Câu chuyện giáo dục
Giúp trẻ trong những bước đi đầu đời

Vào lớp 1 là bước ngoặt lớn trong cuộc đời con người - chính thức bắt đầu quá trình tiếp nhận, học hỏi, khám phá nguồn tri thức vô tận của văn minh nhân loại dưới sự dẫn dắt của các thầy cô giáo. Làm sao để trẻ đến trường với niềm vui?

Vào lớp 1 là bước ngoặt lớn trong cuộc đời con người - chính thức bắt đầu quá trình tiếp nhận, học hỏi, khám phá nguồn tri thức vô tận của văn minh nhân loại dưới sự dẫn dắt của các thầy cô giáo. Làm sao để trẻ đến trường với niềm vui?

Trẻ vào lớp 1 là bước vào môi trường hoàn toàn mới, khác với trường mẫu giáo (và càng khác với trẻ chỉ ở nhà, không học mẫu giáo). Ở trường  tiểu học không có khu vui chơi; lớp học không có góc đồ chơi, chỉ có bàn ghế học sinh (HS) xếp thành dãy hướng lên bục giảng, lên bảng; HS học theo thời khóa biểu với thời gian mỗi tiết dài hơn, đòi hỏi khả năng chú ý của HS cao hơn. Ở mẫu giáo, trẻ "chơi mà học", còn ở trường tiểu học, "học ra học, chơi ra chơi"... Sự thay đổi nhiều mặt, cùng một lúc ở môi trường mới như vậy dễ làm trẻ bị choáng nếu không có sự chuẩn bị từ trước và sự nâng đỡ thường xuyên, kịp thời của cha mẹ, thầy cô.

Ở nhà, ngay khi trẻ học lớp lá (5 tuổi), cha mẹ nên chuẩn bị tinh thần cho bé vào lớp 1 bằng các câu chuyện kể nhẹ nhàng về trường lớp, học hành, bạn bè ở trường phổ thông, nhằm giúp bé hình dung được phần nào môi trường bé sắp tham gia, những niềm vui và cả những khó khăn mà bé sẽ phải cố gắng vượt qua để "lớn" dần.

Khi bé vào lớp 1, cha mẹ cần quan tâm đến mọi hoạt động của bé ở trường. Mỗi ngày, cha mẹ cố gắng dành cho bé ít thời gian, hỏi chuyện bé về việc nghe giảng, đọc bài, ghi bài, giờ ra chơi, bạn bè... và mươi mười lăm phút "học" chung với bé, xem bé có gặp khó khăn về mặt nào không để động viên, khen ngợi hoặc uốn nắn, can thiệp kịp thời. Điều quan trọng là phụ huynh hướng đến sự phát triển toàn diện của trẻ chứ không nên chăm chăm vào việc tô, viết chữ, làm toán. Cha mẹ chú ý rèn cho trẻ có sức bền, dẻo dai về thể lực; khả năng quan sát, nhận xét, phán đoán; khả năng sử dụng ngôn ngữ (diễn đạt); khả năng tự xử lý những tình huống trẻ gặp trong học tập, sinh hoạt mà không có cha mẹ ở bên...

Ở trường, riêng giáo viên dạy lớp 1 đòi hỏi đặc biệt hơn một chút. Cần dành cho lớp 1 những giáo viên vừa giỏi nghề vừa yêu trẻ... Chập chững những bước đi ban đầu, trẻ bỡ ngỡ, vụng về là tất nhiên. Cô giáo dịu dàng, nhẫn nại dắt tay, trẻ sẽ yên tâm bước.

Đọc lại "Tôi đi học" của nhà văn Thanh Tịnh viết cách đây gần 70 năm, tôi ước ao, trẻ em của chúng ta hôm nay, khi bước chân vào lớp 1 cũng có được những ấn tượng thật sâu đậm, thiết tha để sau này, như tác giả xưa, "cứ vào cuối thu, (...) lòng lại nao nức những kỷ niệm mơn man của buổi tựu trường".

Lan Hương