Chú trọng đào tạo nhân lực đáp ứng nhu cầu thị trường lao động

(ĐN) - Đồng Nai đang đặt ra yêu cầu điều chỉnh quy mô, ngành nghề và chương trình đào tạo nghề để đáp ứng yêu cầu phát triển của thành phố. Để đáp ứng yêu cầu, các cơ sở đào tạo cần tăng cường kết nối với doanh nghiệp, điều chỉnh chương trình sát thực tế, giúp người học vững chuyên môn và thích ứng với công việc sau tốt nghiệp, có cơ hội phát triển nghề nghiệp lâu dài. Bởi có việc làm, thu nhập ổn định là mong đợi, mục tiêu chung của người học nghề.

Học từ thực tế, vững bước vào nghề

Vừa tốt nghiệp ngành Dược tại Trường cao đẳng Y tế Đồng Nai, chị Võ Nguyễn Ngọc Thy (21 tuổi, ngụ phường Tân Triều) đã có việc làm tại chính cơ sở từng thực tập trong thời gian theo học. Chị Thy cho hay: Trong cả quá trình học, chương trình học có sự phân bổ tương đối phù hợp giữa lý thuyết và thực hành. Trong đó, lý thuyết chính là kiến thức nền, người học phải hiểu mới theo kịp công việc và học thêm những kiến thức mới. Học lý thuyết đi kèm với thực hành, được làm việc trong môi trường thực tế giúp sinh viên nhớ lâu, vững tay nghề và tự tin hơn khi đi làm.

“Các môn học thực hành có tính ứng dụng rất cao, có thể giúp sinh viên tiếp cận khoảng 80% những công việc thực tế của ngành Dược, tùy thuộc vào từng lĩnh vực. Hoạt động thực hành và thực tập là cơ hội để trực tiếp trải nghiệm công việc, quan sát cách mọi người làm việc và hiểu rõ hơn những kiến thức mình đã học. Từ năm thứ 3, tôi đã đưa ra định hướng về nơi làm việc nên có kế hoạch thực tập nghiêm túc để tích lũy kinh nghiệm, vận dụng những kiến thức đã học và tiếp tục học hỏi thêm từ môi trường thực tế, rèn luyện kỹ năng tư vấn, giao tiếp với khách hàng, nâng cao kiến thức về thuốc và học cách xử lý những tình huống phát sinh trong quá trình làm việc. Do đó, tôi không chật vật khi xin việc, có việc làm ngay sau khi tốt nghiệp” - chị Thy bày tỏ.

Học sinh hệ 9+, Trường trung cấp Thương mại và Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh phân hiệu tại Đồng Nai thực hành tại gara sửa chữa ô tô. Ảnh: Bích Nhàn

Theo học hệ 9+ ngành Điện công nghiệp và dân dụng, em Nguyễn Hoàng Long, ngụ phường Trảng Dài, thành phố Đồng Nai chia sẻ, em có sở thích mày mò, sửa chữa nhiều đồ điện trong gia đình. Do đó, chú của Long đang làm trong lĩnh vực điện tự động hóa khuyên em đăng ký học nghề điện. Ngoài giờ học và thực hành trên lớp, Long dành hai tiếng mỗi tối để làm việc và học thêm tại một doanh nghiệp tư nhân gần nhà. “Trực tiếp đấu nối, hàn dây, tiếp xúc với máy móc giúp em hiểu bài hơn, biết mình còn thiếu gì và cần tránh lỗi nào. Không chỉ có kinh nghiệm thực tế, em còn được trả lương 120 ngàn đồng/buổi. Số tiền đó em dùng chi tiêu cho việc học. Sau khi tốt nghiệp, vừa có bằng nghề, bằng tốt nghiệp THPT, em dự định sẽ tiếp tục học cao đẳng nghề để có thêm kiến thức, có thể làm được những công việc đòi hỏi chuyên môn cao hơn” - Long tâm sự.

Theo báo cáo của UBND thành phố Đồng Nai phục vụ buổi làm việc với đoàn công tác Bộ Giáo dục và Đào tạo ngày 14-10 vừa qua, quy mô, cơ cấu ngành nghề và chất lượng đào tạo nhân lực trên địa bàn thành phố chưa theo kịp tốc độ phát triển kinh tế và yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo. Kết quả rà soát cho thấy nguồn nhân lực trình độ cao còn thiếu hụt đáng kể ở các lĩnh vực như: trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu, vi mạch bán dẫn, logistics số, hàng không, tự động hóa, cơ điện tử và công nghệ xanh.

Do đó, thời gian tới, Đồng Nai sẽ tập trung đầu tư các cơ sở giáo dục nghề nghiệp có khả năng dẫn dắt và trung tâm đào tạo kỹ năng nghề quốc gia, vùng; phối hợp với doanh nghiệp tham gia vào xây dựng chương trình, tổ chức thực hành, đánh giá kỹ năng và tuyển dụng; tăng cường dự báo cung - cầu, đặt hàng đào tạo và công khai kết quả việc làm sau tốt nghiệp.

Trước khi chọn học nghề Bảo trì và sửa chữa ô tô, em Hà Anh Kiệt, lớp 12, Trường trung cấp Thương mại và Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh, phân hiệu tại Đồng Nai đã tìm hiểu nhu cầu tuyển dụng của thị trường lao động để định hướng nơi làm việc sau này. Những lần thực tập tại gara giúp Kiệt hình dung rõ hơn công việc đã lựa chọn. Kiệt bày tỏ: “Nhìn vào sự phát triển của công nghệ ô tô, em thấy mình không khó để tìm việc nuôi sống bản thân và lo cho gia đình. Việc được thực hành nhiều giúp kiến thức được áp dụng trong thực tế và học thêm được nhiều kỹ năng. Em thường xuyên ở lại sau mỗi giờ thực hành để tìm hiểu những phần chưa biết. Dù mong muốn kiếm tiền sớm nhưng em vẫn có dự định tiếp tục học hệ cao đẳng, đại học cho chuyên ngành này để nâng cao chuyên môn”.

Đào tạo từ nhu cầu của thị trường 

Tiến sĩ Lê Trung Tín, Hiệu trưởng Trường trung cấp Thương mại và Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh, phân hiệu tại Đồng Nai cho hay: Hiện nay, Bộ Giáo dục và Đào tạo định hướng nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp, chú trọng đào tạo nhân lực đáp ứng nhu cầu thị trường lao động, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong giảng dạy và quản lý. Do đó, các trường nghề cũng phải điều chỉnh chương trình giảng dạy, tăng thời lượng thực hành, thực tập cho học sinh, sinh viên trong quá trình đào tạo với mục đích các em ra trường có thể tiếp cận ngay môi trường làm việc của doanh nghiệp. “Bản thân doanh nghiệp cũng có những yêu cầu khắt khe hơn, thực chất hơn trong việc tuyển dụng người lao động. Do đó, nhà trường chú trọng đào tạo theo nhu cầu sử dụng lao động của doanh nghiệp. Từ yêu cầu công việc và thiết bị thực tế tại nơi sản xuất, chúng tôi sẽ điều chỉnh nội dung chuyên ngành trong phạm vi chương trình đào tạo để doanh nghiệp hạn chế việc đào tạo lại khi tuyển dụng” - Tiến sĩ Lê Trung Tín nhấn mạnh.

Các trường nghề điều chỉnh chương trình giảng dạy, tăng thời lượng thực hành, thực tập cho học sinh, sinh viên. Ảnh minh họa: Bích Nhàn

Ông Trần Duy Phong, Giám đốc Trường cao đẳng FPT Polytechnic cơ sở Đồng Nai cho biết thêm: Hằng năm, nhà trường khảo sát thị trường lao động, phỏng vấn doanh nghiệp đối tác và cập nhật xu hướng ngành nghề mới. Theo ghi nhận của trường, những năm gần đây, ba ngành nghề có nhu cầu tuyển dụng tăng rõ là Thương mại điện tử, Logistics và Công nghệ thông tin. “Chúng tôi quan tâm đến số lượng nhân lực doanh nghiệp cần và các yêu cầu về kỹ năng và vị trí việc làm cụ thể. Từ đó, chúng tôi có cơ sở để xác định quy mô tuyển sinh, đồng thời, tư vấn chọn ngành phù hợp với năng lực, sở thích của người học” - ông Phong chia sẻ.

Theo ông Phong, học nghề không chỉ là vấn đề bằng cấp mà phải xác định sinh viên tốt nghiệp phải làm được việc. Chẳng hạn, sinh viên học ngành Thương mại điện tử cần biết vận hành gian hàng trực tuyến, xử lý đơn hàng và chăm sóc khách hàng; sinh viên ngành Logistics cần thực hiện được các nghiệp vụ về: kho, đơn hàng và điều phối vận chuyển; sinh viên Công nghệ thông tin cần xây dựng, kiểm thử và hoàn thiện sản phẩm phần mềm phù hợp chuyên ngành.

Đồng Nai sẽ tập trung đầu tư các cơ sở giáo dục nghề nghiệp có khả năng dẫn dắt và trung tâm đào tạo kỹ năng nghề quốc gia, vùng. Ảnh: ĐVCC

Theo số liệu khảo sát gần nhất của Trường cao đẳng FPT Polytechnic cơ sở Đồng Nai, tỷ lệ sinh viên có việc làm sau tốt nghiệp 6 tháng là 78%, sau một năm là 97,7%; thu nhập khởi điểm từ 8-10 triệu đồng/tháng. “Việc theo dõi, cập nhật phản hồi từ cựu sinh viên và doanh nghiệp giúp nhà trường nhận diện những nội dung đào tạo cần điều chỉnh. Trong đó, tăng các dự án gắn với bài toán thực tế của doanh nghiệp, mở rộng cơ hội thực tập và phối hợp với doanh nghiệp trong hướng dẫn, đánh giá năng lực sinh viên” - ông Phong chia sẻ.

Với góc độ người học, chị Võ Nguyễn Ngọc Thy cho rằng: bằng cấp cũng là một yếu tố cần thiết bởi nếu không có bằng cấp phù hợp, cơ hội ứng tuyển và phát triển trong nghề nghiệp sẽ bị hạn chế. Tuy nhiên, chỉ có bằng cấp vẫn chưa đủ mà bản thân còn cần phải có kiến thức chuyên môn, kỹ năng thực tế và tinh thần ham học hỏi để đáp ứng tốt yêu cầu công việc.

Bích Nhàn