Ngày Tim mạch thế giới (29-9): Giữ nhịp tim, giữ sự sống

Nhân ngày Tim mạch thế giới năm 2026, Liên đoàn Tim mạch thế giới truyền tải thông điệp “Don’t miss a beat” (Ðừng bỏ lỡ một nhịp tim) nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng về các dấu hiệu của bệnh tim mạch thường dễ bị bỏ qua.

Một ca can thiệp tim mạch tại Bệnh viện Đa khoa Thống Nhất.

Tại Đồng Nai, thời gian qua, nhiều trường hợp bị nhồi máu cơ tim cấp, sốc tim, ngưng tim… đã được các bác sĩ cứu sống kịp thời. Tuy nhiên, bên cạnh năng lực điều trị, việc nhận biết sớm các triệu chứng và chủ động phòng ngừa vẫn là yếu tố đặc biệt quan trọng để bảo vệ trái tim khỏe mạnh.

Bệnh nguy hiểm

Nhồi máu cơ tim là một trong những cấp cứu tim mạch nguy hiểm, xảy ra khi dòng máu đến một vùng cơ tim bị tắc nghẽn, thường do cục máu đông hình thành trên nền động mạch vành bị xơ vữa. Khi mạch vành bị tắc, cơ tim phía sau vị trí tắc thiếu oxy nhanh chóng bị tổn thương. Nếu không được tái thông mạch máu sớm, người bệnh có thể bị rối loạn nhịp tim, suy tim, sốc tim, ngừng tuần hoàn và tử vong.

Thực tế cấp cứu tại các bệnh viện cho thấy, có những bệnh nhân ban đầu chỉ xuất hiện các triệu chứng khá mơ hồ nhưng sau đó bệnh diễn tiến rất nhanh. Điển hình như trường hợp bà T.T.L. (ở xã Long Phước) nhập viện trong tình trạng mệt mỏi, tức ngực, khó thở dữ dội và đau đầu. Đáng lưu ý, trước khi nhập viện vài giờ đồng hồ, bà L. thấy hồi hộp, tức ngực nhưng chủ quan, cố chịu đựng, không nói sớm cho người thân biết.

Qua thăm khám, các bác sĩ nhận thấy huyết áp của bà L. tăng cao, có tình trạng nhồi máu cơ tim cấp ST chênh lên giờ thứ 12. Nhận định động mạch vành bị tắc nghẽn sẽ đe dọa trực tiếp đến tính mạng người bệnh, các bác sĩ Bệnh viện Đại học Y dược Shing Mark ngay lập tức kích hoạt hệ thống báo động đỏ, chuyển bệnh nhân lên phòng thông tim để can thiệp mạch vành cấp cứu.

Bác sĩ chuyên khoa I Trần Văn Minh (Trưởng đơn vị Tim mạch, Bệnh viện Đại học Y dược Shing Mark) cho biết: Kết quả chụp mạch vành cho thấy bệnh nhân bị tổn thương mạch máu rất nặng. Ê kíp đã luồn dây dẫn qua vị trí mạch máu bị tắc, nong bóng và đặt thành công một stent vào vị trí tổn thương cho bệnh nhân. Sau can thiệp, dòng máu lưu thông trở lại bình thường, người bệnh qua cơn nguy kịch, hết tức ngực, khó thở.

Tại Bệnh viện Đa khoa Thống Nhất Đồng Nai, mới đây các bác sĩ cũng đã xử trí thành công một ca bệnh đặc biệt phức tạp. Người bệnh vừa bị xuất huyết tiêu hóa do loét tá tràng đang tiến triển, vừa bị nhồi máu cơ tim cấp đã đặt stent, suy tim độ III-IV, tăng huyết áp, đái tháo đường type 2, bệnh thận mạn giai đoạn cuối và giảm albumin máu nặng. Nhờ sự phối hợp nhịp nhàng, khẩn trương của nhiều chuyên khoa, bệnh nhân đã qua cơn nguy kịch và hồi phục tốt.

Bác sĩ chuyên khoa II Trần Minh Thành, Trưởng khoa Tim mạch can thiệp, Bệnh viện Đa khoa Thống Nhất cho biết: Đến nay, khoa đã thực hiện thường quy nhiều kỹ thuật như: chụp, can thiệp động mạch vành qua da, nong bóng, khoan cắt mảng xơ vữa và đặt stent để điều trị các tổn thương hẹp, tắc động mạch vành gây nhồi máu cơ tim. Qua đó tăng cơ hội cứu sống nhiều ca bệnh tim nặng.

Ðừng xem nhẹ dấu hiệu bất thường

Bác sĩ chuyện khoa II Trần Minh Thành khuyến cáo người dân khi xuất hiện những triệu chứng nghi ngờ bị nhồi máu cơ tim như: đau, tức hoặc đè nặng vùng ngực, khó thở, đau lan lên vai, cổ, hàm hoặc cánh tay, người bệnh cần nhanh chóng đến cơ sở y tế có khả năng cấp cứu, can thiệp tim mạch. Không nên tự mua thuốc uống tại nhà hoặc chờ triệu chứng tự hết, bởi có thể bỏ lỡ thời gian vàng điều trị.

Bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai thăm khám cho bệnh nhân bị bệnh lý tim mạch.

Đáng lưu ý, nhồi máu cơ tim không phải lúc nào cũng biểu hiện bằng cơn đau ngực dữ dội. Một số người chỉ cảm thấy mệt, khó thở, chóng mặt, vã mồ hôi, buồn nôn hoặc đau âm ỉ vùng ngực. Ở người lớn tuổi, phụ nữ hoặc người mắc đái tháo đường, các triệu chứng đôi khi không rõ ràng.

Bác sĩ chuyên khoa I Trần Văn Minh lưu ý người dân không nên chủ quan với những biểu hiện như: mệt mỏi kéo dài, đau ngực thoáng qua hoặc khó thở khi gắng sức. Bởi nếu chủ quan không đi kiểm tra, đến khi nhập viện thì tình trạng bệnh đã rất nặng.

Bên cạnh xử trí cấp cứu, phòng bệnh vẫn là giải pháp quan trọng. Người dân cần kiểm soát tốt huyết áp, đường huyết, cholesterol; không hút thuốc lá; hạn chế rượu, bia; duy trì cân nặng hợp lý; ăn giảm muối, hạn chế chất béo bão hòa và tăng rau xanh, trái cây; đồng thời duy trì vận động phù hợp.

Ngoài ra, mỗi người nên duy trì ít nhất 20 phút vận động mỗi ngày, có thể là đi bộ, đạp xe, chạy bộ, khiêu vũ hoặc các hình thức vận động phù hợp. Điều quan trọng là phải duy trì những thói quen tốt lâu dài.

Với những người đã được chẩn đoán tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, bệnh mạch vành hoặc từng bị nhồi máu cơ tim, việc tái khám và sử dụng thuốc đúng chỉ định có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Người bệnh không nên tự ý ngừng thuốc, kể cả khi cảm thấy khỏe, bởi bệnh tim mạch có thể tiến triển âm thầm.

“Một cơn đau ngực có thể chỉ kéo dài vài phút nhưng hậu quả của việc chậm cấp cứu có thể kéo dài cả cuộc đời. Vì thế, mỗi người hãy biết lắng nghe trái tim mình để không bỏ lỡ một nhịp tim nào”.

Bác sĩ chuyên khoa I TRẦN VĂN MINH, Trưởng đơn vị Tim mạch, Bệnh viện Ðại học Y dược Shing Mark

Hạnh Dung