Chính sách về tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp

Với người bị tai nạn lao động (TNLĐ), bệnh nghề nghiệp (BNN) dẫn tới mất sức lao động, không còn khả năng lao động đang hưởng trợ cấp TNLĐ, BNN hằng tháng, kể từ ngày 1-7-2026, mức hưởng sẽ cao hơn trước đây, điều đó làm họ phấn khởi.

Luật gia Phạm Đình Đức, Hội Luật gia thành phố Đồng Nai tư vấn cho người lao động về chính sách trợ cấp bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.

Trước thông tin mức hưởng trợ cấp TNLĐ, BNN tăng, nhiều người lao động (NLĐ) làm việc ở môi trường nhiều rủi ro muốn tìm hiểu về chế độ, điều kiện thụ hưởng để tham gia bảo hiểm nhằm đảm bảo quyền lợi cho bản thân.

Ðối tượng thụ hưởng

Trong quá trình làm việc, NLĐ được bảo đảm các điều kiện về an toàn, vệ sinh lao động; cung cấp thông tin đầy đủ về các yếu tố nguy hiểm, yếu tố có hại tại nơi làm việc và những biện pháp phòng, chống; đào tạo, huấn luyện về an toàn, vệ sinh lao động; thực hiện chế độ bảo hộ lao động, chăm sóc sức khỏe, khám phát hiện BNN; được hưởng đầy đủ chế độ đối với người bị TNLĐ, BNN; yêu cầu người sử dụng lao động bố trí công việc phù hợp sau khi điều trị ổn định do bị TNLĐ, BNN…

Chị Chu Thị Diễm (ở phường Đồng Phú) thắc mắc: Trong trường hợp nào thì NLĐ được thụ hưởng chế độ TNLĐ, BNN và trách nhiệm của người sử dụng lao động ra sao trong việc thực hiện chính sách này đối với NLĐ?

Ông Dương Quốc Dũng (phụ trách công tác an toàn, vệ sinh lao động tại một công ty ở Khu công nghiệp Bàu Xéo, phường Trảng Bom, thành phố Đồng Nai) cho biết: TNLĐ là tai nạn gây tổn thương cho bất kỳ bộ phận, chức năng nào của cơ thể hoặc gây tử vong cho NLĐ, xảy ra trong quá trình lao động, gắn liền với việc thực hiện công việc, nhiệm vụ lao động. BNN là bệnh phát sinh do điều kiện lao động có hại của nghề nghiệp tác động đối với NLĐ.

Cũng theo ông Dương Quốc Dũng, đối tượng áp dụng chế độ bảo hiểm TNLĐ, BNN là NLĐ tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo quy định. Để được hưởng chính sách này, NLĐ phải đáp ứng các điều kiện sau: Bị tai nạn tại nơi làm việc và trong giờ làm việc, kể cả khi đang thực hiện các nhu cầu sinh hoạt cần thiết tại nơi làm việc hoặc trong giờ làm; Ngoài nơi làm việc hoặc ngoài giờ làm việc khi thực hiện công việc theo yêu cầu của người sử dụng lao động hoặc người được người sử dụng lao động ủy quyền bằng văn bản trực tiếp quản lý lao động; Trên tuyến đường đi từ nơi ở đến nơi làm việc hoặc từ nơi làm việc về nơi ở trong khoảng thời gian và tuyến đường hợp lý. Suy giảm khả năng lao động từ 5% trở lên do bị tai nạn quy định trong quá trình làm việc, nghỉ ca. Không thuộc trường hợp bị TNLĐ do mâu thuẫn của chính nạn nhân với người gây ra tai nạn mà không liên quan đến việc thực hiện công việc, nhiệm vụ lao động; do NLĐ cố ý tự hủy hoại sức khỏe của bản thân; do sử dụng ma túy, chất gây nghiện khác trái với quy định của pháp luật….

Khi hội đủ các điều kiện đó, NLĐ sẽ được thụ hưởng chính sách TNLĐ, BNN như sau: Được người sử dụng lao động thanh toán chi phí y tế từ khi sơ cứu, cấp cứu đến khi điều trị ổn định cho người bị TNLĐ hoặc BNN. Trả đủ tiền lương cho NLĐ bị TNLĐ, BNN phải nghỉ việc trong thời gian điều trị, phục hồi chức năng lao động. Bồi thường cho NLĐ bị TNLĐ mà không hoàn toàn do lỗi của chính NLĐ gây ra. Lập hồ sơ hưởng chế độ về TNLĐ, BNN từ Quỹ Bảo hiểm TNLĐ, BNN theo quy định...

Số tiền thụ hưởng tăng

NLĐ bị TNLĐ, BNN được thụ hưởng chính sách bảo hiểm TNLĐ, BNN theo hình thức trợ cấp hằng tháng đối với trường hợp NLĐ bị suy giảm khả năng lao động từ 31% trở lên. Trợ cấp 1 lần đối với trường hợp NLĐ bị suy giảm khả năng lao động từ 5-30%.

Luật gia Phạm Đình Đức, Hội Luật gia thành phố Đồng Nai cho biết: Mức trợ cấp một lần được quy định như sau: Suy giảm 5% khả năng lao động thì được hưởng 5 lần mức lương cơ sở, sau đó cứ suy giảm thêm 1% thì được hưởng thêm 0,5 lần mức lương cơ sở. Ngoài ra, NLĐ còn được hưởng thêm khoản trợ cấp tính theo số năm đã đóng vào Quỹ Bảo hiểm TNLĐ, BNN, từ một năm trở xuống thì được tính bằng 0,5 tháng. Sau đó cứ thêm mỗi năm đóng vào quỹ được tính thêm 0,3 tháng tiền lương đóng vào quỹ của tháng liền kề trước tháng bị TNLĐ hoặc được xác định mắc BNN; trường hợp bị TNLĐ ngay trong tháng đầu tham gia đóng quỹ hoặc có thời gian tham gia gián đoạn sau đó trở lại làm việc thì tiền lương làm căn cứ tính khoản trợ cấp này là tiền lương của chính tháng đó.

Mức trợ cấp hằng tháng như sau: Suy giảm 31% khả năng lao động thì được hưởng bằng 30% mức lương cơ sở, sau đó cứ suy giảm thêm 1% thì được hưởng thêm 2% mức lương cơ sở. Ngoài ra, NLĐ còn được hưởng thêm hằng tháng một khoản trợ cấp tính theo số năm đã đóng vào Quỹ Bảo hiểm TNLĐ, BNN, từ một năm trở xuống được tính bằng 0,5%, sau đó cứ thêm mỗi năm đóng vào quỹ được tính thêm 0,3% mức tiền lương đóng vào quỹ của tháng liền kề trước tháng bị TNLĐ hoặc được xác định mắc BNN; trường hợp bị TNLĐ ngay trong tháng đầu tham gia đóng vào quỹ hoặc có thời gian tham gia gián đoạn sau đó trở lại làm việc thì tiền lương làm căn cứ tính khoản trợ cấp này là tiền lương của chính tháng đó.

Khoản 4, Điều 49 Luật An toàn, vệ sinh lao động năm 2015 quy định: Người đang hưởng trợ cấp TNLĐ hằng tháng khi chuyển đến ở nơi khác trong nước có nguyện vọng hưởng trợ cấp tại nơi cư trú mới thì có đơn gửi cơ quan bảo hiểm xã hội nơi đang hưởng. Trong thời hạn 5 ngày kể từ ngày nhận được đơn, cơ quan bảo hiểm xã hội có trách nhiệm giải quyết; trường hợp không giải quyết thì phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.

Cũng theo luật gia Phạm Đình Đức, kể từ ngày 1-7- 2026, mức lương cơ sở được quy định là 2,53 triệu đồng/tháng. Cho nên mức trợ cấp một lần khi bị TNLĐ, BNN khi suy giảm 5% khả năng lao động sẽ được hưởng là 12,65 triệu đồng, nếu suy giảm thêm 1% thì NLĐ được hưởng thêm 1,265 triệu đồng. Riêng với trường hợp mức trợ cấp hằng tháng khi suy giảm 31% khả năng lao động sẽ được hưởng là 759 ngàn đồng/tháng, nếu suy giảm thêm 1% thì được hưởng thêm 50,6 ngàn đồng/tháng.

Ðoàn Phú