Chủ động ứng phó, hạn chế thiệt hại do nắng nóng

Thời tiết của tỉnh đang trong mùa nắng nóng gay gắt trên diện rộng và có xu hướng kéo dài. Có ngày mức nhiệt đo được tại các trạm khí tượng xấp xỉ 39⁰C.

Người dân di chuyển dưới trời nắng nóng trên đường Nguyễn Ái Quốc (phường Trấn Biên). Ảnh: Kim Liễu

Nắng nóng ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống sinh hoạt của người dân và sản xuất nông nghiệp. Việc chủ động bảo vệ sức khỏe và điều chỉnh phương thức sản xuất phù hợp trở nên đặc biệt cần thiết trong lúc này.

Nắng nóng có thể kéo dài đến đầu tháng 5

Ngay từ đầu tháng 4, tại Đồng Nai ghi nhận những đợt nắng nóng diện rộng, sau chuỗi ngày oi bức kéo dài từ nửa cuối tháng 3. Năm nay, nắng nóng không chỉ đến sớm hơn so với trung bình nhiều năm mà còn có xu hướng duy trì liên tục với cường độ mạnh, ảnh hưởng rõ rệt đến đời sống và sản xuất.

Nhiệt độ cao nhất phổ biến dao động từ 35-36⁰C, nhiều nơi xấp xỉ 39⁰C. Đáng chú ý, độ ẩm thấp, chỉ từ 30-40% khiến không khí trở nên hanh khô, làm tăng cảm giác oi bức, khó chịu. Thời gian nắng nóng gay gắt tập trung chủ yếu trong khoảng từ 12-15h mỗi ngày, khung giờ được xem là nguy hiểm đối với sức khỏe con người khi tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng ngoài trời.

Theo Đài Khí tượng - Thủy văn tỉnh, nguyên nhân chính là do rãnh áp thấp nối với vùng áp thấp nóng phía Tây liên tục phát triển và mở rộng chi phối thời tiết khu vực. Các yếu tố này khiến nắng nóng chưa có dấu hiệu suy giảm trong những ngày tới, thậm chí còn có thể kéo dài đến đầu tháng 5 mới giảm hẳn.

Thực tế tại Đồng Nai trong những ngày đầu tháng 4 cho thấy, nền nhiệt tăng cao kèm độ ẩm giảm thấp đã khiến không khí trở nên khô nóng rõ rệt, đặc biệt vào buổi trưa và đầu giờ chiều.

Nhiệt độ không khí cao nhất thực đo tại các trạm khí tượng ngày 8-4 tại khu vực Phước Long, Bình Long, Bù Đăng, Tân Tiến, Bù Gia Mập, Lộc Ninh, Tân Quan, Phú Riềng có nhiệt độ cao nhất từ 37-39⁰C, độ ẩm không khí thấp chỉ từ 30-35%. Các khu vực còn lại gồm: Đồng Xoài, Chơn Thành, Đồng Phú, Tân Phú, Định Quán, Trị An, Thống Nhất, Long Khánh, Xuân Lộc, Cẩm Mỹ, Biên Hòa, Trảng Bom, Long Thành, Nhơn Trạch nhiệt độ cao nhất từ 36-38⁰C. Đó là nhiệt độ được đo trong lều khí tượng, trong khi nhiệt độ ngoài trời cao hơn vài độ, tùy điều kiện mặt đệm, nơi có nhiều cây cối sẽ mát hơn, trên bề mặt sân bê tông hay đường nhựa sẽ nóng hơn.

Nhiều người dân phải điều chỉnh sinh hoạt, lao động để thích nghi với điều kiện thời tiết khắc nghiệt. Anh Võ Thanh Phong, nông dân ở xã Dầu Giây chia sẻ: “Từ trưa đến chiều nắng rất gắt, làm việc ngoài trời rất mệt. Có lúc tôi phải dừng nghỉ sớm vì quá mệt, người dễ mất sức hơn bình thường”.

Những người buôn bán nhỏ lẻ cũng gặp khó khăn do trời nóng. Bà Nguyễn Thị Hiền, người bán hàng rong tại phường Trấn Biên cho biết: “Thời tiết nắng nóng kéo dài khiến đồ ăn dễ bị thiu. Việc buôn bán cũng chậm hơn vì người mua ngại ra đường. Mặt đường hắt nóng lên khiến người rất mệt, khô rát”.

Theo Giám đốc Đài Khí tượng - Thủy văn Đồng Nai Nguyễn Phước Huy, nắng nóng kết hợp độ ẩm thấp làm môi trường trở nên hanh khô, kéo theo nhiều nguy cơ như cháy nổ trong khu dân cư và cháy rừng. Việc tiếp xúc lâu với nhiệt độ cao có thể gây mất nước, kiệt sức, thậm chí dẫn đến đột quỵ do sốc nhiệt.

Diễn biến thời tiết giai đoạn chuyển mùa

Trong giai đoạn chuyển tiếp từ cuối mùa khô sang đầu mùa mưa (thường rơi vào cuối tháng 4, đầu tháng 5), thời tiết tại Đồng Nai được dự báo sẽ xuất hiện nhiều đợt nắng nóng kéo dài, xen kẽ các cơn mưa dông trái mùa. Sự thay đổi đột ngột giữa nắng nóng và mưa dông có thể gây ảnh hưởng bất lợi đến sức khỏe con người cũng như sản xuất nông nghiệp, đòi hỏi người dân cần chủ động theo dõi và có biện pháp ứng phó kịp thời.

Phòng ngừa rủi ro do nắng nóng kéo dài

Nắng nóng kéo dài không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân mà còn tác động lớn đến hoạt động sản xuất, đặc biệt là lĩnh vực nông nghiệp. Vì vậy, các chuyên gia khuyến cáo người dân cần chủ động thích ứng, nâng cao ý thức phòng tránh và áp dụng các biện pháp phù hợp nhằm giảm thiểu thiệt hại.

Trong sinh hoạt hàng ngày, khi nhiệt độ thường xuyên ở mức từ 35⁰C trở lên kèm độ ẩm thấp, Đài Khí tượng - Thủy văn tỉnh khuyến cáo người dân nên hạn chế ra ngoài trong khung giờ từ 12-16h - thời điểm nắng nóng gay gắt nhất. Nếu buộc phải làm việc ngoài trời, cần bố trí thời gian nghỉ ngơi hợp lý, ưu tiên làm việc ở nơi có bóng râm để tránh kiệt sức.

Bác sĩ chuyên khoa I Dương Hoài Vũ, Trưởng khoa Cấp cứu Bệnh viện Đa khoa Thống Nhất lưu ý: Để phòng tránh sốc nhiệt trong điều kiện thời tiết nắng nóng gay gắt như hiện nay, người dân cần bổ sung nước đầy đủ cho cơ thể.  Che nắng đầy đủ nếu phải làm việc dưới nắng gắt có thể sử dụng mũ rộng vành, kính râm và kem chống nắng khi ra ngoài để hạn chế tác hại của tia UV…

Chế độ ăn uống cần được điều chỉnh hợp lý, tăng cường rau xanh, trái cây và các thực phẩm dễ tiêu hóa để bổ sung vitamin, khoáng chất. Đồng thời cần bảo quản thực phẩm cẩn thận nhằm tránh nguy cơ thiu, ngộ độc trong điều kiện nhiệt độ cao. Việc sử dụng điều hòa nên duy trì ở mức 26-280C, tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột để hạn chế sốc nhiệt. Các đối tượng dễ bị tổn thương như: người cao tuổi, trẻ em và người có bệnh nền cần được quan tâm, theo dõi sức khỏe thường xuyên. Gia đình nên đảm bảo không gian sống thông thoáng, đủ nước và dinh dưỡng để nâng cao sức đề kháng.

Trong sản xuất nông nghiệp, các chuyên gia khuyến cáo người dân cần chủ động tích trữ nước, kiểm tra và cải tạo hệ thống thủy lợi; đồng thời áp dụng các biện pháp tưới tiết kiệm kết hợp che phủ gốc để giữ ẩm, giảm bốc hơi và ổn định nhiệt độ vùng rễ, giúp cây trồng thích nghi tốt hơn. Bên cạnh đó cần bổ sung dinh dưỡng hợp lý, đặc biệt là các loại phân bón giàu vi lượng để tăng khả năng chống chịu cho cây.

Trong chăn nuôi nên cải thiện chuồng trại theo hướng thông thoáng, che mát, có thể áp dụng các biện pháp làm mát như phun sương; đồng thời đảm bảo cung cấp đủ nước uống, bổ sung khoáng chất và tăng cường dinh dưỡng cho vật nuôi. Công tác phòng bệnh cần được chú trọng thông qua việc kiểm tra đàn vật nuôi thường xuyên, tiêm phòng đầy đủ và giữ vệ sinh chuồng trại. Chủ động thực hiện đồng bộ các giải pháp theo khuyến cáo sẽ góp phần hạn chế thiệt hại, đảm bảo sản xuất ổn định trong điều kiện thời tiết nắng nóng kéo dài.

Kim Liễu