh xung đột trong nhu cầu lựa chọn, thỏa thuận công việc không trọn thời gian hoặc trọn thời gian, lại mong muốn được tăng ca giữa từng đối tượng lao động, hiện tại pháp luật về lao động cho phép NLĐ và NSDLĐ thỏa thuận khi tiến hành giao kết hợp đồng lao động (HĐLĐ).

Bà Lê Thu Thảo (cán bộ pháp chế tại một doanh nghiệp có trụ sở ở phường Long Bình) bày tỏ: Theo quy định của pháp luật về lao động, trước khi nhận NLĐ vào làm việc, NSDLĐ bắt buộc phải giao kết HĐLĐ với NLĐ. HĐLĐ bằng văn bản được thực hiện đối với công việc có thời hạn từ đủ 1 tháng trở lên. Đối với công việc có thời hạn dưới 1 tháng, được quyền giao kết HĐLĐ bằng lời nói (miệng), trừ việc sử dụng lao động chưa đủ 15 tuổi, lao động giúp việc gia đình, công việc theo mùa vụ, công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng.

Cũng theo bà Lê Thu Thảo, tuy hình thức giao kết HĐLĐ có khác nhau đối với từng loại công việc nhưng một khi NSDLĐ không thực hiện đúng có thể bị xử phạt từ 2-5 triệu đồng đối với trường hợp vi phạm từ 1-10 lao động.

KPI (đánh giá hiệu quả công việc) phản ánh hiệu quả hoạt động của một cá nhân, phòng, ban, bộ phận, tổ chức. KPI chính là động cơ thúc đẩy nhân viên làm việc hướng tới mục tiêu cụ thể. KPI là cơ sở để doanh nghiệp đánh giá hiệu quả làm việc của từng cá nhân, phòng ban; từ đó đưa ra các chính sách thưởng, phạt phù hợp nhất.

Luật sư NGUYỄN VĂN NAM, Đoàn Luật sư thành phố

Được thăng tiến như lao động khác

Ông Đào Văn Dũng là công nhân kỹ thuật, làm việc tại một doanh nghiệp xây dựng có trụ sở tại phường Tân Triều cho biết: Ưu điểm dễ nhận thấy nhất đối với NLĐ làm việc không trọn thời gian như ông là thời gian làm việc ngắn chỉ 4-6 giờ/ngày; NLĐ linh hoạt trao đổi với NSDLĐ điều chỉnh làm việc theo ca, buổi cho phù hợp với đặc thù công việc, nhu cầu cá nhân và yêu cầu của NSDLĐ tại các thời điểm khác nhau. Nhất là NLĐ làm việc không trọn thời gian chỉ tập trung giải quyết công việc chính yếu được phân công, giao, không có thời gian cho công việc ngoài chuyên môn; tiền lương và thưởng vẫn cao; có thể giao kết HĐLĐ với đơn vị khác làm việc không trọn thời gian. Tuy vậy, để có vị trí công việc lâu dài, hoặc cơ hội quản lý, ông rất khó được chọn so với các đồng nghiệp đang làm việc trọn thời gian.

Theo khoản 3, Điều 32 Bộ luật Lao động năm 2019, NLĐ làm việc không trọn thời gian được hưởng lương; bình đẳng trong thực hiện quyền và nghĩa vụ với NLĐ làm việc trọn thời gian; bình đẳng về cơ hội, không bị phân biệt đối xử, bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động.

Luật sư Nguyễn Văn Nam, Đoàn Luật sư thành phố chia sẻ: Vấn đề ông Đào Văn Dũng trình bày không mâu thuẫn với khoản 2, Điều 32 Bộ luật Lao động năm 2019 đã quy định và thực tế thu hút nhân tài của nhiều doanh nghiệp. Dù làm việc không trọn thời gian, NLĐ vẫn được NSDLĐ thực hiện đầy đủ quyền, nghĩa vụ theo quy định như: đánh giá hiệu quả công việc (KPI), thực hiện nghiêm và đầy đủ nghĩa vụ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm tai nạn lao động, bảo hiểm thất nghiệp… NLĐ vẫn có cơ hội thăng tiến nghề nghiệp nếu mong muốn và được NSDLĐ chọn lọc ra từ nhiều ứng cử viên tiềm năng khác.

“Các doanh nghiệp hiện nay thu hút nhân lực, nhân tài, nguồn lao động có chuyên môn cao có thể từ sinh viên mới ra trường, hoặc đến từ các doanh nghiệp khác, người từ nội bộ… Miễn sao nguồn lao động mà doanh nghiệp muốn thu hút phải là NLĐ có năng lực chuyên môn giỏi, thực lực quản lý, muốn gắn bó, đóng góp cho doanh nghiệp. Do đó, NSDLĐ càng không phân biệt nhân tài làm việc không trọn thời gian với trọn thời gian”- luật sư Nguyễn Văn Nam bày tỏ.

Đoàn Phú