Xã Thanh Sơn (huyện Định Quán): Mùa tựu trường - mùa lo lắng

Qua sông bằng phà mùa nước lớn.

Chiều dài của xã Thanh Sơn là hơn 30 km, người dân làm ăn và sinh sống men theo dòng sông Đồng Nai, tuyệt đại đa số đều sống bám vào ruộng, rẫy. Xã có 2 trường THCS, đón nhận học trò của cả 2 xã Thanh Sơn và Ngọc Định, muốn đi học THPT, các em chỉ còn cách vượt sông ra thị trấn trọ học hoặc chịu khó đi xe đạp (vẫn phải qua đò sang sông) với quãng đường cả đi lẫn về gần 20 km.

Mùa tựu trường bao giờ cũng là mùa nước sông Đồng Nai dâng cao nhất, có khi lên đến mấp mé vệ đường, cũng là mùa mà phí phà, đò mỗi lần qua sông được đẩy lên cao nhất trong năm. Vì chỉ có 2 trường THCS Thanh Sơn và Tây Sơn là gần nhất, nên học sinh THCS ở xã Ngọc Định thường phải vượt sông sang Thanh Sơn để học và ngược lại, học sinh THPT của xã Thanh Sơn cũng phải vượt sông ra thị trấn để tiếp tục học. Theo tính toán, mỗi ngày có đến vài ngàn lượt học sinh  đi về qua sông để đến trường. Vấn đề là những chuyến phà kết thúc rất sớm, thường vào lúc 5 giờ 30 mỗi chiều, chỉ một vài chuyến phà còn đưa đón đến 7 giờ tối, song lại ít tiện đường. Khi thời gian học chấm dứt trễ, học sinh bắt buộc phải đi đò để qua sông. Thực tế những năm qua đã có nhiều vụ lật đò xảy ra ở các bến phà giao giữa 2 xã Thanh Sơn - Ngọc Định, tất cả đều vào mùa nước lớn, đò lại chạy đêm.

Không chỉ lo lắng về chuyện đò giang, quãng đường đi học quá xa xôi của những học sinh sinh sống cùng gia đình sâu trong rẫy, trong đồng cũng là nỗi niềm của không ít học sinh và phụ huynh. Dù đã được đầu tư rất nhiều về đường giao thông nông thôn, nhưng những con đường lầy lội, bùn sình vẫn tồn tại và kéo giảm nhiệt tình học tập của học sinh. Học sinh ở cuối xã phải thức từ rất sớm, đem cơm sáng và nước uống đến trường. Cô Phan Thị Long, hiệu trưởng Trường THCS Thanh Sơn, ngậm ngùi: "Nhìn học trò trong rẫy thương lắm, buổi sáng đến được trường là ngồi thở vì mệt quá. Tựu trường mùa mưa, đường sá lầy lội nên quần áo nhiều em lấm lem bùn đất. Nhiều gia đình đã cho con nghỉ học, ở nhà phụ việc rẫy, ruộng để khỏi đi học xa...".

Đi học mùa mưa trên đường ruộng lầy lội.

Xã Thanh Sơn có đến 95% người dân sống dựa vào nông nghiệp. Hiện trên địa bàn xã vẫn còn hơn 2 ngàn hộ thuộc diện đói, nghèo. Theo tính toán, thu nhập bình quân đầu người của xã Thanh Sơn vào khoảng hơn 4 triệu đồng/người/năm, như vậy số tiền chi tiêu cho một người dân mỗi tháng khoảng 340 ngàn đồng. Thu nhập thấp, nên chỉ riêng việc mua sắm sách, vở, đồ dùng học tập cho con em vào mỗi mùa tựu trường đã trở thành nỗi âu lo của rất nhiều phụ huynh. Một bộ sách giáo khoa  tiểu học hiện nay đã có giá gần cả trăm ngàn đồng, sách THCS và THPT khoảng trên 150 ngàn đồng/bộ. Giá vở năm nay cũng tăng, giá mua và may đo đồng phục cũng tăng... Tính trung bình mỗi em học sinh đi học thì mỗi gia đình nông dân phải tốn ít nhất 500 ngàn đồng - con số không hề nhỏ với những gia đình chỉ sống dựa vào lúa, bắp, điều...

Chị Thanh, một nông dân than thở: "Tôi có 4 đứa con, 2 đứa học tiểu học,  còn nhỏ nên xin đồ cũ của anh chị họ là có thể dùng được, chỉ ngại 2 đứa lớn, đứa học THCS,   đứa học THPT, vừa quần áo, sách vở, đồ đạc, mua xe đạp đi về... gia đình tôi đã hết nhẵn số tiền để dành, sắp tới còn phải vay mượn để lo tiền trường cho tụi nhỏ".

Vi Lâm