Xử lý nợ chậm đóng bảo hiểm xã hội, bảo vệ quyền lợi người lao động

Tình trạng chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) tại một số doanh nghiệp (DN) trên địa bàn thành phố vẫn còn đáng lo ngại, nhất là các khoản nợ kéo dài nhiều năm, tập trung ở một số đơn vị có số tiền phải thu lớn.

Cán bộ Bảo hiểm xã hội thành phố hướng dẫn người dân làm các thủ tục hưởng chế độ.

Trước thực tế này, BHXH thành phố đang tăng cường rà soát, phân loại DN, phối hợp với các ngành chức năng đôn đốc thu hồi nợ, xử lý vi phạm nhằm hạn chế ảnh hưởng đến quyền lợi của người lao động.

Một số doanh nghiệp nợ kéo dài

Theo BHXH thành phố, tính đến ngày 31-10-2026, tổng số tiền chậm đóng và tiền lãi BHXH, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp tại các đơn vị sử dụng lao động trên địa bàn là 583,1 tỷ đồng, tương ứng 1,52% số phải thu. Đáng chú ý, khoản chậm đóng từ 12 tháng trở lên 412,4 tỷ đồng, chiếm 70,73% tổng số tiền chậm đóng và tiền lãi.

Tình trạng nợ đọng tập trung ở một số DN. Trong danh sách 25 đơn vị còn phải thu với tổng số tiền 143,22 tỷ đồng, riêng Công ty TNHH Hanul Line Việt Nam, Công ty cổ phần Lilama 45-1 và Công ty cổ phần Lilama 45-4 chiếm tới 86,25% tổng số tiền phải thu. Điều này cho thấy việc thu hồi nợ cần được thực hiện có trọng tâm, tập trung vào những DN có số nợ lớn, kéo dài.

Tính đến ngày 31-10-2026, toàn thành phố có gần 4,2 triệu người tham gia các loại hình bảo hiểm. Lũy kế từ đầu năm đến ngày 31-10-2026, tổng số thu BHXH, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp của toàn ngành đạt hơn 31,4 ngàn tỷ đồng, bằng 82,2% kế hoạch BHXH Việt Nam giao.

Phó Giám đốc BHXH Đồng Nai Phạm Long Sơn cho biết: Từ đầu năm 2026 đến nay, BHXH thành phố đã kiểm tra, phối hợp kiểm tra 321 đơn vị sử dụng lao động. Qua đó, phát hiện nhiều vi phạm liên quan đến đăng ký tham gia, mức đóng và hưởng các chế độ bảo hiểm. Số tiền chậm đóng được khắc phục trong quá trình kiểm tra đạt hơn 2,38 tỷ đồng.

Để kiểm soát tình trạng này, BHXH thành phố đã triển khai đợt cao điểm rà soát, phân loại và xử lý các đơn vị chậm đóng, trốn đóng theo chỉ đạo của BHXH Việt Nam. Đợt cao điểm được thực hiện từ ngày 20-9-2026 đến ngày 30-4-2027 và tiếp tục duy trì thường xuyên. Mục tiêu là 100% đơn vị phát sinh chậm đóng, trốn đóng được rà soát, phân loại để có biện pháp xử lý phù hợp.

Phân loại nợ, gắn trách nhiệm với quyền lợi người lao động

Mới đây, Thành ủy viên, Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Thị Hoàng đã làm việc với BHXH thành phố và các sở, ngành liên quan về tình hình nợ đóng BHXH. Tại buổi làm việc, lãnh đạo thành phố yêu cầu việc xử lý cần đi vào thực chất, phân loại cụ thể từng đơn vị theo thời gian chậm đóng và khả năng thu hồi để lựa chọn giải pháp phù hợp.

Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Thị Hoàng, đối với những DN còn khả năng thanh toán, cần tổ chức đối thoại trực tiếp, tuyên truyền, phổ biến quy định pháp luật và thông tin rõ các chế tài sẽ áp dụng nếu không thực hiện nghĩa vụ đóng BHXH. Cơ quan BHXH cần chủ trì, phối hợp với các sở, ngành làm việc với những doanh nghiệp nợ kéo dài, trước mắt tập trung vào các đơn vị có số tiền nợ lớn, yêu cầu xây dựng lộ trình thanh toán cụ thể.

Lãnh đạo thành phố đề nghị công khai danh sách các DN, đơn vị chậm đóng, trốn đóng BHXH trên Cổng thông tin điện tử thành phố. Các sở, ngành căn cứ chức năng, nhiệm vụ tăng cường phối hợp với BHXH thành phố trong xác minh, kiểm tra và xử lý những trường hợp vi phạm theo quy định.

Một trong những vấn đề cần quan tâm là bảo đảm quyền lợi cho người lao động tại các DN nợ bảo hiểm kéo dài, nhất là những đơn vị đã ngừng hoạt động, giải thể, phá sản hoặc không còn khả năng đóng. Với những trường hợp này, việc xác minh tình trạng DN, rà soát quá trình tham gia và xác nhận thời gian đóng BHXH có ý nghĩa quan trọng đối với người lao động khi giải quyết các chế độ.

BHXH thành phố yêu cầu việc xác nhận thời gian đóng phải căn cứ dữ liệu và hồ sơ lưu trữ, thực hiện theo hướng dẫn của BHXH Việt Nam. BHXH cơ sở đồng thời phối hợp với chính quyền địa phương, cơ quan công an và cơ quan thuế để đối soát thông tin, xác định tình trạng hoạt động của DN, đôn đốc khắc phục các khoản chậm đóng.

Kim Liễu