Kiên trì luyện tập phục hồi chức năng sau đột quỵ

Bệnh đột quỵ có thể để lại nhiều di chứng nặng nề, khiến người bệnh mất khả năng vận động, giao tiếp và tự thực hiện những sinh hoạt thường ngày.

Bệnh nhân đột quỵ được tập phục hồi chức năng tại Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai.

Phục hồi chức năng sớm, đúng phương pháp và kiên trì giúp nhiều người từng bước lấy lại những chức năng đã mất.

Cá thể hóa điều trị

Sau một cơn đột quỵ, hành trình trở lại cuộc sống bình thường của người bệnh thường không dễ dàng. Những di chứng như: yếu, liệt tay chân, co cứng cơ, mất thăng bằng, khó nuốt, khó nói, suy giảm trí nhớ hay rối loạn cảm xúc có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt và chất lượng cuộc sống của họ.

Theo các bác sĩ, sau khi được cấp cứu, điều trị qua cơn nguy hiểm và kiểm soát nguyên nhân đột quỵ, người bệnh cần được tập phục hồi chức năng toàn diện càng sớm càng tốt để tận dụng khả năng hồi phục của cơ thể.

Phục hồi chức năng sau đột quỵ là hành trình dài cần sự phối hợp của nhiều lực lượng, từ bác sĩ, kỹ thuật viên, điều dưỡng đến gia đình và chính người bệnh. Trong đó, sự kiên trì của người bệnh có vai trò đặc biệt quan trọng. Các thống kê cho thấy, những bệnh nhân tập phục hồi chức năng sớm trong 6 tháng đầu thường đạt kết quả hồi phục khá tốt.

Thạc sĩ NGUYỄN NHƯ GIAO, Trưởng khoa Phục hồi chức năng, Bệnh viện Ða khoa Ðồng Nai

Thạc sĩ Nguyễn Như Giao, Trưởng khoa Phục hồi chức năng, Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai cho biết: Nhiều năm qua, bệnh viện đã triển khai phục hồi chức năng sớm cho người bệnh đột quỵ ngay tại giường của Khoa Nội thần kinh. Sau giai đoạn điều trị nội trú, bệnh nhân được tư vấn tiếp tục tập luyện ngoại trú tại Khoa Phục hồi chức năng. Tại đây, sau khi tiếp nhận bệnh nhân, các bác sĩ, kỹ thuật viên sẽ đánh giá tình trạng, xác định những khiếm khuyết về vận động, giao tiếp, nuốt và khả năng sinh hoạt của bệnh nhân để xây dựng chương trình tập luyện phù hợp với từng người.

Theo Thạc sĩ Nguyễn Như Giao, khoa hiện đã triển khai đầy đủ 3 mảng phục hồi chức năng là: vật lý trị liệu, hoạt động trị liệu và ngôn ngữ trị liệu. Trong đó, vật lý trị liệu giúp người bệnh cải thiện chức năng vận động, đi đứng; hoạt động trị liệu hướng đến khả năng sinh hoạt độc lập và thích nghi với hoàn cảnh hiện tại; còn ngôn ngữ trị liệu giúp cải thiện khả năng giao tiếp và các rối loạn nuốt.

Từ ngồi xe lăn đến tự đi lại

Một trong những trường hợp có sự hồi phục đáng kể sau đột quỵ là ông T.N.V.V. (ở phường Trảng Dài). Cách đây vài năm, ông V. bất ngờ bị đột quỵ trong lúc đi khám sức khỏe tổng quát. Sau cấp cứu qua cơn nguy hiểm, ông phải ngồi xe lăn, một bên cơ thể yếu liệt, tay run, chân đi không vững. Sau vài năm kiên trì tập luyện vật lý trị liệu kết hợp với các phương pháp điều trị khác, đến nay, sức khỏe của ông V. đã hồi phục tốt.

“Lúc trước vào đây, tôi không đi được xe máy, phải bám tường, có người hỗ trợ. Tập đến tháng thứ 6 thì tôi chạy được xe máy, đi được cả xe ô tô. Trước khi vào đây tay tôi không cầm được, run, giờ đã nắm chặt tay được rồi. Từ chỗ không dám bước lên cầu thang, nay tôi có thể tự đi từ lầu 1 lên lầu 3 rồi đi xuống” - ông V. vui mừng chia sẻ.

Một trường hợp khác là ông T.X.L., 72 tuổi, ở phường Trấn Biên. Ông L. bộc bạch: Tôi bị đột quỵ từ năm 60 tuổi. Trong một lần đi làm, tôi bỗng dưng bị yếu liệt nửa người, chân tay không cử động được. Tôi được người dân xung quanh đưa vào bệnh viện cấp cứu. Từ đó tôi mê man không biết gì. Mãi hơn 1 tháng sau, tôi mới tỉnh dần. Sau đó, tôi được hướng dẫn tập vật lý trị liệu, phục hồi chức năng ở một số bệnh viện tại Thành phố Hồ Chí Minh và Đồng Nai, trong đó, tập ở Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai là lâu nhất.

Theo ông L., cùng với những bài tập chuyên môn, môi trường phục hồi cũng có ý nghĩa rất quan trọng đối với người bệnh. Tại khu vực tập luyện của bệnh viện, ông L. chứng kiến nhiều bệnh nhân từng phải nằm một chỗ, ngồi xe lăn, sau đó có thể tự đi lại, trò chuyện, uống trà, chơi cờ tướng. Đó là động lực để ông và nhiều bệnh nhân khác nỗ lực, kiên trì tập luyện, không bỏ cuộc.

“Khoa Phục hồi chức năng có không gian thoáng đãng, có giếng trời, có cây xanh, có bàn đá để ngồi uống trà, chơi cờ. Đặc biệt là có nhiều bệnh nhân cũng bị đột quỵ như tôi đến từ khắp nơi trong thành phố. Mỗi ngày vào đây tập luyện, tôi cảm thấy rất thoải mái. Vì thế mà bản thân cảm thấy dễ chịu hơn, thích nghi tốt hơn với hoàn cảnh và phục hồi tốt hơn” - ông L. tâm sự.

Kỹ thuật viên Ngô Đắc Hiếu, Khoa Phục hồi chức năng, Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai cho hay: Thông thường, sau khoảng 2 tuần tập luyện, một số bệnh nhân đã bắt đầu có những tiến triển rõ rệt, như có thể tự mặc quần áo, tự vệ sinh cá nhân. Những thay đổi này không chỉ giúp người bệnh tự tin hơn mà còn giảm bớt gánh nặng chăm sóc cho người thân.

Ngoài luyện tập để phục hồi chức năng vận động, nhiều bệnh nhân đột quỵ còn được tập phục hồi khả năng giao tiếp hoặc uống nước, nuốt thức ăn. Các kỹ thuật viên sẽ hướng dẫn bệnh nhân các bài tập chức năng nuốt, vận động cơ miệng, lưỡi, luyện phát âm và giao tiếp. Mục tiêu là giúp bệnh nhân từng bước phát âm rõ hơn và ăn uống an toàn.

Hạnh Dung