Trước thềm năm học mới: Tiếp tục nỗi lo tiền trường...

Một năm học mới sắp bắt đầu. Bên cạnh niềm vui cho một mùa khai trường rộn ràng là sự tất bật của phụ huynh. Thế nhưng, sự tất bật đó không phải tập trung vào việc chuẩn bị tâm lý, tinh thần... cho con em một cách tốt nhất mà chủ yếu phụ huynh chuẩn bị các khoản tiền trường. Thêm một bài toán khó âm thầm diễn ra trong các hộ gia đình, đặc biệt là những phụ huynh nghèo...

Một năm học mới sắp bắt đầu. Bên cạnh niềm vui cho một mùa khai trường rộn ràng là sự tất bật của phụ huynh. Thế nhưng, sự tất bật đó không phải tập trung vào việc chuẩn bị tâm lý, tinh thần... cho con em một cách tốt nhất mà chủ yếu phụ huynh chuẩn bị các khoản tiền trường. Thêm một bài toán khó âm thầm diễn ra trong các hộ gia đình, đặc biệt là những phụ huynh nghèo...

* Chi phí nào cho con em đến trường? 

Đã vào mùa tựu trường nhưng chị Trần Thị Hương (khu phố 2, phường Bửu Long, TP. Biên Hòa) vẫn chưa sắm sửa gì cho hai đứa con, đứa lớn vào lớp 7, đứa nhỏ vào lớp 3. Đối với một gia đình có sáu miệng ăn (cha mẹ già, hai vợ chồng và hai con), quanh năm chỉ biết dựa vào rổ bánh bán dạo của chị và tiền công làm hồ của chồng thì số tiền trường đầu năm với gần 500 ngàn đồng thật sự là một khoản rất lớn. Chị Hương cho biết: "Cũng may là một ít quần áo, hai bộ sách cũ với cái cặp của mấy người bà con cho cũng đỡ phần nào,  gia đình chỉ mua thêm giày dép, đồ thể dục cho tụi nhỏ. Nhưng dạo này trời mưa, tôi buôn bán ế ẩm, chồng thì bữa làm bữa nghỉ nên lo chạy cho mùa  tựu trường mà đuối luôn".

Sáng ngày 27-8, trước cổng Trường THCS bán công Quyết Thắng (TP. Biên Hòa), chúng tôi gặp chị Nguyễn Thị Hoàng Yến đưa con đến trường nhập học mà mặt buồn rười rượi. Chị nhẩm tính: "Gia đình tôi làm bữa nào ăn hết bữa nấy, dè xẻn lắm mới dư chút đỉnh nhưng cũng có nhiều khoản để chi. Thiệt khó nếu chi một lúc vài trăm ngàn đồng cho con đầu năm học". Cái lo của người mẹ này càng lớn khi đứa con trai lớn không đủ điểm trúng tuyển vào lớp 10 trường công, đành phải nộp đơn sang một trường tư thục. Học phí trường đó cộng với các khoản khác cũng đến bốn năm trăm ngàn đồng  là một gánh nặng thực sự với gia đình chị.

Vợ chồng anh Đinh Ngọc Hùng (xã Hóa An, TP.Biên Hòa) thì thu nhập khá và ổn định hơn nhờ khoản lương công nhân ở Công ty Changshin (huyện Vĩnh Cửu) hơn 2 triệu đồng của hai vợ chồng. Nhưng anh vẫn không khỏi lo lắng bởi khoản tiền trường, tiền bán trú, học phụ đạo trọn gói cho hai đứa con đã vượt quá mức 600 ngàn đồng/tháng. "Các khoản tiền nhà trọ, tiền ăn, tiền dành dụm gửi về quê hàng tháng đều nằm trong tiền lương. Suốt mấy tháng nay, hầu như bữa nào vợ chồng tôi cũng cố làm tăng ca để kiếm thêm chút ít lo cho mấy đứa nhỏ đi học"- Anh thở dài ngao ngán khi tính các khoản tiền mua sắm nào quần áo mới, giày dép, cặp sách, tiền trường mà mùa tựu trường nào vợ chồng anh cũng chạy đôn chạy đáo.

Chúng tôi đến nhà em Huỳnh Mai Hồng (phường Bửu Hòa, TP. Biên Hòa), cô học trò một buổi đi học, một buổi bán vé số  của Trường THCS Hùng Vương mới thấy trọn mùa hè cơ cực của Hồng dành cho chuyện kiếm tiền lo cho hai chị em Hồng vào năm học mới. Bà ngoại Hồng kể rằng, dù nhà trường biết hoàn cảnh đã miễn nhiều khoản đóng góp cho em nhưng một bộ sách giáo khoa, đôi giày học thể dục, tiền đi xe buýt cho đứa em gái cũng là những khoản đáng kể, bởi cả gia đình chỉ trông chờ vào tiền lương công nhân Công ty Pouchen của mẹ em.   

Thầy Nguyễn Trọng Long, hiệu trưởng Trường THCS bán công Quyết Thắng cho biết: "Hầu hết học sinh của trường đều là con em gia đình lao động nghèo. Các khoản thu đầu năm, học phí của trường đều rất khó khăn. Hàng năm, khi học sinh không đóng tiền trường, chúng tôi đều phải xem xét, thấy khoản nào thật sự không cần thiết thì bỏ qua cho học trò. Có những khoản cần thu mà em nào nghèo quá thì trường miễn hoặc đóng giúp cho".

* Đau đầu với các khoản tiền trường

Ngoài học phí và cơ sở vật chất là hai khoản phải đóng, và cho dù Sở GD-ĐT yêu cầu các trường không được thu bất kỳ khoản nào khác ngoài quy định nhưng thực tế hầu như trường nào cũng có vô số khoản thu "vượt rào". Các khoản thu này luôn có những khung thu để các trường lựa chọn cho phù hợp với địa bàn và nhu cầu của trường. Có thể liệt kê ngay các khoản thu đầu năm học như: học phí, tiền xã hội hóa (còn gọi là tiền cơ sở vật chất), tiền vệ sinh, tiền học phẩm học cụ, tiền giấy kiểm tra, tiền hội phụ huynh trường, tiền hội phụ huynh lớp, tiền mua ghế ngồi chào cờ, tiền nước uống... Nếu học sinh bán trú, học sinh lớp 2 buổi/ngày thì sẽ phải đóng thêm tiền quản lý bán trú, tiền mua gối, chiếu. Vô số các khoản thu đều được bổ lên đầu học sinh và là gánh nặng khiến nhiều phụ huynh lo lắng mỗi dịp tựu trường. Thực tế các năm học vừa qua, các trường đều chọn mức thu cao nhất. Phổ biến nhất là tiền hội phụ huynh. Có trường thu 50 ngàn đồng, có trường thu 100 ngàn đồng và có trường thu 150 ngàn đồng. Thậm chí, như Trường THPT chuyên Lương Thế Vinh trong năm học 2006-2007 đã thu đến 300 ngàn đồng tiền hội phụ huynh học sinh...  

Trước những kêu ca của phụ huynh học sinh về các khoản tiền trường đầu năm học, ông Nguyễn Văn Hùng, Trưởng ban Văn hóa - xã hội, HĐND tỉnh cho biết, năm vừa qua, Ban Văn hóa - xã hội có đi kiểm tra nhằm chấn chỉnh viêc thu tiền trường. Ban ghi nhận có tình trạng lạm thu, thu chi không đúng mục đích của một số trường. Năm nay, HĐND tỉnh đã yêu cầu UBND tỉnh ban hành các loại phí trong nhà trường bởi theo quy định, học sinh đi học chỉ đóng hai khoản là: học phí và phí tuyển sinh. Các khoản chi phí khác, dù là phí phục vụ trực tiếp cho học sinh cũng phải thỏa thuận và có sự đồng ý của phụ huynh. Nhưng rất tiếc là các trường thường lấy ý kiến của một vài vị đại diện hội phụ huynh, mà các vị này thường là mạnh thường quân...

Thu Trang